Дило то кӣ шикаст аз даст ҳар паймони шикани бинӣ

دلا تا کی شکست از دست هر پیمان شکن بینی

Броӣ аз сина кинҳо ҷумлаи зини байти алҳзни бинӣ

برآی از سینه کاین ها جمله زین بیت الحزن بینی

Бирав беруни азин хона , бабр аз хешу бегона

برو بیرون ازین خانه، ببر از خویش و بیگانه

Казин девони девона , газанди ҷону тани бинӣ

کزین دیوان دیوانه، گزند جان و تن بینی

Сафари як қитъа аз нирон буд ҳуби ватани зи имон

سفر یک قطعه از نیران بود حب وطن ز ایمان

Вале садраи сафари хуштар , чу хорӣ дар ватани бинӣ

ولی صدره سفر خوش تر، چو خواری در وطن بینی

Дарин даври зи ман , таври зағани некӯ буд аммо ,

درین دور ز من، طور زغن نیکو بود اما،

Ту ин толеъ нахоҳӣ дид то гӯру кафани бинӣ

تو این طالع نخواهی دید تا گور و کفن بینی

Чу анқо бошӣ ва маъдӯм бошӣ зон вуҷӯдӣ ба ,

چو عنقا باشی و معدوم باشی زان وجودی به،

Ки худрои гоҳи мода , гоҳи нар , ҳам чун зағани бинӣ

که خودرا گاه ماده، گاه نر، هم چون زغن بینی

На мурғи хона каз бҳрдмии обу кафии дона

نه مرغ خانه کز بهردمی آب و کفی دانه

Гуҳии ҷаври зан ва гоҳе ҷафои боби зани бинӣ

گهی جور زن و گاهی جفای باب زن بینی

Ҳамон ба тарка чун парвонаи ?герати оташ ба ҷон уфтад

همان به ترکه چون پروانه گرت آتش به جان افتد

зи шамъ анҷуман наз шуълаи хору куни бинӣ

ز شمع انجمن نز شعله خار و کون بینی

Вагар чун Кебеки кҳсорӣ , туро захмӣ расад корӣ

و گر چون کبک کهساری، ترا زخمی رسد کاری

зи шаст тири зани борӣ на дасти перзани бинӣ

ز شصت تیر زن باری نه دست پیرزن بینی

Ту эй тӯтӣ ки дар Ҳиндӯстони баси дӯстони дорӣ

تو ای طوطی که در هندوستان بس دوستان داری

Чу ин мискин чаро дар маскани душмани скни бинӣ ?

چو این مسکین چرا در مسکن دشمن سکن بینی؟

Турои ғами хасм деринааст ва ҳам хонаи дарин сина

ترا غم خصم دیرینه است و هم خانه درین سینه

Вазон бе раҳми пуркӣна , баси офоту Фтни бинӣ

وزان بی رحم پرکینه، بس آفات و فتن بینی

Чаро дар хонаи душман чу маҳбӯсон кунӣ маскан

چرا در خانه دشمن چو محبوسان کنی مسکن

Магар дар пои ҷон чун ман злтФи шаҳи расани бинӣ ?

مگر در پای جان چون من زلطف شه رسن بینی؟

Парти бишкаста , болати баста , ҳолати хаста , пас он гуҳ ,

پرت بشکسته، بالت بسته، حالت خسته، پس آن گه،

Ҳаваси дорӣ ки дар кунҷи қафаси тарафи чамани бинӣ ?

هوس داری که در کنج قفس طرف چمن بینی؟

Агар дории ҳавас , башикан қафас , баркаш нафас то пас ,

اگر داری هوس، بشکن قفس، برکش نفس تا پس،

Бисоти боғу роғу ҷилваи сарву самани бинӣ

بساط باغ و راغ و جلوه سرو و سمن بینی

Ба боғи андари шӯй то зону нозон бо ҳам овозон ,

به باغ اندر شوی تا زان و نازان با هم آوازان،

Тарабҳои нав аз дунболи ғамҳои куҳани бинӣ

طرب های نو از دنبال غم های کهن بینی

зи ҳулқуми шаби овези арғунун бар арғавони хоҳӣ

ز حلقوم شب آویز ارغنون بر ارغوان خواهی

зи мурғони саҳари хези анҷумани пари Настарани бинӣ

ز مرغان سحر خیز انجمن پر نسترن بینی

Биёи зини тангнои берун , ммон чун бум дар вайрон

بیا زین تنگنا بیرون، ممان چون بوم در ویران

Ки офат аз нишастан , роҳат аз берун шудани бинӣ

که آفت از نشستن، راحت از بیرون شدن بینی

Ҷаҳониро сҳри шаб то саҳар аз дасти тест ва ту ,

جهانی را سهر شب تا سحر از دست تست و تو،

Тамаъи дорӣ дар атрофи мқли кӯҳлу сини бинӣ

طمع داری در اطراف مقل کحل و سن بینی

Ту худ бо тарки хӯни резӣ , чу биншинӣ ва бархезӣ

تو خود با ترک خون ریزی، چو بنشینی و برخیزی

Ҳронч аз чашм ӯ бинӣ чаро аз чашми ман бинӣ ?

هرآنچ از چشم او بینی چرا از چشم من بینی؟

Магар аз хайли худоами шаҳаншоҳи ҷаҳонии ту

مگر از خیل خدام شهنشاه جهانی تو

Ки ҷурми дигаронро зини заъифи мумтаҳани бинӣ ?

که جرم دیگران را زین ضعیف ممتحن بینی؟

Ту ҳам аз ройу тадбири ман ар сар , вознӣ шояд ,

تو هم از رای و تدبیر من ار سر ، وازنی شاید،

Хиёнати пешагонро пеши кору мўтмни бинӣ

خیانت پیشگان را پیش کار و موتمن بینی

Хиёнат пеша кардӣ бо ман ва хуш доштӣ зеро ,

خیانت پیشه کردی با من و خوش داشتی زیرا ،

Чу мудаббирро , мудаббир , роҳи занро рои зани бинӣ

چو مدبر را، مدبر، راه زن را رای زن بینی

Муҳиқро мбтли ингорӣу Муҳсинро мисӣ , он гуҳ

محق را مبطل انگاری و محسن را مسی، آن گه

Блидиро балади хуоне , ҳасудиро ҳасани бинӣ

بلیدی را بلد خوانی، حسودی را حسن بینی

Зифофӣ ё масофии пеш агар ояд хаҷали гардӣ

زفافی یا مصافی پیش اگر آید خجل گردی

Чу ботилро бтли доне ,у хотунро , хутани бинӣ

چو باطل را بطل دانی، و خاتون را، ختن بینی

Ту аз фикри ғзоу бикри узро дар гузар варна ,

تو از فکر غزا و بکر عذرا در گذر ورنه،

Шӯии расво чу зини зани хислатони аҷзу ънни бинӣ

شوی رسوا چو زین زن خصلتان عجز و عنن بینی

Биё бигузар азин савдо ки ман худ кофарами зинҳо ,

بیا بگذر ازین سودا که من خود کافرم زین ها،

Агар ҷуз рӯй шеду шину рангу макру фани бинӣ

اگر جز روی شید و شین و رنگ و مکر و فن بینی

Ба гоҳи лофу ҳангоми газоф ар мардашон дидӣ

به گاه لاف و هنگام گزاف ار مردشان دیدی

Нигаҳ кун то ба вақти корашон камтар зи зани бинӣ

نگه کن تا به وقت کارشان کم تر ز زن بینی

Ҳамаи гандуми намо ва ҷӯ фурушанд ар на як ман ҷӯ ,

همه گندم نما و جو فروشند ار نه یک من جو،

Чу бидиҳанд аз чаҳ дар дунболи он сад бори ман бинӣ ?

چو بدهند از چه در دنبال آن صد بار من بینی؟

Ту худ кӯҳ ар шӯии коҳӣ , чу як пари коҳашони хоҳӣ

تو خود کوه ار شوی کاهی، چو یک پر کاهشان خواهی

Бабри зишони тамаъ кин костан аз хостани бинӣ

ببر زیشان طمع کاین کاستن از خواستن بینی

Мада аз ишқи охур , ҳам чу хар , тани зери бори андар

مده از عشق آخور، هم چو خر، تن زیر بار اندر

Ки баси бори мҳни охири дарин дори мҳни бинӣ

که بس بار محن آخر درین دار محن بینی

зи охури даври шӯ ,гар хршўӣ , хргўри шӯ , борӣ ,

ز آخور دور شو، گر خرشوی، خرگور شو، باری،

Ки на обу алафи хоҳӣ ва на ҷл , на расани бинӣ

که نه آب و علف خواهی و نه جل، نه رسن بینی

Чаро бояд шигифти оре ки чун говони прўорӣ

چرا باید شگفت آری که چون گاوان پرواری

Фузуни бинии саман ҳар ҷо , фузӯнӣ дар самани бинӣ

فزون بینی ثمن هر جا، فزونی در سمن بینی

Ба аз ҳафтод ман бинии қатурии кзбни ҳрмў ,

به از هفتاد من بینی قطوری کزبن هرمو،

Қатури нафту Қатаронаш ба тани ҳафтод ман бинӣ

قطور نفت و قطرانش به تن هفتاد من بینی

Ҷаводи зомру ҷалоли ноФҷро дарин майдон ,

جواد ضامر و جلال نافج را درین میدان،

На бинии фарқ то дар пўиаҳ ва дар тохтани бинӣ

نه بینی فرق تا در پویه و در تاختن بینی

Биё бигушо забон ва ҳар чаҳ хоҳии гӯ , казин ихвон ,

بیا بگشا زبان و هر چه خواهی گو، کزین اخوان،

На бинии меҳр то меҳр хамӯшӣ бар даҳани бинӣ

نه بینی مهر تا مهر خموشی بر دهن بینی

Ба ҳар ҷо бошӣ ва сад бад ба бинии зин бтар набӯд ,

به هر جا باشی و صد بد به بینی زین بتر نبود،

Ки ин ҷои хотами ҷамро ба дасти аҳримани бинӣ

که این جا خاتم جم را به دست اهرمن بینی

Ниҳоли хизмату колои қидматро дарин ҳазрат

نهال خدمت و کالای قدمت را درین حضرت

Пушаймонии самари ёбӣ , парешонеи самани бинӣ

پشیمانی ثمر یابی، پریشانی ثمن بینی

Маро лаънат кун аз сармояи сидқу сафои охир

مرا لعنت کن از سرمایه صدق و صفا آخر

Дарин бозори пари озор агар ғайр аз ғабни бинӣ

درین بازار پر آزار اگر غیر از غبن بینی

Ман ин сармояро оварадам ин ҷо ва хато кардам

من این سرمایه را آوردم این جا و خطا کردم

Ту бории панди въбрти гир чун бар ҳоли ман бинӣ

تو باری پند وعبرت گیر چون بر حال من بینی

Надидӣ мрмрои сӣ соли рӯзу шаби дарин дарга

ندیدی مرمرا سی سال روز و شب درین درگه

Чунон козри гшсби порсро бо брҳмни бинӣ

چنان کآذر گشسب پارس را با برهمن بینی

Магари он бандагиҳоу парастишҳо ки ман кардам

مگر آن بندگی ها و پرستش ها که من کردم

Набӯд афзӯн азон кандар брбт аз шмни бинӣ ?

نبود افزون ازان کاندر بربت از شمن بینی؟

Пас аз як қарни хизмат , музди хизматҳост ин кокнўн ,

پس از یک قرن خدمت، مزد خدمت هاست این کاکنون،

Фириштаи девро бо ҳам фарин дар як қарни бинӣ

فرشته دیو را با هم فرین در یک قرن بینی

Ним мангар малики охири кадомин навъи ҳайвон ро

نیم من گر ملک آخر کدامین نوع حیوان را

Чўмн бехобу хури умрӣ , маҷоли зистани бинӣ ?

چومن بی خواب و خور عمری، مجال زیستن بینی؟

На обу нон , на об рӯй ва , гирдогирди ман ҳар сӯ ,

نه آب و نان، نه آب روی و ،گرداگرد من هر سو،

Аёлӣ бемар аз хираду бузург , марду зани бинӣ

عیالی بی مر از خرد و بزرگ، مرد و زن بینی

Дарин фасли што , каз резиши абри дайу баҳман

درین فصل شتا، کز ریزش ابر دی و بهمن

Канор ҳар шимури ганҷии пар аз дар адани бинӣ ,

کنار هر شمر گنجی پر از در عدن بینی،

Канори банда аз Тифлони ашку ашки Тифлони байн

کنار بنده از طفلان اشک و اشک طفلان بین

Агар хоҳӣ ки атфоли Бадахшону Ямани бинӣ

اگر خواهی که اطفال بدخشان و یمن بینی

Марои пероҳани ҷони чок агар гардад , ба тан , зон ба ,

مرا پیراهن جان چاک اگر گردد، به تن، زان به،

Ки Тифлони маро чун гул ба тан , як перҳани бинӣ

که طفلان مرا چون گل به تن، یک پیرهن بینی

Зуғоли рҳимаҳро бо сайру мисқоли андарин хона ,

زغال رهیمه را با سیر و مثقال اندرین خانه،

Ба сони чӯби чину тӯдаи машки хутани бинӣ

به سان چوب چین و توده مشک ختن بینی

Сегон кӯчаро санҷобу қоқм дар бараст , аммо

سگان کوچه را سنجاب و قاقم در برست، اما

Касони бандаро аз ҷилди худ стар бадани бинӣ

کسان بنده را از جلد خود ستر بدن بینی

Пас он гуҳ дар чунин ҳолати амали дорони девонро ,

پس آن گه در چنین حالت عمل داران دیوان را،

Паии итлофи ҷони банда дар сару ълни бинӣ

پی اتلاف جان بنده در سر و علن بینی

Худо гуяд : ки буғзи алзни асми венаи ҷамоат ро

خدا گوید: که بغض الظن اثم وین جماعت را

Худо донад ки бо ин бандаи баъзи алосми занни бинӣ

خدا داند که با این بنده بعض الاثم ظن بینی

Зиён чун аз забон ояд ҳамон батар буд кокнўн

زیان چون از زبان آید همان به تر بود کاکنون

Салоҳи кори худ дар инқитоъи ин сухани бинӣ

صلاح کار خود در انقطاع این سخن بینی

Биё бигузар азин неъмат ки : бидиҳандат ба сад знт

بیا بگذر ازین نعمت که: بدهندت به صد ضنت

Чу базлу фазл бе миннати зрби зўолмнни бинӣ

چو بذل و فضل بی منت زرب ذوالمنن بینی