Имрӯз ки бо шоҳи ҷаҳони моҳ ҷаҳон аст

امروز که با شاه جهان ماه جهان است

Рӯз рамазон нест ки рӯ бар рамазон аст

روز رمضان نیست که رو بر رمضان است

Моро ба ду моҳаст дарин фасли сарви кор

ما را به دو ماه است درین فصل سرو کار

Кин коҳиш ҷон омад ва он хоҳиш ҷон аст

کاین کاهش جان آمد و آن خواهش جان است

Ҳар ҷо ки буд айшу тараби пайрав ин аст

هر جا که بود عیش و طرب پیرو این است

Ҳар ҷо ки буд ранҷу тъби ҳамраҳ он аст

هر جا که بود رنج و تعب همره آن است

Зини замзамаи нағзу мақомот ҳазин аст

زین زمزمه نغز و مقامات حزین است

Зон ҳамҳамаи маргу муноҷот ва азон аст

زان همهمه مرگ و مناجات و اذان است

Дар соли нав аз моҳи нав эй шоҳи ҷаҳони хоҳ

در سال نو از ماه نو ای شاه جهان خواه

Ҷомӣ ки ба аз кавсару таснӣм ҷинон аст

جامی که به از کوثر و تسنیم جنان است

Ҳоле ки ҷаҳони ҷумлаи ҷавони гашт аҷаб нест

حالی که جهان جمله جوان گشت عجب نیست

Пер ар нахурд бода вале шоҳ ҷавон аст

پیر ار نخورد باده ولی شاه جوان است

Гӯйанд табибон ки турои хоссаи дарин фасл

گویند طبیبان که ترا خاصه درین فصل

Зини рӯзаи сӣ рӯзаи газанди дил ва ҷон аст

زین روزه سی روزه گزند دل و جان است

Аз бода буд суд ва наад рӯй ба беҳбуд

از باده بود سود و نهد روی به بهبود

Ранҷӣ ки кунун аз сҳр ва аз ирқон аст

رنجی که کنون از سهر و از یرقان است

Муфтӣ чаҳ диҳад фатвоу қозӣ чаҳ диҳад ҳукм

مفتی چه دهد فتوی و قاضی چه دهد حکم

Гар худ гунаҳӣ ҳаст на бар шоҳ ҷаҳон аст

گر خود گنهی هست نه بر شاه جهان است

Он кист ки шабро ту агар гўӣӣ рӯз аст

آن کیست که شب را تو اگر گوئی روز است

Гуяд на чунинаст ва нагӯяд ки чунон аст

گوید نه چنین است و نگوید که چنان است

Ҷузи банда кигар мавриди алтоф ту бошад

جز بنده که گر مورد الطاف تو باشد

ё арзаи қаҳри ту ба як сират ва сон аст

یا عرضه قهر تو به یک سیرت و سان است

Ман банда аён гӯямат ин роз агарчӣ

من بنده عیان گویمت این راز اگرچه

Чандеаст ки рози ту зи ман банда ниҳон аст

چندی است که راز تو ز من بنده نهان است

Кин ҷангу ҷидолӣ ки ту дар хотири дорӣ

کاین جنگ و جدالی که تو در خاطر داری

Корӣаст ки баси умдау душвор ва гарон аст

کاری است که بس عمده و دشوار و گران است

Вбни хайлу сипоҳӣ ки туро бошад имрӯз

وبن خیل و سپاهی که ترا باشد امروز

Бо тайифаи рӯси куҷои тоб ва тавонаст ?

با طایفه روس کجا تاب و توان است؟

Имсоли се соласт ки ин хайлу ҳашам ро

امسال سه سال است که این خیل و حشم را

На ҷӣра ва на ҷома ва на машқ ва на сон аст

نه جیره و نه جامه و نه مشق و نه سان است

Ваон ғалла ки гиранд ба тнхўоаҳи мавоҷиб

وان غله که گیرند به تنخواه مواجب

Дар вазн сабк бошад ва дар нарх гарон аст

در وزن سبک باشد و در نرخ گران است

Сарбоз ба машқасту низом ар на сипоҳӣ

سرباز به مشق است و نظام ار نه سپاهی

Аз фаълау ҳмолу хараки дор ва шубон аст

از فعله و حمال و خرک دار و شبان است

Имрӯзи туро дидани сони лозиму воҷиб

امروز ترا دیدن سان لازم و واجب

На ҳасани фаромарзу ҷамол рамазон аст

نه حسن فرامرز و جمال رمضان است

Аз тиру камони гӯй на зон қомату абрӯӣ

از تیر و کمان گوی نه زان قامت و ابروی

Кин рост чу тир омад ваон хам чу камон аст

کاین راست چو تیر آمد وان خم چو کمان است

Гар дар ду ҷаҳони коми дилу роҳат ҷон аст

گر در دو جهان کام دل و راحت جان است

Ман васл ту ҷӯям ки ба аз ҳар ду ҷаҳон аст

من وصل تو جویم که به از هر دو جهان است

Фалсӣ нахуррам ишваи ин ҷо ки падеди сет

فلسی نخرم عشوه این جا که پدید ست

Бовар накунам ваъдаи он ҷо ки ниҳон аст

باور نکنم وعده آن جا که نهان است

Гӯйанд ки он боргаҳи ъз ва нишот аст

گویند که آن بارگه عز و نشاط است

Номанд ки ин коргаҳи зл ва ҳўон аст

نامند که این کارگه ذل و هوان است

Ин ҷо ки падед аст бидидем чунин аст

این جا که پدید است بدیدیم چنین است

Он ҷо ки ниҳонаст чаҳ донем чаҳ сонаст ?

آن جا که نهان است چه دانیم چه سان است؟

Ман кӯй ту ҷӯям ки ба аз арш барин аст

من کوی تو جویم که به از عرش برین است

Ман рӯй ту байнам ки ба аз боғ ҷинон аст

من روی تو بینم که به از باغ جنان است

Сайдам кунад он оҳӯии мишкӣн ки шабу рӯз

صیدم کند آن آهوی مشکین که شب و روز

Дар гулшан рӯй ту чмонаст ва чарон аст

در گلشن روی تو چمان است و چران است

Аз зулф чу занҷири ту дар бандам варна

از زلف چو زنجیر تو در بندم ورنه

Дарҳами гусалам гарчи ду сад банд гарон аст

درهم گسلم گرچه دو صد بند گران است

Ин тоири қудси арнаҳ ба домат будаш инс

این طایر قدس ارنه به دامت بودش انس

Биллоҳ ки з ҳар ҷо ки ҷаҳонаст ҷаҳон аст

بالله که ز هر جا که جهان است جهان است

Дар доираи кун ва макон нест ва гар ҳаст

در دایره کون و مکان نیست و گر هست

Дар доми тўоши кун ва ба боми ту макон аст

در دام تواش کون و به بام تو مکان است

То бар срзлФин ту дорем сару кор

تا بر سرزلفین تو داریم سر و کار

Мори а чаҳ сарви кор ба кори ду ҷаҳон аст

مار ا چه سرو کار به کار دو جهان است

Аз сӯфӣу қишрӣ чаҳ нишонаст ва чаҳ ном аст

از صوفی و قشری چه نشان است و چه نام است

Бепоу сирриро ки на ном ва на нишон аст

بی پا و سری را که نه نام و نه نشان است

Бо кашмакаши кофару муъмин чаҳ руҷӯъ аст

با کشمکش کافر و مومن چه رجوع است

Бедайну дилиро ки на инаст ва на он аст

بی دین و دلی را که نه این است و نه آن است

Дар кеши ман ӣмонӣ агар ҳаст ба олам

در کیش من ایمانی اگر هست به عالم

Дар куфри сари зулф чу занҷир батон аст

در کفر سر زلف چو زنجیر بتان است

Гар воъизи масҷид ба ҷуз ин гуяд машну

گر واعظ مسجد به جز این گوید مشنو

Он аҳмақ бечора чаҳ донад ҳайвон аст

آن احمق بی چاره چه داند حیوان است

Зон сбҳаҳ ва саҷҷода машав ғарра ки зоҳид

زان سبحه و سجاده مشو غره که زاهد

Гургаст ва бихоҳад ки бигӯянд шубон аст

گرگ است و بخواهد که بگویند شبان است

Гӯ : бар сари ин кӯчаи биё ҳар ки хиради зуҳд

گو: بر سر این کوچه بیا هر که خرد زهد

Кони зуҳди фуруши ин ҷои бигушода даҳон аст

کان زهد فروش این جا بگشاده دهان است

Дар рустаи мо расм ғарибӣаст ки имон

در رسته ما رسم غریبی است که ایمان

Арзон ба фуруш ояду инсоф гарон аст

ارزان به فروش آید و انصاف گران است

Гар зуҳду вараъи ин буд имрӯз ки ӯ рост

گر زهد و ورع این بود امروز که او راست

Ҳақ бар тарафи муғи бачаи дайр Муғон аст

حق بر طرف مغ بچه دیر مغان است

ӯ хӯни дил хам хӯрд ин хӯни дили халқ

او خون دل خم خورد این خون دل خلق

Бовар натавон кард ки ин батар аз он аст

باور نتوان کرد که این به تر از آن است

Дар ҳазрати шайх ар нафасӣ сард барорам

در حضرت شیخ ار نفسی سرد برآرم

Маъзӯр бидоред ки дил дар хафақон аст

معذور بدارید که دل در خفقان است

Пинҳон нахӯрам бода ва пайдо накунам зуҳд

پنهان نخورم باده و پیدا نکنم زهد

Риндӣу ҳавас нокӣ ман фош ва аён аст

رندی و هوس ناکی من فاش و عیان است

Кӯтаҳи назаронро чаҳ аҷабгар аҷаб ояд

کوته نظران را چه عجب گر عجب آید

Кин пери куҳан дар паии он тоза ҷавон аст

کاین پیر کهن در پی آن تازه جوان است

Занҷири дили андари каф тифлӣаст ва гарна

زنجیر دل اندر کف طفلی است و گرنه

Девон чаро дар паии атфол давон аст

دیوان چرا در پی اطفال دوان است

Дил каз бар ман гум шуд ва пайдо нашавад боз

دل کز بر من گم شد و پیدا نشود باز

Олам ҳама донанд ки андар Ҳамадон аст

عالم همه دانند که اندر همدان است

Пайдотар азин гар битавон гуфт бигӯям

پیداتر ازین گر بتوان گفت بگویم

То бози нгўӣии ту ки : ин роз ниҳон аст

تا باز نگوئی تو که : این راز نهان است

Гирам ки зиён оядам аз гуфтани ин роз

گیرم که زیان آیدم از گفتن این راز

Расвои ғаматро чаҳ ғам аз суд ва зиён аст

رسوای غمت را چه غم از سود و زیان است

Гар дар сари савдои ту бозами сару ҷон ро

گر در سر سودای تو بازم سر و جان را

Судӣ агарам зини сар ва ҷонаст ҳамон аст

سودی اگرم زین سر و جان است همان است

Дили бохтаеро ки ба ҳар узв забонӣ аст

دل باخته ای را که به هر عضو زبانی است

Хомӯштар аз ҷумлаи забонҳоаш забон аст

خاموش تر از جمله زبان هاش زبان است

Ман масти тиҳии дастам ва ҳар кас ки чунин аст

من مست تهی دستم و هر کس که چنین است

Кӣ дар пай моласту куҷо дар ғам ҷонаст ?

کی در پی مال است و کجا در غم جان است؟

эй он ки ба ҷузи ман ки зи дидори ту даврам

ای آن که به جز من که ز دیدار تو دورم

Чашми дгарони ҷумла ба рӯят нигарон аст

چشم دگران جمله به رویت نگران است

Чунаст ки бади номии ишқи ту дарин шаҳр

چون است که بد نامی عشق تو درین شهر

Бо мосту васли ту ба ком дгаронаст ?

با ماست و وصل تو به کام دگران است؟

Он ҷо ки чунинаст пас ин ҷо на шигифт аст

آن جا که چنین است پس این جا نه شگفت است

Гар номи зи мо коми зи баҳмон ва фалон аст

گر نام ز ما کام ز بهمان و فلان است

з ашрор наранҷем чу аҳрор чунин аст

ز اشرار نرنجیم چو احرار چنین است

з ағёр нанолем чу дилдор чунон аст

ز اغیار ننالیم چو دلدار چنان است

Рафтӣ туу баъд аз ту ситамҳо ки ба мо рафт

رفتی تو و بعد از تو ستم ها که به ما رفت

Гар шарҳи даҳуми шармами азин калак ва бенон аст

گر شرح دهم شرمم ازین کلک و بنان است

Ин мудаббири манҳус ки имрӯз чу Ковӯс

این مدبر منحوس که امروز چو کاووس

Бо тиру камони сӯии фалак дар тайрон аст

با تیر و کمان سوی فلک در طیران است

Он зоҳиди золим ки ба мо зуҳди фурушад

آن زاهد ظالم که به ما زهد فروشد

Гиреҳгӣаст ки имрӯзи бад-ӣни гила шубон аст

گرگی است که امروز بدین گله شبان است

Худро ҳама дон диду маро ҳеҷ ндон гуфт

خود را همه دان دید و مرا هیچ ندان گفت

Аммо на чунинам ман ва ӯ ҳам , на чунон аст

اما نه چنینم من و او هم، نه چنان است

Инҳо ҳама бигзор худо донад комрўз

این ها همه بگذار خدا داند کامروز

Гар ту ҳамаи донеи ҳамаи кас ҳеҷ ндон аст

گر تو همه دانی همه کس هیچ ندان است

Гар зарқ ва фусунаст мар ӯ рости ҳақ , аммо

گر زرق و فسون است مر او راست حق ، اما

Ман бар ҳақам ар кор ба нутқаст ва баён аст

من بر حقم ار کار به نطق است و بیان است

Он кофари кӯфӣ ки маро сӯфӣ хондаст

آن کافر کوفی که مرا صوفی خواندست

Худ соҳиби шуғлу амали шимур ва синон аст

خود صاحب شغل و عمل شمر و سنان است

Биллоҳ ки ҳусайнӣ набӯд варна дарин аср

بالله که حسینی نبود ورنه درین عصر

Баси шимур ва синонаст ки бо сайф ва синон аст

بس شمر و سنان است که با سیف و سنان است

Гар нест ҳусайн инак фарзанд ҳусайн аст

گر نیست حسین اینک فرزند حسین است

Каз фитнаи ин фирқаи кӯфӣ ба фиғон аст

کز فتنه این فرقه کوفی به فغان است

Як тайифаи содоти ҳусайниро имсол

یک طایفه سادات حسینی را امسال

На хӯрд ва на хобаст , на обаст ва на нон аст

نه خورد و نه خواب است، نه آب است و نه نان است

Сӣ рӯз буд рӯза ба ҳар сол ва дарин сол

سی روز بود روزه به هر سال و درین سال

Рӯзу шаби мо ҷумла чу рӯз рамазон аст

روز و شب ما جمله چو روز رمضان است

Бурданди зи мо ҳар чаҳ бидиданду яқин буд

بردند ز ما هر چه بدیدند و یقین بود

Хоҳанд кунун он чаҳ надорем ва гумон аст

خواهند کنون آن چه نداریم و گمان است

Гуфтанд ба шоҳаншаҳи гетӣ ки дарин марз

گفتند به شاهنشه گیتی که درین مرز

Ганҷӣаст ки сад алиф дар он ганҷ ниҳон аст

گنجی است که صد الف در آن گنج نهان است

Ва он гоҳ ба тифлӣ ки надорад чу алифи ҳеҷ

و آن گاه به طفلی که ندارد چو الف هیچ

Як алиф навиштанд на муҳлат на амон аст

یک الف نوشتند نه مهلت نه امان است

ӯ бегунаҳу қавми гунаҳ кор азиманд

او بی گنه و قوم گنه کار عظیمند

ӯ бесипаҳу хасми сипаҳи дор калон аст

او بی سپه و خصم سپه دار کلان است

Гар гуфтани ин ҳарф ба шаҳи рози ниҳон буд

گر گفتن این حرف به شه راز نهان بود

Бигрифтан ин ваҷҳи зи мо фош ва аён аст

بگرفتن این وجه ز ما فاش و عیان است

эй вой бар аҳволи фақирӣ ки дарин малик

ای وای بر احوال فقیری که درین ملک

Кораши ҳама бо маслиҳат муддаӣон аст

کارش همه با مصلحت مدعیان است

эй кош ки каззоб ва мунофиқ шудамӣ зонк

ای کاش که کذاب و منافق شدمی زانک

Ин ҷумлаи зи сидқи дилу тасдиқ лисон аст

این جمله ز صدق دل و تصدیق لسان است

Бо ин ҳамаи ӣнон чаҳ саганд ар на марои бим

با این همه اینان چه سگند ار نه مرا بیم

Аз ҷониби худоам вале аҳд замон аст

از جانب خدام ولی عهد زمان است

Гар ӯст ба ман дӯсти з душман набӯд бок

گر اوست به من دوست ز دشمن نبود باک

Гар шер жёнаст вагар пел дмон аст

گر شیر ژیان است و گر پیل دمان است

Варов ба писандад ба ман инҳоро биллоҳ

وراو به پسندد به من این ها را بالله

Рӯ ба чу шавад душмани ман шер жён аст

رو به چو شود دشمن من شیر ژیان است

Чун хубу бади ман ҳама бо ӯст чаҳ гӯям

چون خوب و بد من همه با اوست چه گویم

Кин хуби з баҳмон шуд ваон бади з фалон аст

کاین خوب ز بهمان شد وان بد ز فلان است

Бо рағбат ӯ ҳар чаҳ хазон аст баҳораст

با رغبت او هر چه خزان است بهارست

Бо рҳбт ӯ ҳар чаҳ баҳораст хазон аст

با رهبت او هر چه بهارست خزان است

Гар сарсари қаҳраш бўзд ҳастӣ аъдо

گر صرصر قهرش بوزد هستی اعدا

Чун барг рузонаст ки бар бодўзон аст

چون برگ رزان است که بر بادوزان است

Варна накушуд дайр ки дар соғари ин қавм

ورنه نکشد دیر که در ساغر این قوم

Хӯни ман мотам зада чун хӯн рузон аст

خون من ماتم زده چون خون رزان است

Ёрб ту нигаҳи дори вуҷӯдашро комрўз

یارب تو نگه دار وجودش را کامروز

Дар олам агар додгарӣ ҳаст ҳамон аст

در عالم اگر دادگری هست همان است

Як лаҳзаи мъзоллаҳ агар адлаш набӯд

یک لحظه معذالله اگر عدلش نبود

Зулмаст ки бигрифта карон то ба карон аст

ظلم است که بگرفته کران تا به کران است

Шоҳои ту чаҳ зотӣ ки азин оризаи ту

شاها تو چه ذاتی که ازین عارضه تو

Дар ҷумлаи мамолик чаҳ суханҳо ба миён аст

در جمله ممالک چه سخن ها به میان است

Бозоӣ ба харгоҳ ки олами ҳамаи бенанд

بازآی به خرگاه که عالم همه بینند

Ҷамшед ки бози омада бар тахт каён аст

جمشید که باز آمده بر تخت کیان است

Гӯ : ҳар чаҳ бихоҳӣ ту , ба фармой ки мо ро

گو: هر چه بخواهی تو، به فرمای که ما را

Чандон ки турои ҷавру ҷафо , тоб ва тавон аст

چندان که ترا جور و جفا، تاب و توان است

Давр аз туу наздик ба хасми ту буд ранҷ

دور از تو و نزدیک به خصم تو بود رنج

То ранҷи кабид бо сҳр ва бо ирқон аст

تا رنج کبد با سهر و با یرقان است