Ҷалоирро дар он дарҳои макнун
جلایر را در آن درهای مکنون
Ту доманҳо зи баҳри фикри берун
تو دامنها ز بحر فکر بیرون
Дабиру омилони подшоҳӣ
دبیر و عاملان پادشاهی
зи хавфу инфеъолу рӯсиёҳӣ ,
ز خوف و انفعال و روسیاهی
Сари ришта ба рӯсон дода як бор
سر رشته به روسان داده یکبار
Гусастаи ҷумлагиро пуди ҳам тор
گسسته جملگی را پود هم تار
Намӯда арз кин тақсир мо нест
نموده عرض کاین تقصیر ما نیست
Амини аддавлаи дарбор шаҳ кист ?
امین الدوله دربار شه کیست؟
Чу моро нест дар кори ихтиёрӣ
چو ما را نیست در کار اختیاری
Бидӯни изн ӯ созем корӣ
بدون اذن او سازیم کاری
Яқин кардам ки бошад ӯ хабардор
یقین کردم که باشد او خبردار
Чу вайро кардае бар ҷумлаи мухтор
چو وی را کردهای بر جمله مختار
Надонистем кон будаст дар хоб
ندانستیم کان بودهست در خواب
Ки бар ин оташ ҳарбӣ занад об
که بر این آتش حربی زند آب
Бузад бар оташи об ва муштаал шуд
بزد بر آتش آب و مشتعل شد
Бидонади шаҳ ки бояд мунфаил шуд
بداند شه که باید منفعل شد
Гунаҳи кории таморуз хона хоҳад
گنه کاری تمارض خانه خواهد
Ҷаҳониро чаро дар ғами нишонд
جهانی را چرا در غم نشاند
Чунин корӣ надорад ҳеҷ каси ёд
چنین کاری ندارد هیچ کس یاد
Чу тироз шаст шуд , бе ҷост фарёд
چو تیراز شصت شد، بیجاست فریاد
Ҳама донем кошўб дигар шуд
همه دانیم کاشوب دگر شد
Шикасти ин сулҳу ҷанги рӯс сар шуд
شکست این صلح و جنگ روس سر شد
Буд амр аз шҳншаҳи дасти кӯтоҳ
بود امر از شهنشه دست کوتاه
Худо донад набошад арзи дилхоҳ
خدا داند نباشد عرض دلخواه
Бифармуд ин чунин шоҳи ҷаҳони дор
بفرمود اینچنین شاه جهاندار
Ки эй бадбахти халқи зишти кирдор
که ای بدبخت خلق زشت کردار
Кашамгар ҷумларо як сари сазовор
کُشم گر جمله را یک سر سزاوار
Кадом аз банда сар зад ин чунин кор ?
کدام از بنده سر زد اینچنین کار؟
Вале донист нафаси аламр чун шуд
ولی دانست نفسالامر چون شد
Зоҳмол ки ин феъл забун шуд
ز اهمال که این فعل زبون شد
Накард ин иқтизо дар малики дорӣ
نکرد این اقتضا در ملکداری
. . .
...
Пас он гуҳи фикрҳо бисёр фармуд
پس آنگه فکرها بسیار فرمود
Дар атроф нахайл роҳи паймӯд
در اطراف نخیل راه پیمود
з ҳар раҳ дид набӯд роҳи тадбир
ز هر ره دید نبْوَد راه تدبیر
Бифармуд : ин надонам чист тақдир
بفرمود: این ندانم چیست تقدیر
Чаҳ сон аз чораи узраши броим
چه سان از چارهٔ عذرش برآیم
Надонам аз кадомин дар даройам
ندانم از کدامین در درآیم
Вале аҳд ар кунад ин чора шояд
ولیعهد ار کند این چاره شاید
Ки аз даст дигар кас ҳо наёяд
که از دست دگر کسها نیاید
Нависанд ин замони фармон ба табриз
نویسند این زمان فرمان به تبریز
Ки аз он ҷо расад як дасти овез
که از آنجا رسد یک دست آویز
Чу расму кори рӯсиро бидонад
چو رسم و کار روسی را بداند
Ки шояд чораи кор ӯ намояд
که شاید چاره کار او نماید
Ва гарна ман надонам ғайри тақдир
وگرنه من ندانم غیر تقدیر
Ба тақдири худовандӣ чаҳ тадбир ?
به تقدیر خداوندی چه تدبیر؟
Ҳар он амре ки ҳукм кирдигораст
هر آن امری که حکم کردگارست
Шавам розӣ ки ӯ доноӣ кораст
شوم راضی که او دانای کارست
Напечам сар , худо донам Карим аст
نپیچم سر، خدا دانم کریم است
Паноҳ бандагонаст ва раҳим аст
پناه بندگان است و رحیم است
Шҳншаҳ чун ки кораш бо худо буд
شهنشه چون که کارش با خدا بود
Вале аҳдаши накӯ саъйӣ бифармуд
ولیعهدش نکو سعیی بفرمود
зи тадбироти бикру иҳтимомаш
ز تدبیرات بکر و اهتمامش
Ба қисмии хуби бркрдии тамомаш
به قسمی خوب برکردی تمامش
Ба узри хӯни элчии он хирадманд
به عذر خون ایلچی آن خردمند
Фиристод он яке фарзонаи фарзанд
فرستاد آن یکی فرزانه فرزند
Вале фарзонаи некӯ беоне
ولی فرزانهٔ نیکو بیانی
Ба дилҳо ошноу нуктаи доне
به دلها آشنا و نکته دانی
Ҷавони бахти накӯи ху , ақли перӣ
جوان بخت نکو خو، عقل پیری
Басии фарзона бо шавкати амӣрӣ
بسی فرزانه با شوکت امیری
Сухансанҷӣ , ҷавонӣ , пухтаи корӣ
سخن سنجی، جوانی، پخته کاری
з ҳар расми огаҳӣ , комили айёрӣ
ز هر رسم آگهی، کامل عیاری
Ба пеши шоҳи рӯсаши узри хоҳӣ
به پیش شاه روسش عذر خواهی
Намояд бо далел ва бо гувоҳӣ
نماید با دلیل و با گواهی
Намӯда дӯстиро бози таҷдид
نموده دوستی را باز تجدید
Намӯда фикри бикраши бози тамҳид
نموده فکر بکرش باز تمهید
Диҳад бар ворис ӯ хӯни баҳои зар
دهد بر وارث او خونبها زر
Бишӯядгар кулуфти пой то сар
بشوید گر کلفت پای تا سر
Кунад муҳкам дигар аҳди шикаста
کند محکم دگر عهد شکسته
Бибандади риштае каз ҳам гусаста
ببندد رشتهای کز هم گسسته
Биҳамдиллоҳ бирафт ва кордон шуд
بحمدالله برفت و کاردان شد
Ҳрончаҳ хоҳишӣ кард ӯ , ҳамон шуд
هرآنچه خواهشی کرد او، همان شد
Ба шоҳи рӯс чун кардӣ мулоқот
به شاه روس چون کردی ملاقات
Ғубори қалб ӯ шаст аз мукофот
غبار قلب او شست از مکافات
Ба дил нагузошт ӯ ҳам як ғуборӣ
به دل نگذاشت او هم یک غباری
Балӣ хусрав намӯда шаҳриёрӣ . . .
بلی خسرو نموده شهریاری...
. . . Шуд андари ин кор
...شد اندر این کار
Гушӯдаи уқдаҳои баста бисёр
گشوده عقدههای بسته بسیار
На ин гавҳар ки покаст ин чунин аст
نه این گوهر که پاک است اینچنین است
Ҳамаи кораши писанди он ва ин аст
همه کارش پسند آن و این است
Худо созад ба зӯдӣ боз ояд
خدا سازد به زودی باز آید
Тафаққудҳо зи боб ва шоҳ ёбад
تفقدها ز باب و شاه یابد
Барои қатъу фасли харҷи ин кор
برای قطع و فصل خرج این کار
зи тҳрон . . . Кард мухтор
ز طهران ... کرد مختار
Ба ин ҷои омадаи сӯй вале аҳд
به اینجا آمده سوی ولیعهد
Қарори харҷро диду ситади аҳд
قرار خرج را دید و ستد عهد
Сад ва ҳафтод алифи тӯмони зрноб
صد و هفتاد الف تومان زر ناب
Кунад кӯтаҳ вале аҳд аз ҳамаи боб
کند کوته ولیعهد از همه باب
Чу донистанд кӯтаҳ шуд ҳикоят
چو دانستند کوته شد حکایت
Зср бигрифта шуд бози ин ривоят
زسر بگرفته شد باز این روایت
Ҳам ононе ки огаҳ бӯда зон кор
هم آنانی که آگه بوده زان کار
Фасона гар шуданд беҳтар дигар бор
فسانه گر شدند بهتر دگر بار
Яке гуяд : дигар ин хӯн баҳо кист
یکی گوید: دگر این خون بها کیست
Сад ва ҳафтод алифи ин харҷ ҳо чист ?
صد و هفتاد الف این خرجها چیست؟
Яке гуяд : фидоят эй шаҳаншоҳ
یکی گوید: فدایت ای شهنشاه
Қарори рукн гуё бӯда дили хоҳ
قرار رکن گویا بوده دل خواه
Яке гуяд : ки ин ҳам шуд васила
یکی گوید: که این هم شد وسیله
Ки гирад пӯл бисёре ба ҳила
که گیرد پول بسیاری به حیله
Буд қоими мақомаши хуби ҳушёр
بود قائم مقامش خوب هشیار
Кунад ҳар соъатии фикрӣ дигар бор
کند هر ساعتی فکری دگر بار
Касе аз ӯҳда фикраш наёяд
کسی از عهده فکرش نیاید
Бибандад ҳар дар аз дигар дар ояд
ببندد هر در از دیگر در آید
Яке гуяд : ки даст овез карданд
یکی گوید: که دست آویز کردند
Қарори хӯн ки дар табриз карданд
قرار خون که در تبریز کردند
Ҳам ононе ки лаб хомӯш буданд
هم آنانی که لب خاموش بودند
Дар он ғавғои саросар гӯш буданд ,
در آن غوغا سراسر گوش بودند
Кунун аз ҳар сари овози ҷдоӣӣ
کنون از هر سر آواز جدائی
Бурун ояд намояди як сдоӣӣ
برون آید نماید یک صدائی
Балии беша чу холӣ гардад аз шер
بلی بیشه چو خالی گردد از شیر
Ғизол эмин шавад аз хавфи нахҷӣр
غزال ایمن شود از خوف نخجیر
Чу беша мурғ дорад сабзу пари об
چو بیشه مَرغ دارد سبز و پر آب
Куҷо дар ӯ палангу шер дар хоб
کجا در او پلنگ و شیر در خواب
Раво бошад ки ҷони созами нисораш
روا باشد که جان سازم نثارش
Кашам бар дидаи хоки раҳи гузораш
کشم بر دیده خاک ره گذارش
Биҳамдиллоҳи шаҳаншоҳи фалаки ҷоҳ
بحمدالله شهنشاه فلک جاه
Ҳама чун донад ин ҳо нест гуми роҳ
همه چون داند اینها نیست گمراه