Махдуми ман , ҷони ман , Темури ман , қоони ман : ором чаро дорӣ ? пари толеъ ва кам ҳиммат мабош , гардани броФроз , тўзк банавис , лашкар бикаш , душман бикаш , омодаи разми шӯ , боязид башикан ; қроиўсФ тъоқб кун , дашт қбчоқ бирав , марз хазар битоз . Ин бедайнҳоро ки Тифлису ганҷа гирифтаанду сдрк ва ккчаҳ мехоҳанд , ҷой худ бинишон .
مخدوم من، جان من، تیمور من، قاآن من: آرام چرا داری؟ پُرطالع و کمهمت مباش، گردن برافراز، توزُک بنویس، لشکر بکش، دشمن بکُش، آمادهٔ رزم شو، بایزید بشکن؛ قرایوسف تعاقب کن، دشت قبچاق برو، مرز خزر بتاز. این بیدینها را که تفلیس و گنجه گرفتهاند و صدرک و ککچه میخواهند، جای خود بنشان.
Авлои вақойиънигорро аз сифорати беҳудаи фориғи соз , ганҷ қорун чист ? чарх ворун кист ? аз ӣнҷо то гову моҳӣ ва аз онҷои гову моҳӣ ; ҳар қадари боло ва поин биравем дарҳаму динору собиту сайёрашонро бар як каффа мизон бигзорем ҳошо ва куллан ки бо як кунҷ аз як ганҷи ту ҳам санг шавад . Чаро бо ин толеъи иддаои подшоҳии нмикнӣ ? ақлати манам иддаоӣ хдоӣӣ кун , тахт ва каркас бихоҳ , тир ва таркиш бабанд рӯ бболо бирав . Алии ободу сорӣ ҳамсоя ҳастанд . Кули шиӣии ирҷъи илои асла . Агар Мисри олам азизӣ дорад тўӣии алиси лии малик Миср бигӯ ришу сиблати бъқдололи бёро , ҳомон биор , тарҳ срҳ бабанд азлълии атлъи илои оли Мӯсо . Бифармо астағфируллоҳ бо инчи оқосии барандоз , талофии порсолро аз он гӣлонӣ дар ор . Агар хусрави парвизи нестии пас чаҳ чизе ки махдуми азизами бтъҷили сабоу суръати шимоли рӯ ба он тарафи ҳомил ганҷасту мутаҳаммили ранҷ . Агар ман ҷой ту будам бтолби омулии товусу ҳазрати млонзри алӣ қонеъ мешудам . Борбаду нкисокў ? аснии ъушри алифи қинаҳ мғниаҳ куҷост ? тор ва тарона бихоҳ , чанг ва чғонаҳ биор , кӯҳу саҳроу роҳ ва бе роҳи авд вънбр бисӯз , рӯ ва барбат бисоз . Котиб Фароҳонӣ кист , ҳасани хсрўхонӣ чаҳ кораи аст/и ошиқи ширини шӯ , бедил ва бедайн бош . Шобўр бормн бифирист , тимсол бглбн биёвез . Ъўонон чаҳ саганд ? разми баҳроми биҷавӣ , хӯн бастом бирез . Ту куҷоу тўқи Кирмоншоҳ ? магари мдоин харобаст , аз ақаба бигузар , дар тангро бигзор , сари майлро бурдор . Тоқи бустонро бисоз , он шикастаи дигарро дуруст кун . Агар пайғамбари с дар араб нест авлодаш дар аҷам ҳаст ва инки бтў нома кардау насиҳати фиристода ; номаро бадару насиҳатро машну , ҳар чаҳ дилат хоҳад бикун . Имрӯз дар қаламрави зари дасти дасти тест , қаламрав ълишкр нест ки мулӯк ултавоиф бошад , худтӣу худат . Вҳдаҳи лошарики ?ла .
اولا وقایعنگار را از سفارت بیهوده فارغ ساز، گنج قارون چیست؟ چرخ وارون کیست؟ از اینجا تا گاو و ماهی و از آنجا گاو و ماهی؛ هر قدر بالا و پایین برویم درهم و دینار و ثابت و سیارشان را بر یک کفهٔ میزان بگذاریم حاشا و کلا که با یک کنج از یک گنج تو هم سنگ شود. چرا با این طالع ادعای پادشاهی نمیکنی؟ عقلت منم ادعای خدایی کن، تخت و کرکس بخواه، تیر و ترکش ببند رو به بالا برو. علیآباد و ساری همسایه هستند. کل شیئی یرجع الی اصله. اگر مصر عالم عزیزی دارد تویی الیس لی ملک مصر بگو ریش و سبیل به عقدالآل بیارا، هامان بیار، طرح صرح ببند از لعلی اطلع الی آل موسی. بفرما استغفرالله با ایچ آقاسی برانداز، تلافی پارسال را از آن گیلانی در آر. اگر خسرو پرویز نیستی پس چه چیزی که مخدوم عزیزم به تعجیل صبا و سرعت شمال رو به آن طرف حامل گنج است و متحمل رنج. اگر من جای تو بودم به طالب آملی طاووس و حضرت ملانظر علی قانع میشدم. باربد و نکیسا کو؟ اثنی عشر الف قینه مغنیه کجاست؟ تار و ترانه بخواه، چنگ و چغانه بیار، کوه و صحرا و راه و بی راه عود و عنبر بسوز، رو و بربط بساز. کاتب فراهانی کیست، حسن خسروخانی چه کاره است/ عاشق شیرین شو، بی دل و بی دین باش. شابور بارمن بفرست، تمثال به گلبن بیاویز. عوانان چه سگند؟ رزم بهرام بجوی، خون بسطام بریز. تو کجا و توق کرمانشاه؟ مگر مداین خراب است، از عقبه بگذر، در تنگ را بگذار، سر میل را بردار. طاق بستان را بساز، آن شکسته دیگر را درست کن. اگر پیغمبر ص در عرب نیست اولادش در عجم هست و اینکه به تو نامه کرده و نصیحت فرستاده؛ نامه را بدر و نصیحت را مشنو، هر چه دلت خواهد بکن. امروز در قلمرو زر دست دست توست، قلمرو علیشکر نیست که ملوک الطوایف باشد، خودتی و خودت. وحده لاشریک له.
Ҷамшеду Фаридунӣ , на Бобаки Ардавон ; эй кош дар ин гуруснагии мимрдим . Дируз буд ки пои дарахти беду канори наҳри оби Суҳробу рустам буд . Ту Суҳроби ёди он аҳд бикун ; шукри валиаҳди баҷои ор .
جمشید و فریدونی، نه بابک اردوان؛ ای کاش در این گرسنگی میمردیم. دیروز بود که پای درخت بید و کنار نهر آب سهراب و رستم بود. تو سهراب یاد آن عهد بکن؛ شکر ولیعهد به جا آر.
Ани алонсони литғии ани ри оҳи астғнӣ
ان الانسان لیطغی ان ر آه استغنی
ё аиҳо алонсони мо ғрки брбки алкрим
یا ایها الانسان ما غرک بربک الکریم
Сукут чаро дорӣ , қасидау ғазалро ҳамин барои фасли рабиъу биёади васли рабиъи хуби мигўӣӣ ҳаё бафаҳм , хиҷолат бикаш , ҳақ шинос бош , носипос машав . Ҳоло ки зёъи туу ъқори туро , на офтоб масоҳат кунад на боди шимол . Бории хдоӣӣу подшоҳии пешкаши ту , шоирӣу соҳириро ки аз дастат нагирифтаанд ? чизе нахостам ки дар обу гул ту нест . Бисмии аллоҳ , дастии бзир чуна бизан ; зӯрии бтбъ ва хотир биор , дандони бдндон фурӯ кун , мижгони бмжгони биФшор . Набзро музтариби сози қабзро мунбасити хоҳ , худ бахуд гуфтугӯ кун , дам бидам ҷустуҷӯ кун . Шеъру шукри баҳами брФоФ . Пас эй малики бас эй малик бигӯ . Агар воқеан баст бошад ва ин қадари чашмат сайр шавад ки заҳмати дил ришон надиҳӣу ҷбаҳ даравишон нахоҳӣ ; бандаи қонеъаму розии дигарон худ донанд .
سکوت چرا داری، قصیده و غزل را همین برای فصل ربیع و به یاد وصل ربیع خوب میگویی حیا بفهم، خجالت بکش، حقشناس باش، ناسپاس مشو. حالا که ضیاع تو و عقار ترا، نه آفتاب مساحت کند نه باد شمال. باری خدایی و پادشاهی پیشکش تو، شاعری و ساحری را که از دستت نگرفتهاند؟ چیزی نخواستم که در آب و گل تو نیست. بسم الله، دستی به زیر چونه بزن؛ زوری به طبع و خاطر بیار، دندان به دندان فرو کن، مژگان به مژگان بیفشار. نبض را مضطرب ساز قبض را منبسط خواه، خود به خود گفتوگو کن، دم به دم جستوجو کن. شعر و شکر به هم برفاف. پس ای ملک بس ای ملک بگو. اگر واقعا بست باشد و این قدر چشمت سیر شود که زحمت دل ریشان ندهی و جبه درویشان نخواهی؛ بنده قانعم و راضی دیگران خود دانند.
Хуби худо умр дода ту бо ин моли зиёду ганҷи худодод чаро шамшер бо ғури туркии нмихрӣ ? самсомаи умру мъдикрби нмихўоҳӣ ; ҳамин чашмат бар чоқуии лкотаҳ манаст , давр нест ки вақте ки махдуми аҷали дастаи брўоаҳи лами ислро аз ҷайбу бағал дар оранди ҳам бози ҳирсу ози тўднболи ҷбаҳи дъўоӣӣу чоқуии тқозоӣӣ дароз шавад , фурсат надиҳӣ ки чикма бошад , аввал бипурсӣ фулонии бмн чаҳ дода ва бо ту чаҳ фиристода ? охир эй ашъби таммоъу абўдлоӣаҳи шоир , магари фулонии ҳамон мумтаҳан нест ки дар султония ва тҳрон дидӣ ва ҳазор аз ин ҳарф ҳо задӣ ва ҷавоб шунидӣ ? эй бе дайни ту марои расвоӣ олам кардӣ ; дар чодари осифи аддавла чаро достони бухлу амсолки маро бар гирифтаи булбули маҷлис шуда будӣ , ки худоами он саркор мисли ту котм алҳақаду Фромўшкор , ё ёдашони рафта ки ҳамин бобо ки сафир доролдўлаҳаст порсол дар рикоби дорулхилофаи бандаро читури бўсъти зайли вксрт хайр ситуд . Амвоҷи караму аФўоҷ ҳамм гуфту уманои девон мақбул доштанду вузарои тҳрон инкор намуданд . Чаро кам ҳофиза ҳастӣ ? балии он вақт на чандон шӯри Гелон бар сарат буд ки ÷рўои кор дигарат бошад .
خوب خدا عمر داده تو با این مال زیاد و گنج خداداد چرا شمشیر با غر ترکی نمیخری؟ صمصامه عمر و معدیکرب نمیخواهی؛ همین چشمت بر چاقوی لکاته من است، دور نیست که وقتی که مخدوم اجل دسته برواه لم یصل را از جیب و بغل در آرند هم باز حرص و آز تودنبال جبه دعوائی و چاقوی تقاضائی دراز شود، فرصت ندهی که چکمه باشد، اول بپرسی فلانی بمن چه داده و با تو چه فرستاده؟ آخر ای اشعب طماع و ابودلائه شاعر، مگر فلانی همان ممتحن نیست که در سلطانیه و طهران دیدی و هزار از این حرف ها زدی و جواب شنیدی؟ ای بی دین تو مرا رسوای عالم کردی؛ در چادر آصف الدوله چرا داستان بخل و امسالک مرا بر گرفته بلبل مجلس شده بودی، که خدام آن سرکار مثل تو کاتم الحقد و فراموشکار، یا یادشان رفته که همین بابا که سفیر دارالدوله است پارسال در رکاب دارالخلافه بنده را چطور بوسعت ذیل وکثرت خیر ستود. امواج کرم و افواج همم گفت و امنای دیوان مقبول داشتند و وزرای طهران انکار نمودند. چرا کم حافظه هستی؟ بلی آن وقت نه چندان شور گیلان بر سرت بود که ÷روای کار دیگرت باشد.
Бории ҳолои ҷбаҳу чоқуи ҳеҷ , ин штлӣ ки тоза аз ин ҷоздӣу барадии биё бародарона расад кунем то ману мирзои содиқ ҳар ду тарк ҳасад кунем .
باری حالا جبه و چاقو هیچ، این شتلی که تازه از این جازدی و بردی بیا برادرانه رسد کنیم تا من و میرزا صادق هر دو ترک حسد کنیم.
Ани алкроми азои мо ?суҳлуи азкрўо
ان الکرام اذا ما سهلو اذکروا
Ман кони ёлФҳми фии алмнзли алхшн
من کان یالفهم فی المنزل الخشن
Он рӯзро ёд биор ки ман мисли канизи ҳориси гиребонатро аз дасти фарроши рҳондму занхдони мирзои фазли аллоҳро бигир додам , ҳар ду савори шудеми чори пошнаи бчодри амини сарозери шудем ;у мирзои содиқи он вақт дар он саркори он қадр хуб менавишт ки худаш ҳам хобаи таблу асбаши ҳамсояи истабл буду босмони кабӯд ҳай мезад .
آن روز را یاد بیار که من مثل کنیز حارث گریبانت را از دست فراش رهاندم و زنخدان میرزا فضل الله را بگیر دادم، هر دو سوار شدیم چار پاشنه بچادر امین سرازیر شدیم؛ و میرزا صادق آن وقت در آن سرکار آنقدر خوب مینوشت که خودش هم خوابه طبل و اسبش همسایه اصطبل بود و بآسمان کبود هی میزد.
Анзри йении ббобаҳи сами қавлӣ
انظر ینی ببابه ثم قولی
Анооми анати фии маҳали рафеъ
اناام انت فی محل رفیع
Ва бомин эътироз мекард ки ин ҳама бо мирзои Муҳаммадтақӣ чаро як бандаи ту бештари надорӣ ; он рӯз гуё фаромӯшат шудаи снқрӣки Флотнсии қадар хӯбӣ бидон , поси дӯстии бози ҳақи муҳаббати бншос . Мисли мардон бош , хуй мардон бигир . Бечораи мирзои содиқи ин хубро ки башнавад номардаст агар аз пнбгу Тифлиси блндн ва порис наравад ; бо ин обрӯ чаҳ таври бойирон бар мегардад ки шаш моҳи шаҳри бшҳри брўдўи кӯи бкўи бадваду об зангӣ бихӯраду рӯс ҷангӣ бибинад ва бо моиўри ҳашт ва мушт шавад ва аз мӯри нарм ва дурушт башнавад ва дар кор давлат бакӯшаду тақдим хизмат бихоҳад ?
و بامین اعتراض میکرد که این همه با میرزا محمدتقی چرا یک بنده تو بیشتر نداری؛ آن روز گویا فراموشت شده سنقرئک فلاتنسی قدر خوبی بدان، پاس دوستی باز حق محبت بنشاس. مثل مردان باش، خوی مردان بگیر. بیچاره میرزا صادق این خب را که بشنود نامرد است اگر از پنبگ و تفلیس بلندن و پاریس نرود؛ با این آبرو چه طور بایران بر میگردد که شش ماه شهر بشهر برودو کو بکو بدود و آب زنگی بخورد و روس جنگی ببیند و با مایور هشت و مشت شود و از مور نرم و درشت بشنود و در کار دولت بکوشد و تقدیم خدمت بخواهد؟
Баъд аз ҳамаи саъйу ҳаку ислоҳ оё як қуттии анФиаҳ ва як сраҳи алФиаҳи дасту пои бикунад ё накунад . Ту ки ҳеҷ кор накардӣу кизб ва мин оварадӣ ; мисли хоҷаи ҳофизи широзӣ ки худаш аз дарвозаи Широз берун нарафтау шеъраши Самарқанду Бухороро гирифта буд ; ин ганҷи шоёнро бмФту ройгони бабрӣ ва бихӯрӣ . Пари хом тамаъ мабош ; расад руфақоро манзур бидор , агар на пас фардоаст ки барме гардад ани шоаллоҳ нишонат хоҳам дод . вассалом
بعد از همه سعی و حک و اصلاح آیا یک قوطی انفیه و یک صره الفیه دست و پا بکند یا نکند. تو که هیچ کار نکردی و کذب و مین آوردی؛ مثل خواجه حافظ شیرازی که خودش از دروازه شیراز بیرون نرفته و شعرش سمرقند و بخارا را گرفته بود؛ این گنج شایان را بمفت و رایگان ببری و بخوری. پر خام طمع مباش؛ رسد رفقا را منظور بدار، اگر نه پس فردا است که برمی گردد ان شاءالله نشانت خواهم داد. والسلام