Моллтробу раби алорбоб .

ماللتراب و رب الارباب.

Шрўҳӣ чанд ки бар ҳасби фармоиш дар таии нигориши омада буд зиёрат шуд . Ончӣ навишта будед офати ҳуш буд ва ҳар чаҳ фармӯда будед овезаи гӯш . Хотири ҳумоюни султонии мҳбти ҳикматҳои субҳонӣаст ки бандаи нотавонро брҳмт бе карони мужда марҳамат бидиҳад , латма тарбият бузанд , захму марҳам бо ҳам фиристаду дарду дармони туам . Сабқати ғазабаи раҳмау вусъати кул шиӣӣ наамма . Меҳру қаҳрашро маънӣ якеаст ва басӯрат фарқи андакӣ . Чӯби адиб агар чаҳ дарди орад , айн дармонаст , доруии табиб агар чаҳ талх бошад нағз ва ширинаст .

شروحی چند که بر حسب فرمایش در طی نگارش آمده بود زیارت شد. آنچه نوشته بودید آفت هوش بود و هر چه فرموده بودید آویزه گوش. خاطر همایون سلطانی مهبط حکمت‌های سبحانی است که بنده ناتوان را برحمت بی کران مژدة مرحمت بدهد، لطمه تربیت بزند، زخم و مرهم با هم فرستد و درد و درمان توام. سبقت غضبه رحمه و وسعت کل شیئی نعمه. مهر و قهرش را معنی یکی است و بصورت فرق اندکی. چوب ادیب اگر چه درد آرد، عین درمان است، داروی طبیب اگر چه تلخ باشد نغز و شیرین است.

Ин банда ҳар чанд нодон ва ношинос бошад . Чандон ношукр ва носипос нест ки шифо аз ҷафо надонаду карам аз ?илам нашносад . Калаки илҳоми силки шумо кори Ҷабраил амин донад ки ҳам ояту иди орад ва ҳам муждаи умед . Лоҷарами зоҳири рқўмш дар ҳар хат , хтоӣӣ аз манаст ва дар ҳар нуқтаи нуктаҳо бар ман вале чун партави лҳз аз пардаи лафзи бчҳраҳ маънӣ уфтад ҳар чаҳ бинии мароҳим Каримонаасту мавоъизи ҳакӣмона . Адбнии рабии Фоҳсни тأдибии биҳамдиллоҳ аз вусӯли ин номаи ваҳйу нусхаи илҳоми дилҳои хосу оми бимни ҳиммати хусравии чандон қавии гашт ки хирмани душманро бики пар коҳ нагиранду олимии бадхоҳи бики кафи хок дар ҳисоб наёяд . На рангӣ аз савдо бар сафҳа сувидо монад ; на зангӣ аз васвос бар оинаи ҳавос . Ҳамоно раъии ашрафи ҳумоюнро бо рози олами бичўни мутобиқат буд ки то ин маъонии нағз бар маҷории лафзи гуҳарбори ёри гашт , имдоди даври гардун муқаввӣ шуд ва мусалламин Доғистонро дигари бораи маҷмӯу муттафиқи сохт ки бо азми росих дар муқобили ҳуҷуми рӯси собит ва қоим шаванд ва нокасе чанд аз аҳли оқи қўшаҳро ки ҳар як муштии ваҷҳи нақди гирифтаи ҷониби куфр рафта буданд бакулӣ аз бех ва бен барандохта ибрати дигарон созанд .

این بنده هر چند نادان و ناشناس باشد. چندان ناشکر و ناسپاس نیست که شفا از جفا نداند و کرم از الم نشناسد. کلک الهام سلک شما کار جبرئیل امین داند که هم آیت و عید آرد و هم مژدة امید. لاجرم ظاهر رقومش در هر خط، خطائی از من است و در هر نقطه نکتة ها بر من ولی چون پرتو لحظ از پرده لفظ بچهره معنی افتد هر چه بینی مراحم کریمانه است و مواعظ حکیمانه. ادبنی ربی فاحسن تأدیبی بحمدالله از وصول این نامة وحی و نسخه الهام دل‌های خاص و عام بیمن همت خسروی چندان قوی گشت که خرمن دشمن را بیک پر کاه نگیرند و عالمی بدخواه بیک کف خاک در حساب نیاید. نه رنگی از سودا بر صفحه سویدا ماند؛ نه زنگی از وسواس بر آینه حواس. همانا رأی اشرف همایون را با راز عالم بیچون مطابقت بود که تا این معانی نغز بر مجاری لفظ گهربار یار گشت، امداد دور گردون مقوی شد و مسلمین داغستان را دیگر باره مجموع و متفق ساخت که با عزم راسخ در مقابل هجوم روس ثابت و قائم شوند و ناکسی چند از اهل آق قوشه را که هر یک مشتی وجه نقد گرفته جانب کفر رفته بودند بکلی از بیخ و بن برانداخته عبرت دیگران سازند.

ИрмлўФ аз ин маънии бҳсрт мأлўФаст ,у қавми рӯси бдҳшти маънус , ғофил аз ин ки бахти шоҳаншоҳ рӯй замини садҳои оҳанӣн дар муқобил хасм кашидаасту тарафи ҳиммат бар ҳифзи малику дайни кушода , баҳри сӯ рӯ кунанд низ толеъи ҳумоюн толеъ шаваду ахтари рояти манҳус мнкўс гардад .

یرملوف از این معنی بحسرت مألوف است، و قوم روس بدهشت مانوس، غافل از این که بخت شاهنشاه روی زمین سدهای آهنین در مقابل خصم کشیده است و طرف همت بر حفظ ملک و دین گشاده، بهر سو رو کنند نیز طالع همایون طالع شود و اختر رایت منحوس منکوس گردد.

Дигар дар боби муқарраби алхоқони мирзои Мӯсо ки заъфи нафасу арзи ҷузъиёту вуқуъ ӯро дар мавоқиъи мъотботи баради китоб аз ин заъиф мҳмўл доштаанд , бар шмохўд ки аз мтоўии ахбору сайри огоҳ ва мустаҳзаред возеҳ тар хоҳад буд ки : на ин бидъат ман оварадам бъолм . Мӯсо алӣ набиноу алайҳи ассаломро дар қадими алоёми пайвастаи расму ойини чунин буд ки ҳар вақт аз ҳуҷҷати қавм бтнг меомад бтрзӣ бар домани сӯи ол чанг мезад ки гоҳе барқи ҷалолаш май сӯхту гоҳи посух аноят мешунид , олии ҷоҳи мирзои Мӯсо низ агар дар ҳазрати аъло арзӣ кардау зарбии хӯрда , шояд ки аз интисоб исмӣ бошад , на иктисоби расмӣ . Балӣ , амсол ӯро аз зумраи чокарон ки бхдмт суғур маъмуранд воҷиб Айнӣаст ки амри ҷузъиро сахти куллӣ гирифта ҳарчӣ бенанд ва шунаванд бетаъаммул дар маърази оранд ва як дақиқа мӯҳмал нагузоранд , раъии султонро сазад ки таъӣди меҳр анвар кунад . Савобату сайёрро сахт мухтасар гирад , вале фирқаи бандагонро ки бахудии худ монанди чароғ ъҷоизаст , куҷо ҷоиз бошад ки ҷурми сҳоро дар нуру баҳои хиради шуморад , ва аз барқи заъифӣ дар ҷӯи ҳавои эҳтиёт раво надорад , дарёии муҳӣт ки бар гирд баситаст ҳазорон қулзуму Аммон аз ҳар карон барон резад ки ҷзр ва мадӣ нахезаду шӯр , ширин наёмизад ; бали ҷумлаи мавҷҳо ин ҷо сокин шавад ва ҳар чаҳ шӯраст ширин гардаду хилофи обҳои хираду чашмаи сози заъиф ки бФизии андак дар ҷӯш оянду бғизии ҷузъии хомӯшӣ , гоҳи торӣ ва мукаддар шаванд , гоҳи софӣу мунаввар .

دیگر در باب مقرب الخاقان میرزا موسی که ضعف نفس و عرض جزئیات و وقوع او را در مواقع معاتبات برد کتاب از این ضعیف محمول داشته اند، بر شماخود که از مطاوی اخبار و سیر آگاه و مستحضرید واضح تر خواهد بود که: نه این بدعت من آوردم بعالم. موسی علی نبیناً و علیه السلام را در قدیم الایام پیوسته رسم و آئین چنین بود که هر وقت از حجت قوم بتنگ می آمد بطرزی بر دامن سو آل چنگ می‌زد که گاهی برق جلالش می‌سوخت و گاه پاسخ عنایت می‌شنید، عالی جاه میرزا موسی نیز اگر در حضرت اعلی عرضی کرده و ضربی خورده، شاید که از انتساب اسمی باشد، نه اکتساب رسمی. بلی، امثال او را از زمره چاکران که بخدمت ثغور مأمورند واجب عینی است که امر جزئی را سخت کلی گرفته هرچه بینند و شنوند بی تأمل در معرض آرند و یک دقیقه مهمل نگذارند، رأی سلطان را سزد که تأیید مهر انور کند. ثوابت و سیار را سخت مختصر گیرد، ولی فرقه بندگان را که بخودی خود مانند چراغ عجایز است، کجا جایز باشد که جرم سها را در نور و بها خرد شمارد، و از برق ضعیفی در جو هوا احتیاط روا ندارد، دریای محیط که بر گرد بسیط است هزاران قلزم و عمان از هر کران بران ریزد که جزر و مدی نخیزد و شور، شیرین نیامیزد؛ بل جمله موج ها این جا ساکن شود و هر چه شور است شیرین گردد و خلاف آب‌های خرد و چشمه ساز ضعیف که بفیضی اندک در جوش آیند و بغیضی جزئی خاموشی، گاه تاری و مکدر شوند، گاه صافی و منور.

вассалом

والسلام