Махдуми банда , олам алғиб худост . На шумо , аз куҷо оварадӣ ин илмро ва чаҳ шуд ки то қасида Фтҳномаҳ расед , ҳосил шуд . Фҳмдолаҳи сами ҳмдолаҳ . Хоҳиш карда будед ки ҳар вақти фатҳ Қӯчон шавад , ибтидои коғази Фтҳномаҳро бшмо бинивисам ; бо он эъҷоз ки дидаму имон ки оварадам , қудрати тахаллуфи куҷо буд ? смъноу атънои балӣ . Биҳамдиллоҳи фатҳи Қӯчони ҳосилу элхонӣ , бордўи дохилу фазли худои шумо бмқсўди восили шадид .

مخدوم بنده، عالم الغیب خداست. نه شما، از کجا آوردی این علم را و چه شد که تا قصیده فتحنامه رسید، حاصل شد. فحمداله ثم حمداله. خواهش کرده بودید که هر وقت فتح قوچان شود، ابتدا کاغذ فتحنامه را بشما بنویسم؛ با آن اعجاز که دیدم و ایمان که آوردم، قدرت تخلف کجا بود؟ سمعنا و اطعنا بلی. بحمدالله فتح قوچان حاصل و ایلخانی، باردو داخل و فضل خدا شما بمقصود واصل شدید.

Дигар хоҳиш карда будед ки тафсил арз кунам , балӣ бақадр мақдӯр бандагӣ мекунам . Баъд аз фатҳи Амӣрободи сабаби интизори қушӯнҳоу ҳифзи ҳудӯди Машҳаду Найшобӯр аз аўзбку афғону ҳазорау таркмон , чанд рӯзӣ дар чинорон ва чанде дар родгон таваққуф шуду баъди злки манзили бмнзл то сангари нодири шоҳ ки як фасхӣ шаҳраст ташриф овараду бостмолту итмом ҳуҷҷат пардохтанд ва чун муфид нашуд ва донистанд ки лоиўмнўо ҳатто ирўолъзоби алолим , рӯзи 24 рабиъи алаввали санаи 1248 ҳиҷрӣ аз сангари нодиршоҳи бдрўозаҳи ширвони нақл ва таҳвил фармуданду бози бомҳолу тавассути мирзои Муҳаммадризои гузашт то рӯзи 28 , чаҳор фавҷи сарбози бснгр маъмур шуду баъд аз он ки рӯсӣу Найшобӯрӣу саманонеи расиданд ва урдӯҳои сипоҳ паёпай омаданд бад-ӣни мӯҷиб дар дувоздаҳ маҳал аҳтшод шуд .

دیگر خواهش کرده بودید که تفصیل عرض کنم، بلی بقدر مقدور بندگی میکنم. بعد از فتح امیرآباد سبب انتظار قشونها و حفظ حدود مشهد و نیشابور از اوزبک و افغان و هزاره و ترکمان، چند روزی در چناران و چندی در رادگان توقف شد و بعد ذلک منزل بمنزل تا سنگر نادر شاه که یک فسخی شهر است تشریف آورد و باستمالت و اتمام حجت پرداختند و چون مفید نشد و دانستند که لایومنوا حتی یروالعذاب الالیم، روز ۲۴ ربیع الاول سنه ۱۲۴۸ هجری از سنگر نادرشاه بدروازه شروان نقل و تحویل فرمودند و باز بامهال و توسط میرزا محمدرضا گذشت تا روز ۲۸، چهار فوج سرباز بسنگر مأمور شد و بعد از آن که روسی و نیشابوری و سمنانی رسیدند و اردوهای سپاه پیاپی آمدند بدین موجب در دوازده محل احتشاد شد.

Сангарҳои даври қалъа аз дарвозаи Ширвони илои дарвозаи Машҳад :

سنگرهای دور قلعه از دروازه شیروان الی دروازه مشهد:

Аввал – саманоне : аз тарафи дарвозаи Ширвон . Дуюм – фавҷи хосса . Сим – фавҷи табризӣ . Чаҳорум – фавҷи Арас . Панҷум – шиқоқӣ . Шашум – Найшобӯрӣ . Ҳафтум – Мароға .

اول – سمنانی: از طرف دروازه شیروان. دویم – فوج خاصه. سیم – فوج تبریزی. چهارم – فوج ارس. پنجم – شقاقی. ششم – نیشابوری. هفتم – مراغه.

Урдӯҳо :

اردوها:

Аввал – урдӯии наввоби Таҳмосби мирзо дар муқобили дарвозаи Ширвон . Дуюм – урдӯии соҳиби ихтиёр бар сари роҳи Машҳаду сабзивору ҷўбн . Сим – урдӯии воло дар васат . Чаҳорум – урдӯии малики қосими мирзо бар сари роҳи буҷнӯрди вширўон . Панҷум – урдӯии Суҳроби хон .

اول – اردوی نواب طهماسب میرزا در مقابل دروازه شیروان. دویم – اردوی صاحب اختیار بر سر راه مشهد و سبزوار و جوبن. سیم – اردوی والا در وسط. چهارم – اردوی ملک قاسم میرزا بر سر راه بجنورد وشیروان. پنجم – اردوی سهراب خان.

Ва ҳукми урдӯҳои сипоҳи бтўсти ъолиҷоаҳи нури Муҳаммадхон буд лоғайр .

و حکم اردوهای سپاه بتوسط عالیجاه نور محمدخان بود لاغیر.

Дар хизмати шоҳзодаи озодаи Муҳамади мирзоу ҳукми сангарҳои даври қалъаи бтўсти ахавеи Муҳаммадризои хон лоғайр ; дар хизмати амирзодаҳи қаҳрамони мирзоу маҳали юриш дар васати сангарҳо муайян шуд ки муқобили фавҷи рӯс буду ҳаждаҳи тӯби бузурги қалъаи кӯб дар пушти сари он сангар ҷо дода буданд ки аз се тарафи бурҷу бораро хароб кунаду шиқоқӣу табризии ҳам дар росту чапи рӯси бакори хандақ анбоштан иштиғол доштанду сангари ҳусайни пошои сарҳанги Мароға бҷоӣӣ расед ки даҳ қадам бдрўозаҳ монаду сангари табризӣу Мароғаи канори хандақ буд . Дар зери хандақ бо тпончаҳу туфангу сарнайзау корд ҷанг мекарданд вдри тӯии хандақи бошмхолу туфангу шбонрўзии ду ҳазор ва се ҳазор харвори хоку чӯбу алафи санг то ҳама ҷо мерафт . Аз 20 рабиъи алаввал то имрӯзи ҳам дар таҳдиду тарғиби халқи атроф музоиқа нашуд . Кам кам ёғиҳои кучак мисли : ишқи ободӣ , родконии бғмҷӣ , ардокӣ , ахлмдии бзўри тадбиру шамшер , раият шуданд то оқоёни дарраи ҷузи ҳам куллан вориди урдӯи гардиданд ва бхдмт кӯшиданду қалъаи родкони хобу қалъаи дарраи ҷузи мҳмдободи ном сохлў нишин шуд .

در خدمت شاهزاده آزاده محمد میرزا و حکم سنگرهای دور قلعه بتوسط اخوی محمدرضا خان لاغیر؛ در خدمت امیرزاده قهرمان میرزا و محل یورش در وسط سنگرها معین شد که مقابل فوج روس بود و هجده توپ بزرگ قلعه کوب در پشت سر آن سنگر جا داده بودند که از سه طرف برج و باره را خراب کند و شقاقی و تبریزی هم در راست و چپ روس بکار خندق انباشتن اشتغال داشتند و سنگر حسین پاشا سرهنگ مراغه بجائی رسید که ده قدم بدروازه ماند و سنگر تبریزی و مراغه کنار خندق بود. در زیر خندق با طپانچه و تفنگ و سرنیزه و کارد جنگ می کردند ودر توی خندق باشمخال و تفنگ و شبانروزی دو هزار و سه هزار خروار خاک و چوب و علف سنگ تا همه جا میرفت. از ۲۰ ربیع الاول تا امروز هم در تهدید و ترغیب خلق اطراف مضایقه نشد. کم کم یاغی های کوچک مثل: عشق آبادی، رادکانی بغمجی، ارداکی، اخلمدی بزور تدبیر و شمشیر، رعیت شدند تا آقایان دره جز هم کلا وارد اردو گردیدند و بخدمت کوشیدند و قلعه رادکان خاب و قلعه دره جز محمدآباد نام ساخلو نشین شد.

Назари бҳмсоигии таркмон , харобӣ маслиҳат набӯд . Рафтаи рафтаи аўзбк ҳам рафту афғонро оварадем внўоби соҳиби ихтиёри бхдмти шитофту нҷФълӣ хон омаду биҳамдиллоҳ дар ҳавлу ҳавшу хориҷу дохил касе намонад ки маҳали астзҳори қалъа ?гийон бошад , шабу рӯзи ҳам хумпорау тӯб дар кор буд ва ҳеҷ касро маҷол қарор набӯд аз тарси хумпораи ҳуккому масҷид саҳласт , хонаи қозӣ рафтан ҳам бар халқи душвор шуда буд . Ороми зану марду бузургу кучаки қатъ буд ва чун халқи Қӯчонро бқўти ҷаъфари қлихон ва ҳафтсад пиёдаи бҷнўрӣ нигаҳдошта буданд , ҳамин ки нҷФълии хон бордў омад таваққуфи ҷаъфари қлихон мумкин набӯд ва агар аз арк дар нмиомд , шаҳри бофии нмимонд .

نظر بهمسایگی ترکمان، خرابی مصلحت نبود. رفته رفته اوزبک هم رفت و افغان را آوردیم ونواب صاحب اختیار بخدمت شتافت و نجفعلی خان آمد و بحمدالله در حول و حوش و خارج و داخل کسی نماند که محل استظهار قلعه گیان باشد، شب و روز هم خمپاره و توپ در کار بود و هیچ کس را مجال قرار نبود از ترس خمپاره حکام و مسجد سهل است، خانه قاضی رفتن هم بر خلق دشوار شده بود. آرام زن و مرد و بزرگ و کوچک قطع بود و چون خلق قوچان را بقوت جعفر قلیخان و هفتصد پیاده بجنوری نگهداشته بودند، همین که نجفعلی خان باردو آمد توقف جعفر قلیخان ممکن نبود و اگر از ارک در نمیآمد، شهر بافی نمیماند.

Алғрзи фазли худоу тавваҷуҳи подшоҳу азму иқдоми валиаҳду кӯшишу ҷонсории чокарони даст баҳам дод то имрӯз ки ҳаждаҳуми моҳи рабиъ ассонӣаст ризои қлихони элхониро бмртбаҳи аҳли Қӯчону тӯбу хумпора парешон кард ки бе ихтиёри худро бчодрмхлси андохту мухлиси фарзандиро меҳмондор ӯ кардаму шафоатӣ аз ӯ дар хокпоӣ валиаҳд шуду вақти зуҳри ризои қлихони бхокпои валиаҳди рӯҳии фидоа мушарраф шуду ҳоли таҳрир ки чаҳор соъати бғрўби монда , Муҳамади ҳусайни хони аишк оқосӣ меравад ки сангарҳоро бордў биовараду мстҳФз дар дарвоза ва қалъа гузошта шуд . Ани шоаллоҳи таъолии наввоби хусрави мирзо бо пнҷҳзори одаму тӯпхонаи бикрмону сарпарастии ҳамшира худ хоҳад рафт . Аризаи хопои ҳумоюнро ъолиҷоаҳи Муҳамад тоҳрхон хоҳад оварад . Лутфалии хони девона , одами ман ҳамон соъат ки ризои қлихон бо ман мусофаҳа кард , бекоғаз , асби давонидаи бдоролхлоФаҳ омадааст , лиҳозои ин коғазро зуд фиристодам ки мабодо ӯро такзиб кунанд вчўн коғаз надорад аз исботи қавли худ бар наёяд ҷавоби соири фармоишоти шуморо ани шоаллоҳи таъолии баъд аз ин арз хоҳам кард . Ҳолои фурсати нмишўд . Дар боби Форсу Кирмон дониста бошед ки аз зобитаи валиаҳд то имрӯз ки кор Қӯчон нагузашта буд ҳеҷ як ҷуръат нафас кашӣдан надошт , аммо имрӯз шӯҳрат дорад . вассалом

الغرض فضل خدا و توجه پادشاه و عزم و اقدام ولیعهد و کوشش و جانثاری چاکران دست بهم داد تا امروز که هجدهم ماه ربیع الثانی است رضا قلیخان ایلخانی را بمرتبه اهل قوچان و توپ و خمپاره پریشان کرد که بی اختیار خود را بچادرمخلص انداخت و مخلص فرزندی را مهماندار او کردم و شفاعتی از او در خاکپای ولیعهد شد و وقت ظهر رضا قلیخان بخاکپای ولیعهد روحی فداه مشرف شد و حال تحریر که چهار ساعت بغروب مانده، محمد حسین خان ایشک آقاسی میرود که سنگرها را باردو بیاورد و مستحفظ در دروازه و قلعه گذاشته شد. ان شاءالله تعالی نواب خسرو میرزا با پنجهزار آدم و توپخانه بکرمان و سرپرستی همشیره خود خواهد رفت. عریضه خاپای همایون را عالیجاه محمد طاهرخان خواهد آورد. لطفعلی خان دیوانه، آدم من همان ساعت که رضا قلیخان با من مصافحه کرد، بی کاغذ، اسب دوانده بدارالخلافه آمده است، لهذا این کاغذ را زود فرستادم که مبادا او را تکذیب کنند وچون کاغذ ندارد از اثبات قول خود بر نیاید جواب سایر فرمایشات شما را ان شاءالله تعالی بعد از این عرض خواهم کرد. حالا فرصت نمیشود. در باب فارس و کرمان دانسته باشید که از ضابطه ولیعهد تا امروز که کار قوچان نگذشته بود هیچ یک جرات نفس کشیدن نداشت، اما امروز شهرت دارد. والسلام