Рқиҷот расед , муфассалу муҷмали мутолиау музокира шуда , бали чандини бор бўокўиаҳ рафт , ҳар кӯ шунид гуфтои ллаҳ дар қойил , он чаҳ аз заъфи мултазамин рикоби валиаҳду қӯти душманони хориҷӣу туғёни ёғиҳои дохилии хуросон дар онҷо шӯҳрат карда , айб дар мазҳаби равоа аҳодӣсаст , хзлҳми аллоҳи таъолӣ ки суханро боқтзои хоҳиши худ мигўинд на бмтобқи воқеъ , аҷаб аз шумост чаро самоъро бшҳўд роҷҳ медоред ? инсофи хуб чизеаст , баъд аз муқаддамаи наввоби Муҳамад вале мирзои кадоми сол аз кашмакаши афғону аўзбку аўимоқу таркмон фориғ бӯдаед ? вақти иттифоқи афтода ки хуросониҳо аз як дигару хориҷиҳо аз хуросонӣ ҳар соли бал ҳар моҳи бал ҳар рӯзи қатл ва ғорат накунанд ва эҳтисобӣ дошта бошанд , ё тарафу шўоръро амният бошаду зуввору туҷҷор брФоҳит омад ва шуд намоянд .

رقیجات رسید، مفصل و مجمل مطالعه و مذاکره شده، بل چندین بار بواکویه رفت، هر کو شنید گفتا لله در قایل، آن چه از ضعف ملتزمین رکاب ولیعهد و قوت دشمنان خارجی و طغیان یاغی های داخلی خراسان در آنجا شهرت کرده، عیب در مذهب رواه احادیث است، خذلهم الله تعالی که سخن را باقتضای خواهش خود میگویند نه بمطابق واقع، عجب از شماست چرا سماع را بشهود راجح میدارید؟ انصاف خوب چیزی است، بعد از مقدمه نواب محمد ولی میرزا کدام سال از کشمکش افغان و اوزبک و اویماق و ترکمان فارغ بوده اید؟ وقت اتفاق افتاده که خراسانی ها از یک دیگر و خارجی ها از خراسانی هر سال بل هر ماه بل هر روز قتل و غارت نکنند و احتسابی داشته باشند، یا طرف و شوارع را امنیت باشد و زوار و تجار برفاهیت آمد و شد نمایند.

Ҳамин порсол аз ҳамин хуросон албата дувоздаҳ ҳазор асири ббхороу хоразми рафта ки ағлабро таркмон хоразмӣ битохт бардаанд боқиро умароу хавонини худ бо асбу штрФи бал бо ҷлу ҷувол савдо кардаанд , агар бовар надоред даҳ бидиҳ , вилояти бўлоит сиёҳа хоҳам фиристод ки чаҳ ашхос рафтаанду билфеъл дар куҷо ҳастанд . Аз рўзикаҳи ҳазрати валиаҳди рӯҳии фидоаи бойени мамлакати ворид шуда барисед ва бипурсед , агар як бузғола аз хуросони бхорҷ рафта бошад бандаро нФт бизанед бсўзоннд ва ҳам чунин аз Машҳад то Пишовар ва то Бухоро ва то аргнҷ , бал ки то мсқў агар як нафари пиёдау савораи тараддуди бикунади осеби бҷону мол касе расида бошад аз ин бевуҷӯд нодон бихоҳед . Кзлк аз ин ҷо то язду Кирмон ки ҳамеша асб тоз балӯчу систонӣ буд , таҳқиқи Фрмоӣид ки ҳоло читураст ? роҳи бастоми ҳам бо он ки асмъили мирзои онтўр ки бояд бошад несту соҳиби ихтиёри бўзъӣ ки шоиста ӯст соҳибии кўклони нмикнду ихтиёр имўт надораду боз бар обирин сиблати беҳтар маълумаст ки аз рӯзи вуруди мавкиби ҳумоюни валиаҳд то баҳоли тафовути куллӣ , кардааст , умароу хавонини дохилии ҳам аз ду ҳоли хориҷи нмибошнд ё хидматкоранду содиқу ҷонсор , ё аз фарти ваҳшат дар фикри ҷону молу аёл ки алӣ эй ҳоли маҷоли ихлол дар кори девону аизоӣ якдигар надоранду дмоءу нуфуси мусулмонону шиъён , бали ҷуҳудону синёни ҳам ки раияти давлати Қоҳираи ҳумоюн шоҳаншоҳӣ бошанд дар амн ва амонаст ; ба сари азизи худат ки порсоли пирори сол чанд нафар аз аҳли шаҳри Машҳади бал аз ҷавори саҳни муқаддас дарда фурӯхта буданд ки ҳазрати валиаҳди рӯҳии фидоаи имсоли муртакибро танбеҳ фармуданд аз касони қроӣӣ буду асирро аз сарахс боз овараданд .

همین پارسال از همین خراسان البته دوازده هزار اسیر ببخارا و خوارزم رفته که اغلب را ترکمان خوارزمی بتاخت برده اند باقی را امرا و خوانین خود با اسب و شترف بل با جل و جوال سودا کرده اند، اگر باور ندارید ده بده، ولایت بولایت سیاهه خواهم فرستاد که چه اشخاص رفته اند و بالفعل در کجا هستند. از روزیکه حضرت ولیعهد روحی فداه باین مملکت وارد شده برسید و بپرسید، اگر یک بزغاله از خراسان بخارج رفته باشد بنده را نفط بزنید بسوزانند و هم‌چنین از مشهد تا پیشاور و تا بخارا و تا ارگنج، بل که تا مسقو اگر یک نفر پیاده و سواره تردد بکند آسیب بجان و مال کسی رسیده باشد از این بی وجود نادان بخواهید. کذلک از این جا تا یزد و کرمان که همیشه اسب تاز بلوچ و سیستانی بود، تحقیق فرمائید که حالا چطور است؟ راه بسطام هم با آن که اسمعیل میرزا آنطور که باید باشد نیست و صاحب اختیار بوضعی که شایسته اوست صاحبی کوکلان نمیکند و اختیار یموت ندارد و باز بر عابرین سبیل بهتر معلوم است که از روز ورود موکب همایون ولیعهد تا بحال تفاوت کلی، کرده است، امرا و خوانین داخلی هم از دو حال خارج نمیباشند یا خدمتکارند و صادق و جانثار، یا از فرط وحشت در فکر جان و مال و عیال که علی ای حال مجال اخلال در کار دیوان و ایذای یکدیگر ندارند و دماء و نفوس مسلمانان و شیعیان، بل جهودان و سنیان هم که رعیت دولت قاهره همایون شاهنشاهی باشند در امن و امان است؛ به سر عزیز خودت که پارسال پیرار سال چند نفر از اهل شهر مشهد بل از جوار صحن مقدس درده فروخته بودند که حضرت ولیعهد روحی فداه امسال مرتکب را تنبیه فرمودند از کسان قرائی بود و اسیر را از سرخس باز آوردند.

Ончӣ дар ин саҳифа навиштаам бароҳини ҳиаҳ шҳўдиаҳ дорад , ҳоҷати фикр ва назар надорад . Аъёни хуросони ончӣ аз араб ва қроӣӣ ҳастанд куллан дар хизмати наввоби хусрав мирзо буданд ва хизмат намуданд то тршизро бадаст овараданду ончиро атроки калоту дарраи ҷузв сарахсаст ки ҳазрати қлихони шоҳсўнро зобити дарраи ҷуз фармӯдаанду кораш бисёр мзбўтасту ризои қлихонро аз хоразм овараданд дар Машҳадасту қлчи Муҳаммадхонро доруғаи солур фармӯдаанд ва дивист нафари нукарашонро хуби гирифтау ҳамаро ҳасби алўоқъи бхдмт ва раиятӣ водошта , бозори барда мавқуфаст , бал ки нукари онҳо доими бқроўлӣ машғӯласту қофилау роҳгзорро аз Машҳад то канори Ҷайҳун ки мсмии бчҳор ҷӯаст дар ӯҳда онҳо гузоштаанд ва бисёр хуб аз ӯҳда бар меоянд . Калот вазъӣаст ки ани шоаллоҳи таъолӣ аз сифорати паланги туаш гараву пешкаш хоразм хоҳад омад .

آنچه در این صحیفه نوشته ام براهین حیه شهودیه دارد، حاجت فکر و نظر ندارد. اعیان خراسان آنچه از عرب و قرائی هستند کلا در خدمت نواب خسرو میرزا بودند و خدمت نمودند تا ترشیز را بدست آوردند و آنچه را اتراک کلات و دره جزو سرخس است که حضرت قلیخان شاهسون را ضابط دره جز فرموده اند و کارش بسیار مضبوط است و رضا قلیخان را از خوارزم آوردند در مشهد است و قلچ محمدخان را داروغه سالور فرموده اند و دویست نفر نوکرشان را خوب گرفته و همه را حسب الواقع بخدمت و رعیتی واداشته، بازار برده موقوف است، بل که نوکر آنها دایم بقراولی مشغول است و قافله و راهگذار را از مشهد تا کنار جیحون که مسمی بچهار جو است در عهدة آنها گذاشته اند و بسیار خوب از عهدة بر میآیند. کلات وضعی است که ان شاءالله تعالی از سفارت پلنگ توش گرو و پیشکش خوارزم خواهد آمد.

Аммо Машҳаду Найшобӯри всбзўори рўзикаҳ аз фари мақдами валиаҳд зевар гирифтанд шаҳрҳои бесоҳибу тоб мисли шери қазвӣнии паҳлавон ва он ки мулло дар маснавӣ гуфт : бедаму сару ашкам ки дид ; буданд . Тақии хони қёхлўӣии музтарибу ҳайрон ки хизмат буҷнӯрд кунад ё хбўшон . Бҷдми қисм ки исми дорулхилофаи тҳрон дар миён набӯду блокотро баъзе қроӣии вбъзии элхонӣ ва баъзе тршизӣ ва баъзе хўршоҳӣ , баъзе бғоирӣ , баъзе баёти Найшобӯри соҳиб шуда ; ълимродхони ҷўинии ҳам ҳаракат мзбўҳӣ мекарду ҳокими бастоми ҳам силӣ мезаду ҳазорау тиккау қроӣии шарик ғолиб буданд , ҳам чунин ншобўру Машҳад ки атрофи шаҳру блокот куллан дар тасарруфи акроди қроӣӣ буду чўлаҳу родконӣу дррўдӣу ишқи ободӣу амсоли онҳо саҳласт , бҷдми қисми бобохони асҳқи ободии арабҳои сохлўро мегирифт ва ҳабс мекард ; то ришваи нмигрФти сари нмидоду мирзои шондизӣу ҳусайни туруқа баӣ воллҳўирдии пиўҷнии бшҳри нмиомднду мости нмидоднду пиёзи резаи нмикрднд , ҳатто вуҷӯҳи шаҳру аҷоротро хавонин ҳар як расадӣ ҷудо ҷудо доштанд ва муллоҳо боҷ ълиҳдаҳ мегирифтанд . Бхдо ки як нафари азхросониҳо дастӣ боўзбк зада , аз давлати Қоҳира бим доштанд ки хизмати намоянд ва андеша надоштанд ки хизмат нанамоянд ва ин фақарот ҳар чаҳ арз мекунам пӯшидау пинҳони нмибошди бал қавлӣаст ки ҷумлагӣ баронанд . Маъаи ҳозои мулоҳизаи Фрмоӣид ки ҳоло ҷоӣӣ ҳаст дар ин се вилоят ки мзбўт нашудау мӯҳмал монда бошаду билфеъли аўзбку афғони даст ба домани чокарони ин давлат зада , амсоли муллоу муҷтаҳидро воситау шафиъ май созанд то ҳадон доранд ки касе дасти тавассул ба он ҳо бузанд .

اما مشهد و نیشابور وسبزوار روزیکه از فر مقدم ولیعهد زیور گرفتند شهرهای بی صاحب و طاب مثل شیر قزوینی پهلوان و آن که ملا در مثنوی گفت: بی دم و سر و اشکم که دید؛ بودند. تقی خان قیاخلوئی مضطرب و حیران که خدمت بجنورد کند یا خبوشان. بجدم قسم که اسم دارالخلافه طهران در میان نبود و بلوکات را بعضی قرائی وبعضی ایلخانی و بعضی ترشیزی و بعضی خورشاهی، بعضی بغایری، بعضی بیات نیشابور صاحب شده؛ علیمرادخان جوینی هم حرکت مذبوحی میکرد و حاکم بسطام هم سیلی میزد و هزاره و تکه و قرائی شریک غالب بودند، هم‌چنین نشابور و مشهد که اطراف شهر و بلوکات کلا در تصرف اکراد قرائی بود و چوله و رادکانی و دررودی و عشق آبادی و امثال آنها سهل است، بجدم قسم باباخان اسحق آبادی عرب های ساخلو را میگرفت و حبس میکرد؛ تا رشوه نمیگرفت سر نمیداد و میرزای شاندیزی و حسین طرقه بهی واللهویردی پیوجنی بشهر نمیآمدند و ماست نمیدادند و پیاز ریزه نمیکردند، حتی وجوه شهر و اجارات را خوانین هر یک رسدی جدا جدا داشتند و ملاها باج علیحده می گرفتند. بخدا که یک نفر ازخراسانی ها دستی باوزبک زده، از دولت قاهره بیم داشتند که خدمت نمایند و اندیشة نداشتند که خدمت ننمایند و این فقرات هر چه عرض میکنم پوشیده و پنهان نمیباشد بل قولی است که جملگی برآنند. مع هذا ملاحظه فرمائید که حالا جائی هست در این سه ولایت که مضبوط نشده و مهمل مانده باشد و بالفعل اوزبک و افغان دست به دامن چاکران این دولت زده، امثال ملا و مجتهد را واسطه و شفیع می سازند تا حدان دارند که کسی دست توسل به آن ها بزند.

Махдуми ман , қиблаи ман , ҷони ман , дар ин барфу сармоӣ бешумору қаҳту ғлоӣ бисёр ва бепӯлӣ ва бенонеу дарозии сафару тамом шудани харҷӣу тадорук , ҳамаи каси аъами аълоу аднии ин қадари кор ки шудааст кам мдонид ва агар тоб оред ва шитоб наёваред бФзли аллоҳи таъолии хбўшону бҷнўрӣ мондааст , он ҳам бисёр осон медонам ки бахӯбӣу хушӣ , на бадӣу нохушии ҳасби алхўоҳш шумо бугзарад . Балии шумо дар фармоиш кардану кор хостан бисёр дилбаред , аммо дар ҳифзи алғибу кори сохтани нмидонм чигуна бошед ? пас фардо ки баннои қушӯн фиристоданаст аввали мартабаи баъзе аз ҳуккоми вилоёту саркардагон , муғолата хоҳанд кард ки фалонони соҳиб ғаразанд , баъзе ҳам хоҳанд гуфт ки мавоҷибро бқшўн бидиҳед ва бсФр бифиристед , узр кам нест , восита бисёраст ва албата баъзе дигар ҳам хоҳанд гуфт мавоҷиби сол куҳна нарасида ; аз нави ҳам талаб дорем .

مخدوم من، قبلة من، جان من، در این برف و سرمای بی شمار و قحط و غلای بسیار و بی پولی و بی نانی و درازی سفر و تمام شدن خرجی و تدارک، همه کس اعم اعلی و ادنی این قدر کار که شده است کم مدانید و اگر تاب آرید و شتاب نیاورید بفضل الله تعالی خبوشان و بجنوری مانده است، آن هم بسیار آسان می دانم که بخوبی و خوشی، نه بدی و ناخوشی حسب الخواهش شما بگذرد. بلی شما در فرمایش کردن و کار خواستن بسیار دلبرید، اما در حفظ الغیب و کار ساختن نمیدانم چگونه باشید؟ پس فردا که بنای قشون فرستادن است اول مرتبه بعضی از حکام ولایات و سرکردگان، مغالطه خواهند کرد که فلانان صاحب غرض اند، بعضی هم خواهند گفت که مواجب را بقشون بدهید و بسفر بفرستید، عذر کم نیست، واسطه بسیار است و البته بعضی دیگر هم خواهند گفت مواجب سال کهنه نرسیده؛ از نو هم طلب داریم.

Ҳамадонӣ рост мегуяд ки ё пӯли қарзи хазонау талаби тоҷи аддавларо метавонем бидиҳем , ё нукари савори всрбозро роҳ андозем , боз мунҳасир хоҳад шуд баҳмони озарбойҷонии Фҳсб ва шуморо мибинм ки азҳби анату рбки Фқотлои анои ҳиҳно қоъдўн хоҳанд фармуд то нойиби ассалтана аз ин тарафи рӯ бхросон карданд , уманои давлат ба язд ва Ноин пардохт , форсии чаповули бшҳри Бобаки андохту исфаҳонии млотқӣу мирзои ълихон барои муфсидаи нгоҳдошт ва алҳақ хуб мутаваҷҷеҳ шуданд ки аз дунбол осӯда бошем бакор худ пардозем .

همدانی راست می گوید که یا پول قرض خزانه و طلب تاج الدوله را می توانیم بدهیم، یا نوکر سوار وسرباز را راه اندازیم، باز منحصر خواهد شد بهمان آذربایجانی فحسب و شما را میبینم که اذهب انت و ربک فقاتلا انا هیهنا قاعدون خواهند فرمود تا نایب السلطنة از این طرف رو بخراسان کردند، امنای دولت به یزد و نائین پرداخت، فارسی چپاول بشهر بابک انداخت و اصفهانی ملاتقی و میرزا علیخان برای مفسده نگاهداشت و الحق خوب متوجه شدند که از دنبال آسوده باشیم بکار خود پردازیم.

Сад ҳазор офарини сдқноу омнои вассалом

صد هزار آفرین صدقنا و آمنا والسلام