Хдоўндгоро , марҳамати шъоро : чун собиқан мсҳўби одами наввоби баҳмани мирзо арз карда будам ки ҳазрати валиаҳди рӯҳии фидоаи худ ё маъдӯдии савори мутаъоқиби тркмонони ғоратгари ташрифи бурданд ; лиҳозои ҳомили аризаро бчопории равонаи ҳузури олии сохта воҷиб донистам ки хотири олии роози ду раҳгузари осӯдаи созам :

خداوندگارا، مرحمت شعارا: چون سابقا مصحوب آدم نواب بهمن میرزا عرض کرده بودم که حضرت ولیعهد روحی فداه خود یا معدودی سوار متعاقب ترکمانان غارتگر تشریف بردند؛ لهذا حامل عریضه را بچاپاری روانه حضور عالی ساخته واجب دانستم که خاطر عالی رااز دو رهگذر آسوده سازم:

Аввали он ки биҳамдиллоҳ аз иқболи рӯзафзӯни шоҳаншоҳии бихиру оқибату фатҳу нусрати баргаштанду яли асири ахтрмаҳ вофир овараданд саҳласт , сардори онҳо хон вале ном ки дар ҷанги наввоби шуҷоъи ассалтанау рукни аддавла ҳар ду буд бдом интиқом афтод . Аз қазои ҳамин тркмонон дар ҳамон авқоти рустами хони чўлаҳро асир карда буду имсоли бҳсни мавқеи асири ҳамон рустам хон шуд . Аз баси азияти бхлқи хуросони рисонда буд рўзикаҳи мавкиби воло ворид шуд ва ӯро дохили асроءи миоўрднд , зану марду сағиру кабӣр аз дарвозаи хиёбони суфло то майдони арки ҳамаи давр ӯ ҷамъ шуда , кам монда буд ки аз ҳуҷуми ом талаф шавад . Он рӯз мисли иди наврӯз буд барои мардуми хуросон ,у худоро шукр ки зарбу садамаи маъқӯлии дарин аилғори боломонҳои таркмон расед ва асирҳои хуб бадаст омад ки ҳар чаҳ ҳемаи кашу штрчрону корвонӣ барда бошанд ани шоаллоҳи таъолӣ бадаст меояд . Ҳазрати валиаҳди рӯҳии фидоа ҳар як аз мултазамин рикобро ки ҷузъӣ ҷаллодт карда буд баъд аз муроҷиати навозишу резиш куллӣ фармуданд ҳатто бомисоли тақии гург ки пӯшокаш аз пӯсти саги писи бтар буд қабоҳои зарии аълоу шолҳои Кашмӣрии мумтозу ҷбаҳҳои моҳўти занҷира дор доданд . Аз пӯлу ғаллаи ҳам дар ин қаҳтӣу нобӯдӣ ҳар тавр буд музоиқа нашуд .

اول آن که بحمدالله از اقبال روزافزون شاهنشاهی بخیر و عاقبت و فتح و نصرت برگشتند و یل اسیر اخترمه وافر آوردند سهل است، سردار آنها خان ولی نام که در جنگ نواب شجاع السلطنة و رکن الدوله هر دو بود بدام انتقام افتاد. از قضا همین ترکمانان در همان اوقات رستم خان چوله را اسیر کرده بود و امسال بحسن موقع اسیر همان رستم خان شد. از بس اذیت بخلق خراسان رسانده بود روزیکه موکب والا وارد شد و او را داخل اسراء میآوردند، زن و مرد و صغیر و کبیر از دروازه خیابان سفلی تا میدان ارک همه دور او جمع شده، کم مانده بود که از هجوم عام تلف شود. آن روز مثل عید نوروز بود برای مردم خراسان، و خدا را شکر که ضرب و صدمه معقولی درین ایلغار بآلامان های ترکمان رسید و اسیرهای خوب بدست آمد که هر چه هیمه کش و شترچران و کاروانی برده باشند ان شاءالله تعالی بدست میآید. حضرت ولیعهد روحی فداه هر یک از ملتزمین رکاب را که جزئی جلادت کرده بود بعد از مراجعت نوازش و ریزش کلی فرمودند حتی بامثال تقی گرگ که پوشاکش از پوست سگ پیس بتر بود قباهای زری اعلی و شال های کشمیری ممتاز و جبه های ماهوت زنجیره دار دادند. از پول و غله هم در این قحطی و نابودی هر طور بود مضایقه نشد.

Сонии он ки : агар чаҳ бо он ҳамаи исрору иброми камтарин , як тӯмон аз талаб чанд солаи сипоҳи бастом ва як нафар аз саворау сипоҳи доролмрзу симнони нрсондид ки аз кори ӣнҷои итмӣнонии баҳами рас ва мисли шарафёбии чормҳоли врсидни хабари бофқ аз дунбол нашавад , аммо фазли худованди таъолӣу бахти шоҳаншоҳи рӯҳи Алъоламин фидоа имдод кард ва ҳамин зарб ки боломон ҳо расед ҳисоби худро карданду афоқаи комил ҳосил шуд . Камтарин бисёр саъй кардам ки худ ташриф набаранд волии хуросонро маъмур фармойанд аввал бўл фармуданд баъди нмидонм читур шуд ки худ ҳам бо волӣ ташриф баданд бойени сабаб қадре тафовути дарин ҳангом ки хўдъозмнду волии мутаваққиф , баҳам хоҳад расед , албата бандагони олӣ то ҳоли имдодӣ маъмур доштаед , ҳамин ки имдод бирасад ани шоаллоҳи таъолии ҳеҷ айбу нақси ҳосили нмишўд .

ثانی آن که: اگر چه با آن همه اصرار و ابرام کمترین، یک تومان از طلب چند ساله سپاه بسطام و یک نفر از سواره و سپاه دارالمرز و سمنان نرساندید که از کار اینجا اطمینانی بهم رس و مثل شرفیابی چارمحال ورسیدن خبر بافق از دنبال نشود، اما فضل خداوند تعالی و بخت شاهنشاه روح العالمین فداه امداد کرد و همین ضرب که بآلامان ها رسید حساب خود را کردند و افاقه کامل حاصل شد. کمترین بسیار سعی کردم که خود تشریف نبرند والی خراسان را مأمور فرمایند اول بول فرمودند بعد نمیدانم چطور شد که خود هم با والی تشریف بدند باین سبب قدری تفاوت درین هنگام که خودعازمند و والی متوقف، بهم خواهد رسید، البته بندگان عالی تا حال امدادی مأمور داشته اید، همین که امداد برسد ان شاءالله تعالی هیچ عیب و نقص حاصل نمیشود.

Камтарини лозими нмидонм ки дар боби бастомӣ ки сохлўнду саманонеи домғонӣу Астарободии таҷдиди арзии бикунам чаро ки агар ъароизи собиқа таъси накарда бошад , ин исрори ҳолои ҳам нмикнд . Сунниҳо ҳама аз сарҳади хоразму қаззоқ то Сайҳуну Пишовари бхробии дайну давлат иҷмоъ кардаанд ва дар ин ҳолат ки овозаи муроҷиати валиаҳд шойиъ мешаваду қшўти ғайрихуросонии ин ҷо камаст , худ беҳтар майдонед ки имдодӣ лозим ҳаст ё на ?

کمترین لازم نمیدانم که در باب بسطامی که ساخلوند و سمنانی دامغانی و استرآبادی تجدید عرضی بکنم چرا که اگر عرایض سابقه تاثیر نکرده باشد، این اصرار حالا هم نمیکند. سنی ها همه از سرحد خوارزم و قزاق تا سیحون و پیشاور بخرابی دین و دولت اجماع کرده اند و در این حالت که آوازه مراجعت ولیعهد شایع میشود و قشوت غیرخراسانی این جا کم است، خود بهتر میدانید که امدادی لازم هست یا نه؟

Ҳазрати валиаҳди рӯҳии фидоаи ончии мақдӯрашон буд дар истеҳкоми кори ӣнҷо музоиқа нафармуданд ; солдоти рӯси всрбози шиқоқӣ аз бепӯлӣ ва беноне кам монда буд мутафарриқ шаванд . Баъд аз иди бмшқтӣ ки фавқи он имкон надорад таврӣ сокит карданду бўъдаҳ мутақоъид фармуданд итмӣнон баҳам расед ки ани шоаллоҳи баъд аз ҳаракати мавкиби воло , то хабарӣ аз саркор валиаҳд бирасад бар сар хизмат хоҳанд монад .

حضرت ولیعهد روحی فداه آنچه مقدورشان بود در استحکام کار اینجا مضایقه نفرمودند؛ صالدات روس وسرباز شقاقی از بی پولی و بی نانی کم مانده بود متفرق شوند. بعد از عید بمشقتی که فوق آن امکان ندارد طوری ساکت کردند و بوعده متقاعد فرمودند اطمینان بهم رسید که ان شاءالله بعد از حرکت موکب والا، تا خبری از سرکار ولیعهد برسد بر سر خدمت خواهند ماند.

Қушӯни хуросониро ҳам саркарда аз худ таъйин карданду қарори млбўсу чодару мавоҷибу сиўрсотро мисли озарбойҷонӣ доданд . Тўбчии сохлўи қалъаи ҷотро аз блокоти кӯҳпояи Машҳади ҷавонони хуби мустаъид интихоб намуданд ва то ҳоли таҳрири аризаи ҳеҷ нақс намонда , магари асб ки дарин зимистон бисёр кам монда ва бисёр мушкиласт ки ивази исқоти тўбхонаҳу ғуломону ъмлҷоту савораи хуросонии озарбойҷонӣ мавҷӯд шавад ; аммо ҳар чаҳ нукарҳои озмуда хуб доранд ҳамаро ин ҷо дар хизмат волӣ мегузоранд ва ҳар якро хидматии фарохури ҳоли руҷӯъ фармӯдаанд ки умдаи онҳо ъолиҷоаҳи махдуми муаззами комкор кашикчи бошӣ доми маҷда алъолӣаст ;у ъолиҷоҳони мирзои Мӯсои нойибу мирзои Маҳмадалӣу мирзои ҳасан ва аз сипоҳии Суҳроби хони сартипу қосими хони қадӣмӣу самсоми сарҳанг ва аз сохлў , алии Асғари хони аҷаму Абулқосими хони араби батавреи ғарибу вазъии аҷаб . Мухлиси зодаи саркори содиқ чун исмаш бо расм мутобиқаст хизмати ҳамагиро мекунаду ихтисосии ҷудогонаи бсркор кашикчи дорад ки ҳеҷ рабти бойени аволими монҳн фӣа надорад .

قشون خراسانی را هم سرکرده از خود تعیین کردند و قرار ملبوس و چادر و مواجب و سیورسات را مثل آذربایجانی دادند. توبچی ساخلو قلعه جات را از بلوکات کوهپایه مشهد جوانان خوب مستعد انتخاب نمودند و تا حال تحریر عریضه هیچ نقص نمانده، مگر اسب که درین زمستان بسیار کم مانده و بسیار مشکل است که عوض اسقاط توبخانه و غلامان و عملجات و سواره خراسانی آذربایجانی موجود شود؛ اما هر چه نوکرهای آزموده خوب دارند همه را این جا در خدمت والی میگذارند و هر یک را خدمتی فراخور حال رجوع فرموده اند که عمده آنها عالیجاه مخدوم معظم کامکار کشیکچی باشی دام مجده العالی است؛ و عالیجاهان میرزا موسی نایب و میرزا محمدعلی و میرزا حسن و از سپاهی سهراب خان سرتیپ و قاسم خان قدیمی و صمصام سرهنگ و از ساخلو، علی اصغر خان عجم و ابوالقاسم خان عرب بطوری غریب و وضعی عجب. مخلص زاده سرکار صادق چون اسمش با رسم مطابق است خدمت همگی را میکند و اختصاصی جداگانه بسرکار کشیکچی دارد که هیچ ربط باین عوالم مانحن فیه ندارد.

Амизодгони изоми сайф алмулук мезоу сайфи аддавлаи мирзо , дируз ки се шанбе буд ворид шуданд . Ҳазрати валиаҳди рӯҳии фидоа ба наввоби сайфи аддавлаи мирзои зиёда марҳамат фармуданд , зӯдтар талабиданад ва чунон иттифоқ афтод ки ҳар ҷои навозишӣ бова мешуд тأдибии бомирзодаи бузурги миФрмўднд , бойени сабаби дишаб ки камтарин дар хизматашон будам , ҳарфии ҷузи танаффур аз дунёу тавваҷуҳи бъқбии мазкӯри нмишд ва гуё фурмоне аз шоҳаншоҳ доранд ки азм ътбоб фармойанду миФрмўднди валиаҳди тахаллуф аз фармон ҳумоюн нахоҳад кард . Камтарини боқисоми мухталифаи арз насиҳат кардам , аммо таъаҷҷубаст ки амирзодаҳи бузургро бо он ки мавриди зарб буд тўъи алънонтару саҳли алқёдтр аз наввоби сайфи аддавла мирзо дидам ки мавриди навозишу илтифот буду мъҳзо дишаб мефармуд : на хуросон мехоҳам на Озарбойҷон мерӯм , на язд мехоҳам . Падарами маро ҳукамо фиристод ҳаргизи нмиомдм .

امیزادگان عظام سیف الملوک میزا و سیف الدوله میرزا، دیروز که سه شنبه بود وارد شدند. حضرت ولیعهد روحی فداه به نواب سیف الدوله میرزا زیاده مرحمت فرمودند، زودتر طلبیدند و چنان اتفاق افتاد که هر جا نوازشی باو میشد تأدیبی بامیرزاده بزرگ میفرمودند، باین سبب دیشب که کمترین در خدمتشان بودم، حرفی جز تنفر از دنیا و توجه بعقبی مذکور نمیشد و گویا فرمانی از شاهنشاه دارند که عزم عتباب فرمایند و میفرمودند ولیعهد تخلف از فرمان همایون نخواهد کرد. کمترین باقسام مختلفه عرض نصیحت کردم، اما تعجب است که امیرزاده بزرگ را با آن که مورد ضرب بود طوع العنان تر و سهل القیادتر از نواب سیف الدوله میرزا دیدم که مورد نوازش و التفات بود و معهذا دیشب میفرمود: نه خراسان میخواهم نه آذربایجان میروم، نه یزد میخواهم. پدرم مرا حکما فرستاد هرگز نمیآمدم.

Аз қарорӣ ки камтарини миФҳмми наввоби сайфи алмулуки мирзо чун блтФу қаҳри валиаҳди рӯҳии фидоаи одат қадим дораду бнсиҳт пазируфтан аз камтарини ҳам умрҳо худ гирифтааст , анқариб баҳмони маротиби аввалӣу пилаҳои боло мерасаду дунёу охтрши ҳамин тавваҷуҳи саркор валиаҳдасту бас . Хилофи наввоби сайфи аддавлаи мирзо ки суханҳоаш ҳоло бо ин оламҳо рабт надорад он ҳам ани шоаллоҳи таъолӣ хуб хоҳад шуд . Ангур нав оварда турши таъм буд .

از قراری که کمترین میفهمم نواب سیف الملوک میرزا چون بلطف و قهر ولیعهد روحی فداه عادت قدیم دارد و بنصیحت پذیرفتن از کمترین هم عمرها خود گرفته است، عنقریب بهمان مراتب اولی و پله های بالا میرسد و دنیا و آخترش همین توجه سرکار ولیعهد است و بس. خلاف نواب سیف الدوله میرزا که سخن هاش حالا با این عالم ها ربط ندارد آن هم ان شاءالله تعالی خوب خواهد شد. انگور نو آورده ترش طعم بود.

вассалом

والسلام