эй фироқи ту ёри дерина : коғазат расед . зи хонданаши дил ман ёфт лиззатӣ ки фалаки нғўзи биллоҳ агар фикр интиқом кунад . Лафзи члиро дидам ки бтшдиди тамоми навишта будӣ . Бар фӯти аҳди шабоб таъассуф хӯрдам ва гуфтам : субҳони аллоҳ !

ای فراق تو یار دیرینه: کاغذت رسید. ز خواندنش دل من یافت لذتی که فلک نغوذ بالله اگر فکر انتقام کند. لفظ چلی را دیدم که بتشدید تمام نوشته بودی. بر فوت عهد شباب تأسف خوردم و گفتم: سبحان الله!

Қолабҳои қабоу ташаххусҳои ёбўи лкотаҳу яхдони калотаро навишта будӣ тасдиқат кардам ; рости мигўӣии рӯзгор ҷома нигараст на марди шиносу ҳоли онкӣ :

قالب های قبا و تشخص های یابو لکاته و یخدان کلاته را نوشته بودی تصدیقت کردم؛ راست میگوئی روزگار جامه نگرست نه مرد شناس و حال آنکه:

Аммо ба эътиқоди ман бемомаҳ бӯдани айб мард нест , влкн бе зери ҷомаи гаштани ор ва дард ҳаст ; ин қадари мард ҳам машав ки безер ҷомеъа бигардӣ . Ва мо шаҳдҳо алобмои смънои волъҳдаҳи алии алрўоаҳ .

اما به اعتقاد من بی مامه بودن عیب مرد نیست، ولکن بی زیر جامه گشتن عار و درد هست؛ این قدر مرد هم مشو که بی زیر جامعه بگردی. و ما شهدها الابما سمعنا والعهده علی الرواه.

Дар боби содиқи навишта будӣ ки омаданашро монеъ шудам , балӣ бисёр хуб кардӣ ихтиёри дории бародар ман ҳастӣу амӯӣ ӯ . Локини ман бархилофи иддаоу иқрори худати он бародари азизро бисёр бисёр бо ақлу тамизи нмидонм , члӣ ва вале ки гоҳе бтшдиду таъкид бар худ мебандӣ агар ҳаст аз муқаввои ҷунун буҳлулӣаст , на аз ҳақоиқи фунуни маҷҳӯлӣ . Инсоф бидиҳ ; порсол ки он Тифлро онҷо гузоштам ғайри ин ки худаш беҳудаи вебии суди гирифтори марорату хисорат шуда ; ману ҷамъии аёл бе он ки ммри мадохили як ҳуба ва як ғоз дошта бошем бъсрт гузаронадем ва баъзе аз фарти фалокати бҳди ҳалокати расиданд . Дигар чаҳ ҳосилӣ барои ман ва ӯ дошт ман ки гуфтам :

در باب صادق نوشته بودی که آمدنش را مانع شدم، بلی بسیار خوب کردی اختیار داری برادر من هستی و عموی او. لکن من برخلاف ادعا و اقرار خودت آن برادر عزیز را بسیار بسیار با عقل و تمیز نمیدانم، چلی و ولی که گاهی بتشدید و تاکید بر خود میبندی اگر هست از مقوا جنون بهلولی است، نه از حقایق فنون مجهولی. انصاف بده؛ پارسال که آن طفل را آنجا گذاشتم غیر این که خودش بیهوده وبی سود گرفتار مرارت و خسارت شده؛ من و جمعی عیال بی آن که ممر مداخل یک حبه و یک غاز داشته باشیم بعسرت گذراندیم و بعضی از فرط فلاکت بحد هلاکت رسیدند. دیگر چه حاصلی برای من و او داشت من که گفتم:

Ба худои иғроқи шоирона чандон надошт , ҳаргоҳи имсоли ҳам мисли порсол мекардам аёлам аз дастам дар мерафт ; он тифлаки ҳам қарзу харҷаши даҳ баробар мешуд . Дувоздаҳ динор нахурдану тӯҳмати дувоздаҳ ҳазор тӯмони бетон харидани кори одам оқил набӯд . Лобуд шудам мадохили абобӣу тиўлиро боҷораҳ додам . Писари ҳоҷии Муҳаммадхонро беҳтар аз муҳандису ҷбаҳ хона донистам , ӯ ҳам дар ҳукми фарзанд манасту тамаъу таваққуъи ин ки аз деҳот ман бихӯрад ва бабрад надорад . Гуруснау бараҳнау қлФчӣу ҳасрати бадалу бқўли крблоӣии тморзў длорзў несту кучаки дилу матаъорифу хуши забон ва бо слўлк ҳаст . Тафовутӣ ки бо бчҳоӣ худам дорад ҳаминаст ки ин аз ман эҳтиёт дорад , онҳо надоранду харҷи мҳмондорӣу душмани дорӣу дӯсти нигоҳдорӣ аз ӯу бавосита ӯ бори ман нмишўд ва аз онҳо лобуд ва ночораст ки бояд ҳукамо ва ҳатман бишавад . Санаи аллоҳи қади хулати ман қабл влни тҷди лснаҳи аллоҳи тбдило .

به خدا اغراق شاعرانه چندان نداشت، هرگاه امسال هم مثل پارسال میکردم عیالم از دستم در میرفت؛ آن طفلک هم قرض و خرجش ده برابر میشد. دوازده دینار نخوردن و تهمت دوازده هزار تومان بتن خریدن کار آدم عاقل نبود. لابد شدم مداخل ابابی و تیولی را باجاره دادم. پسر حاجی محمدخان را بهتر از مهندس و جبه خانه دانستم، او هم در حکم فرزند من است و طمع و توقع این که از دهات من بخورد و ببرد ندارد. گرسنه و برهنه و قلفچی و حسرت بدل و بقول کربلائی طمارزو دلارزو نیست و کوچک دل و متعارف و خوش زبان و با سلولک هست. تفاوتی که با بچهای خودم دارد همین است که این از من احتیاط دارد، آنها ندارند و خرج مهمانداری و دشمن داری و دوست نگاهداری از او و بواسطه او بار من نمیشود و از آنها لابد و ناچار است که باید حکما و حتما بشود. سنه الله قد خلت من قبل ولن تجد لسنه الله تبدیلا.

Ансоб кун ҳаргоҳи писари ҳоҷии Муҳаммадхон дар он вилоят бошаду писари ман хона нишин чаҳ ҳасанӣ дорад ? мондани содиқ дар онҷои имрӯз масрафӣ надорад , магари ҳамин ки модару хоҳар ӯ дар он вилояти ғариби вебӣ кас набошад ва ман бо васф бӯдан ту дар онҷои баъд аз фазлу карами худои онҳоро на ғариб ва бекас набошад ва ман бо васф бӯдан ту дар онҷои баъд аз фазлу карами худои онҳоро на ғариб медонам ва на бекасу мирзои тоҳирро бчндини ҷҳаҳи лозим ва воҷиб медонам ки мутаваҷҷеҳи умӯр онҳо бошад . Албата то содиқ онҷост ӯро длҷўӣӣ кун бдлгрмӣ бар сари ин хизмат бошад ва чун он бародари сохлўи вдоими алтўқФ миҳробод нахоҳад шуд ҳеҷ касро беҳтар аз Маҳмадалии хони нмибинм ки ғолиби авқот дар миҳробод бимонад . Аммо ту хотири ҷамъи бойен сухан машав , рахтихобатро мисли ҳамеша дар шоҳи закариёи миндоз ; доим бояд аз ҳоли ҳамагӣ бохабар бошед , ҳар ҳафтаи бнёбти ман зиёрати арӯси маънусро ки ҷонами фидои ҷонаш бод биравӣ вдст ва рӯйу сару синау сару пистони беҳтар аз бустон ӯро иваз ман бабўсӣ вҳмишаҳ аз саломатии аҳволаши ани шоаллоҳи таъолии маро зинда кунӣ . Худо медонад ки ман барои он духтари ором ва қарор надорам ва агар чаҳ аз ӯ даврам , худами ӣнҷо вале ҷон ман онҷост . Дигар аз вазъи хешу қавмӣу бародарии вотФоқӣ ки тамомии авлоди марҳӯми ҳоҷии фазли аллоҳ ҳатто варасаи марҳӯми холўӣии фатҳи аллоҳи хон бо ҳам кардаед бисёр бисёр умедвор шудам , албата албата бояд бо ҳам ҳам яке бошеду даст аз ҳам надаед ; ин ҳарфу суханӣ ки дар миёни худатон бо мирзо саййидмуҳаммад доред аз миён бурдоред . Бмҳмдрзо хон навиштам ки фарқу тавфир дар хешу қавмӣ манзур надораду ҳама агар аз ман ҳастед бояд бо ҳам бошед ва ин як зан ва ду се тифлӣ ки аз ман дар онҷо мемонад таврӣ роҳ бибаред ки ани шоаллоҳи таъолии беҳтар аз авқотӣ бошад ки худам ва бародарҳои марҳӯмаму псрҳоӣӣ ки мондаанду Алҳамдулиллоҳи паҳлавӣ ман ҳастед ва ҳеҷ як ҳоло дар ӣнҷо нестед ; бгзд . Банӣ одам аъзоӣ якдигаранд .

انصاب کن هرگاه پسر حاجی محمدخان در آن ولایت باشد و پسر من خانه نشین چه حسنی دارد؟ ماندن صادق در آنجا امروز مصرفی ندارد، مگر همین که مادر و خواهر او در آن ولایت غریب وبی کس نباشد و من با وصف بودن تو در آنجا بعد از فضل و کرم خدا آنها را نه غریب و بی کس نباشد و من با وصف بودن تو در آنجا بعد از فضل و کرم خدا آنها را نه غریب میدانم و نه بی کس و میرزا طاهر را بچندین جهه لازم و واجب میدانم که متوجه امور آنها باشد. البته تا صادق آنجاست او را دلجوئی کن بدلگرمی بر سر این خدمت باشد و چون آن برادر ساخلو ودایم التوقف مهرآباد نخواهد شد هیچ کس را بهتر از محمدعلی خان نمیبینم که غالب اوقات در مهرآباد بماند. اما تو خاطر جمع باین سخن مشو، رختخوابت را مثل همیشه در شاه زکریا مینداز؛ دایم باید از حال همگی باخبر باشید، هر هفته بنیابت من زیارت عروس مانوس را که جانم فدای جانش باد بروی ودست و روی و سر و سینه و سر و پستان بهتر از بستان او را عوض من ببوسی وهمیشه از سلامتی احوالش ان شاءالله تعالی مرا زنده کنی. خدا میداند که من برای آن دختر آرام و قرار ندارم و اگر چه از او دورم، خودم اینجا ولی جان من آنجاست. دیگر از وضع خویش و قومی و برادری واتفاقی که تمامی اولاد مرحوم حاجی فضل الله حتی ورثه مرحوم خالوئی فتح الله خان با هم کرده اید بسیار بسیار امیدوار شدم، البته البته باید با هم هم یکی باشید و دست از هم ندهید؛ این حرف و سخنی که در میان خودتان با میرزا سیدمحمد دارید از میان بردارید. بمحمدرضا خان نوشتم که فرق و توفیر در خویش و قومی منظور ندارد و همه اگر از من هستید باید با هم باشید و این یک زن و دو سه طفلی که از من در آنجا میماند طوری راه ببرید که ان شاءالله تعالی بهتر از اوقاتی باشد که خودم و برادرهای مرحومم و پسرهائی که مانده اند و الحمدالله پهلوی من هستید و هیچ یک حالا در اینجا نیستید؛ بگذد. بنی آدم اعضای یکدیگرند.

Дар боби кори вилоят ки навишта будӣ чаро амлоки маврӯсро бадасти худ бтсрФ ғайр медиҳӣ ? ин баҳси ту бар ман воридасту ҷузи ин ки ман мисли ҳазрати Мӯсо алӣ набиноу алии ассаломи Фълтҳоу анои ман алзолин бигӯям , ҷавобӣ надорам . Локини умедворам ки охиру оқибати он , фақарот , манеҳам ,у отонии рабии ҳукамо ; тавонам гуфт . Чаро ки ҳамин ояи истихораи ин матлаб буду чораи кори он вилояти баъд аз ихтилолоти штоу сиФи порсола , на бъдл ва ҳайф мешуд на бслҳу сайф ; бал ки мебоист мисли талоқи рҷъии сунниҳо пои муҳаллил дар миён ояд , то бори дигари бФзли худои шоҳиди матлӯб бар ваҷҳи марғӯб даркинори ояду васли баъд аз ҳиҷри лиззатӣ дигар бубахшад . Агар Лайлӣу маҷнӯни доим дар канор ҳам буданд дерии нмикшид ки аз ҳам малул ва мунзаҷир мешуданд . Баъзе вақтҳо лозимаст ки пои ғайр дар миён ояд то қадар ёрон фазояд . Барфу баради зимистон то набошад сафоу ҳавои баҳори ин қадарҳо муфарраҳи қулӯбу мулоим табоиъ нахоҳад шуд .

در باب کار ولایت که نوشته بودی چرا املاک موروث را بدست خود بتصرف غیر میدهی؟ این بحث تو بر من وارد است و جز این که من مثل حضرت موسی علی نبینا و علی السلام فعلتها و انا من الضالین بگویم، جوابی ندارم. لکن امیدوارم که آخر و عاقبت آن، فقرات، منهم، و آتانی ربی حکما؛ توانم گفت. چرا که همین آیه استخاره این مطلب بود و چاره کار آن ولایت بعد از اختلالات شتا و صیف پارساله، نه بعدل و حیف میشد نه بصلح و سیف؛ بل که میبایست مثل طلاق رجعی سنی ها پای محلل در میان آید، تا بار دیگر بفضل خدا شاهد مطلوب بر وجه مرغوب درکنار آید و وصل بعد از هجر لذتی دیگر ببخشد. اگر لیلی و مجنون دائم در کنار هم بودند دیری نمیکشید که از هم ملول و منزجر میشدند. بعضی وقت ها لازم است که پای غیر در میان آید تا قدر یاران فزاید. برف و برد زمستان تا نباشد صفا و هوای بهار این قدرها مفرح قلوب و ملایم طبایع نخواهد شد.

Бории билфеъл агар ғайритӣ дар хешу қавму нукару раият онҷо ҳаст ман то шаби наврӯз иҷора додаам навъе намоед ки баъд аз наврӯз боз надаҳум ва ту ки бародари ман ва бузургтар аз ҳамаи он силсила ҳастӣ бо ҳама ҳарф бизан вхотри ҷамъи шӯи вмрои хотир ҷамъ кун ки агар яке аз псрҳомро бифиристам мисли савобиқ авқот нашавад ва ҳар чаҳ баҳам расад бмн нарасаду ҳамонҷои бмсорФи салоса зайл бирасад : мҳмондорӣ , душмани дорӣ , дӯсти нигоҳдорӣу ҳосилӣ ки маро аз даҳ дории худаму парасторӣ онҳо бошад мунҳасир баҳамин нашавад ки ҳар вақти коғазӣ аз онҷо бияёд зилли виҷҳаи мсўдоу ҳў кзим бошаму итўории ман алқўми ман сӯъи мо бшрбаҳ шавам .

باری بالفعل اگر غیرتی در خویش و قوم و نوکر و رعیت آنجا هست من تا شب نوروز اجاره داده ام نوعی نمایید که بعد از نوروز باز ندهم و تو که برادر من و بزرگتر از همه آن سلسله هستی با همه حرف بزن وخاطر جمع شو ومرا خاطر جمع کن که اگر یکی از پسرهام را بفرستم مثل سوابق اوقات نشود و هر چه بهم رسد بمن نرسد و همانجا بمصارف ثلاثه ذیل برسد: مهمانداری، دشمن داری، دوست نگاهداری و حاصلی که مرا از ده داری خودم و پرستاری آنها باشد منحصر بهمین نشود که هر وقت کاغذی از آنجا بیاید ظل وجهه مسودا و هو کظیم باشم و یتواری من القوم من سوء ما بشربه شوم.

Аз бдоити амр ки фитнаи Маъсӯмӣ ҳодис шуд то охири кори баназари бозии анҷомӣд .

از بدایت امر که فتنة معصومی حادث شد تا آخر کار بنظر بازی انجامید.

Албата содиқро равона кун , ҳамчаҳ равона кун , ки қабл аз муҳаррами ани шоаллоҳи таъолӣ , ин дайни бародарамро ҳам адо кунаму баъд аз он таваккул бар худо кунаму мунтазир шумо бошам . Сад тӯмонаро беҷо кардӣ ки ҳоло аз ман хостӣ ҳар вақт дорам ани шоаллоҳ таъолӣ медаҳум . вассалом

البته صادق را روانه کن، همچه روانه کن، که قبل از محرم ان شاءالله تعالی، این دین برادرم را هم ادا کنم و بعد از آن توکل بر خدا کنم و منتظر شما باشم. صد تومانه را بی جا کردی که حالا از من خواستی هر وقت دارم ان شاءالله تعالی میدهم. والسلام