Буд маҳоли марои доштани умеди маҳол

بود محال مرا داشتن امید محال

Ба олимӣ ки набошад ҳамеша бар як ҳол

به عالمی که نباشد همیشه بر یک حال

Аз он замон ки ҷаҳон буд ҳоли зинсон буд

از آن زمان که جهان بود حال زینسان بود

Ҷаҳони бигардад лекин нагардадаш аҳвол

جهان بگردد لیکن نگرددش احوال

Дигар шӯии туу лекини ҳамон буд шабу рӯз

دگر شوی تو و لیکن همان بود شب و روز

Дигар шӯии туу лекини ҳамон буд мау сол

دگر شوی تو و لیکن همان بود مه و سال

Маҳол бошад фол ва маҳол бошад заҷр

محال باشد فال و محال باشد زجر

Мадори биҳдаҳи машғӯли дил ба заҷр ва ба фол

مدار بیهده مشغول دل به زجر و به فال

магӯӣ хира ки чун руста шуд фалони аъвон

مگوی خیره که چون رسته شد فلان اعوان

магӯӣ хира ки чун барда шуд фалони абдол

مگوی خیره که چون برده شد فلان ابدال

Ту бандае сухани бандагонат бояд гуфт

تو بنده‌ای سخن بندگانت باید گفت

Ки кас надонад тақдири эзади мутаъол

که کس نداند تقدیر ایزد متعال

Ҳамеша эзади бедор ва халқ ёфта хоб

همیشه ایزد بیدار و خلق یافته خواب

Ҳамеша гардуни гардон ва халқ ёфта ҳол

همیشه گردون گردان و خلق یافته هال

Дили ту бастаи тадбир ва нолад аз тақдир

دل تو بستهٔ تدبیر و نالد از تقدیر

Тани ту сухраи омолу ғофил аз оҷол

تن تو سخرهٔ آمال و غافل از آجال

Азоб ёд наёрӣ ба рӯзгори нишот

عذاب یاد نیاری به روزگار نشاط

Фироқ ёд наёрӣ ба рӯзгори висол

فراق یاد نیاری به روزگار وصال

Набӯд шаҳр дар офоқи хуштар аз табриз

نبود شهر در آفاق خوش‌تر از تبریز

Ба эминӣ ва ба мол ва ба никўӣӣу ҷамол

به ایمنی و به مال و به نیکوئی و جمال

зи нозу нӯши ҳамаи халқ буд нўшонўш

ز ناز و نوش همه خلق بود نوشانوش

зи халқу моли ҳамаи шаҳр буд моломол

ز خلق و مال همه شهر بود مالامال

Дар ӯ ба коми дили хеш ҳар касе машғӯл

در او به کام دل خویش هر کسی مشغول

Амиру бандау солору фозилу мФзол

امیر و بنده و سالار و فاضل و مفضال

Яке ба хизмати эзади яке ба хизмати халқ

یکی به خدمت ایزد یکی به خدمت خلق

Яке ба ҷустани ном ва яке ба ҷустани мол

یکی به جستن نام و یکی به جستن مال

Яке ба хостани ҷом бар самоъи ғазал

یکی به خواستن جام بر سماع غزل

Яке ба тохтани юз бар шикори ғизол

یکی به تاختن یوز بر شکار غزال

Ба рӯз бӯдан бо мутрибони ширини гӯй

به روز بودن با مطربان شیرین گوی

Ба шаби ғнўдн бо некӯони мшгини хол

به شب غنودن با نیکوان مشگین خال

Ба кори хеш ҳаме кард ҳар касе тадбир

به کار خویش همی کرد هر کسی تدبیر

Ба моли хеш ҳаме дошт ҳар касе омол

به مال خویش همی داشت هر کسی آمال

Ба ним чандон каз дил касе براردи қил

به نیم چندان کز دل کسی برآرد قیل

Ба ним чандон каз лаби тании براردи қол

به نیم چندان کز لب تنی برآرد قال

Худо ба мардуми табриз бар фиканд фано

خدا به مردم تبریز بر فکند فنا

Фалак ба неъмати табризи бргмошти завол

فلک به نعمت تبریز برگماشت زوال

Фарози гашти нишебу нишеби гашти фароз

فراز گشت نشیب و نشیب گشت فراز

Раммоли гашти ҷиболу ҷиболи гашти раммол

رمال گشت جبال و جبال گشت رمال

Даридаи гашти замину хамидаи гашти набот

دریده گشت زمین و خمیده گشت نبات

Дамандаи гашти баҳору равандаи гашти ҷибол

دمنده گشت بحار و رونده گشت جبال

Басои сарой ки бомаши ҳамеи бсўди фалак

بسا سرای که بامش همی بسود فلک

Басои дарахт ки шохаши ҳамеи бсўди ҳилол

بسا درخت که شاخش همی بسود هلال

Каз он дарахт намонда кунун магари осор

کز آن درخت نمانده کنون مگر آثار

Вази он сарой намонда кунун магари атлол

وز آن سرای نمانده کنون مگر اطلال

Касе ки руста шуд аз мӯя гашта буд чу мӯ

کسی که رسته شد از مویه گشته بود چو مو

Касе ки ҷуста шуд аз нола гашта буд чу на?ил

کسی که جسته شد از ناله گشته بود چو نال

Яке набӯд ки гуяд ба дайгарӣ ки ммўӣ

یکی نبود که گوید به دیگری که مموی

Яке набӯд ки гуяд ба дайгарӣ ки манол

یکی نبود که گوید به دیگری که منال

Ҳаме ба дида бидидам чу рӯзи растохез

همی به دیده بدیدم چو روز رستاخیز

зи пеши рояти Меҳдӣу фитнаи даҷол

ز پیش رایت مهدی و فتنهٔ دجال

Камол давр кунод эзад аз ҷамоли ҷаҳон

کمال دور کناد ایزد از جمال جهان

Камӣ расад ба ҷамолӣ куҷо гирифт камол

کمی رسد به جمالی کجا گرفت کمال

Чунон ки бояд бгзоштми ҳамеи шабу рӯз

چنان که باید بگذاشتم همی شب و روز

Ба нозу бода ва раваду сурӯду ғанҷу даллол

به ناز و باده و رود و سرود و غنج و دلال

Ба меҳр буд дили ман рабӯда чанд нигор

به مهر بود دل من ربوده چند نگار

Ба фазл буд дили ман супурда чанд ҳам?ил

به فضل بود دل من سپرده چند همال

Бидон ҳам?или ҳамеи додмӣ ба илми ҷавоб

بدان همال همی دادمی به علم جواب

Вазоннигор ҳаме кардамӣ ба бӯсаи савол

وزان نگار همی کردمی به بوسه سؤال

Яке гуруҳ ба зер андар омаданд зи марг

یکی گروه به زیر اندر آمدند ز مرگ

Яке гуруҳ парешон шуданд аз он аҳўол

یکی گروه پریشان شدند از آن اهوال

з рафтагон нишнидам кунун яке пайғом

ز رفتگان نشنیدم کنون یکی پیغام

зи мондагони бнбинм кунун баҳоу ҷамол

ز ماندگان بنبینم کنون بها و جمال

Гузашти хорӣ лек ин аз он буд бадтар

گذشت خواری لیک این از آن بود بدتر

Ки ҳар замон ба замини андар ӯ фитад зилзол

که هر زمان به زمین اندر او فتد زلزال

Замин нагаштӣ ларзон агар накардӣ пушт

زمین نگشتی لرزان اگر نکردی پشت

Бҳкми шоҳи сутӯдаи дилу сутӯдаи хисол

بحکم شاه ستوده دل و ستوده خصال

Чароғи шоҳони ммлон ки пеши теғу кафш

چراغ شاهان مملان که پیش تیغ و کفش

Якеаст шеру шгол ва якеаст симу суфол

یکیست شیر و شگال و یکیست سیم و سفال

з гол гардад бо меҳр ӯ брнги ақиқ

ز گال گردد با مهر او برنگ عقیق

Ақиқ гардад бо кин ӯ брнги зи гол

عقیق گردد با کین او برنگ ز گال

Бгоҳ родии родон азу зананд мисл

بگاه رادی رادان ازو زنند مثل

Бгоҳ мардии мардон азу баранд мисол

بگاه مردی مردان ازو برند مثال

Бурузи базм буд кафши офтоби намо

بروز بزم بود کفش آفتاب نما

Бурузи разм буд теғаши осмони тимсол

بروز رزم بود تیغش آسمان تمثال

Ҷаҳон набошад бо ҷӯад ӯ яке зарра

جهان نباشد با جود او یکی ذره

Замин на синҷид бо ҳалам ӯ яке мисқол

زمین نه سنجد با حلم او یکی مثقال

Балои ҷони маъодии тўӣӣ ба рӯзи набард

بلای جان معادی توئی به روز نبرد

Ҳаёти ҷони мўолии тўӣӣ буруз навол

حیات جان موالی توئی بروز نوال

Сазад ки шоҳони гоҳи туро намоз баранд

سزد که شاهان گاه ترا نماز برند

Ки саҷдаи гоҳ Саудасту қиблаи иқбол

که سجده گاه سعود است و قبله اقبال

Худои теғи туро аз азал бзол намӯд

خدای تیغ ترا از ازل بزال نمود

зи бими теғи ту нозода хушк шуд сари зол

ز بیم تیغ تو نازاده خشک شد سر زال

Агар ту хашм кунӣ бар ҳужабри гӯри афкан

اگر تو خشم کنی بر هژبر گور افکن

Вагар ту кӣнаи кашӣ аз паланги оҳӯи мол

وگر تو کینه کشی از پلنگ آهو مال

Яке бчнгол аз хашм барканд дандон

یکی بچنگال از خشم برکند دندان

Яке бдндон аз даст бификанад чангол

یکی بدندان از دست بفکند چنگال

Ниҳол нек наравед магари зи неки дарахт

نهال نیک نروید مگر ز نیک درخت

Дарахт нек нахезад магари зи неки ниҳол

درخت نیک نخیزد مگر ز نیک نهال

Ҷамолу ҳасани падари дорӣ ва аҷаб набӯд

جمال و حسن پدر داری و عجب نبود

Падарати ҳам з падар ёфтааст ҳасану ҷамол

پدرت هم ز پدر یافته است حسن و جمال

Агарчӣ хайл буд рӯзи ҷанги пушти мулӯк

اگرچه خیل بود روز جنگ پشت ملوک

Ту пушт хеле дар рӯзи ҷангу гоҳи ҷидол

تو پشت خیلی در روز جنگ و گاه جدال

Бадасту теғи ту оростааст мардӣу малик

بدست و تیغ تو آراسته است مردی و ملک

Чу дасту пои арӯсони баборау халхол

چو دست و پای عروسان بباره و خلخال

Хдоигонои кори ҷаҳон чунин омад

خدایگانا کار جهان چنین آمد

Гуҳии нишоту сарвару гуҳии балоу малол

گهی نشاط و سرور و گهی بلا و ملال

Аз он ғамӣ ки гузаштааст бар ту ёд макун

از آن غمی که گذشته است بر تو یاد مکن

Вазони бадӣ ки наёяд басӯии ту мсгол

وزان بدی که نیاید بسوی تو مسگال

Ғам гузашта кашӣдан буд маҳоли муҷоз

غم گذشته کشیدن بود محال مجاز

Ғам наёмада бурдан буд муҷози маҳол

غم نیامده بردن بود مجاز محال

Бихоҳ бода бар овои мутрибони ҷамил

بخواه باده بر آوای مطربان جمیل

Бигир соғар бар ёди меҳтарони ҷамол

بگیر ساغر بر یاد مهتران جمال

Ҳамеша то набӯд сарвро зи лолаи тароз

همیشه تا نبود سرو را ز لاله طراز

Ҳамеша то набӯд моҳро зи машки школ

همیشه تا نبود ماه را ز مشک شکال

Басон моҳ битобу басони мшги ббўӣ

بسان ماه بتاب و بسان مشگ ببوی

Басони лолаи биханду басони сарви бибол

بسان لاله بخند و بسان سرو ببال