Агар наҷуст замонаи балои халқи ҷаҳон

اگر نجست زمانه بلای خلق جهان

Чаро зи халқи ҷаҳон рӯй ӯ бикради ниҳон

چرا ز خلق جهان روی او بکرد نهان

Агар нахост дилами зору мустаманди чунин

اگر نخواست دلم زار و مستمند چنین

Чаро нигошти Рахши хубу дили фиреби чунон

چرا نگاشت رخش خوب و دل‌فریب چنان

Агар нагашт дили ман танури оташи ишқ

اگر نگشت دل من تنور آتش عشق

Чаро зи дида ман хост дам ба дами тӯфон

چرا ز دیدهٔ من خاست دم به دم طوفان

Агар на пушти ману зулфи ту з як насабанд

اگر نه پشت من و زلف تو ز یک نسبند

Чаро чу зулф ту шуд пушти ман ду тоу навон

چرا چو زلف تو شد پشت من دو تا و نوان

Агар на чашми ман абраст чеҳраи ту чу гул

اگر نه چشم من ابر است چهرهٔ تو چو گل

Чаро зи гиряи ман ӯ ҳаме шавад хандон

چرا ز گریهٔ من او همی شود خندان

Агар на зулфи сиёҳи ту гашти чавгони боз

اگر نه زلف سیاه تو گشت چوگان‌باز

Чаро зи симаш гӯйаст ва аз самани чавгон

چرا ز سیمش گوی است و از سمن چوگان

Агар на яздони дармони дард бар ту навишт

اگر نه یزدان درمان درد بر تو نوشت

Чаро ду чашми ту дарди омадаи сету лаби дармон

چرا دو چشم تو درد آمده‌ست و لب درمان

Агар на ҳайвони андари лабати ниҳоди худоӣ

اگر نه حیوان اندر لبت نهاد خدای

Чаро з бӯса кунӣ мурдаи зинда чун ҳайвон

چرا ز بوسه کنی مرده زنده چون حیوان

Агар на ҳаст нишон аз даҳони ту суханат

اگر نه هست نشان از دهان تو سخنت

Чаро ба бе сухании бошиддати наҳуфтаи даҳон

چرا به بی‌سخنی باشدت نهفته دهان

Агар на ҳаст асар бар миёни ту камарат

اگر نه هست اثر بر میان تو کمرت

Чаро з бе камарии ноидти падеди миён

چرا ز بی‌کمری نایدت پدید میان

Агар на чашми ту бо ман набард хоҳад кард

اگر نه چشم تو با من نبرد خواهد کرد

Чаро ниҳода ба тиру камони сари пайкон

چرا نهاده به تیر و کمان سر پیکان

Агар на ғолия дон омад даҳони шукр

اگر نه غالیه‌دان آمد دهان شکر

Чаро з ғолия дорад ба гирди хеши нишон

چرا ز غالیه دارد به گرد خویش نشان

Агар на зулфи сиёҳи ту ғолияи сет ба табъ

اگر نه زلف سیاه تو غالیه‌ست به طبع

Чаро ниҳодаи сари хеши пеши ғолияи дон

چرا نهاده سر خویش پیش غالیه‌دان

Агар на ҷони марои ранҷи хостӣу бало

اگر نه جان مرا رنج خواستی و بلا

Чаро наҳуфтӣ лؤлؤи миёнаи марҷон

چرا نهفتی لؤلؤ میانهٔ مرجان

Агар на бошад имони наҳуфтаи андари куфр

اگر نه باشد ایمان نهفته اندر کفر

Чаро наҳуфт рухи ту ба куфр дар имон

چرا نهفت رخ تو به کفر در ایمان

Агар на ғамзаи ту теғи хусрав гетӣ аст

اگر نه غمزهٔ تو تیغ خسرو گیتی است

Чаро чу теғи вай аз тан ҳаме рибоед ҷон

چرا چو تیغ وی از تن همی رباید جان

Агар на хусрави гетии амир абўолФтҳ аст

اگر نه خسرو گیتی امیر ابوالفتح است

Чаро ба давлат ӯ гашти гетии ободон

چرا به دولت او گشت گیتی آبادان

Агар на хизлон аз баҳри душманон вай аст

اگر نه خذلان از بهر دشمنان وی است

Чаро зи душмани вай ҳеҷ нагзарад хизлон

چرا ز دشمن وی هیچ نگذرد خذلان

Агар на гардун бар ком ӯ гузорад гом

اگر نه گردون بر کام او گذارد گام

Чаро ҳар ончӣ бихоҳад бадв расад осон

چرا هر آنچه بخواهد بدو رسد آسان

Агар на оташи санадон гудоз шуд теғаш

اگر نه آتش سندان گداز شد تیغش

Чаро ҳамеи бгдозди зи теғ ӯ санадон

چرا همی بگدازد ز تیغ او سندان

Агар на ҳаст замину замон ба ҳалам ба табъ

اگر نه هست زمین و زمان به حلم به طبع

Чаро шуданд гарону сабки замину замон

چرا شدند گران و سبک زمین و زمان

Агар на даъвии пайғамбар ҳаме кунад ӯ

اگر نه دعوی پیغمبر همی کند او

Чаро биёмад шамшеру каф ӯ бурҳон

چرا بیامد شمشیر و کف او برهان

Агар на найза ӯ ранҷи хайл куфрон аст

اگر نه نیزهٔ او رنج خیل کفران است

Чаро ҳимшаҳ ба дард андараст аз ӯ куфрон

چرا هیمشه به درد اندر است از او کفران

Агар на теғи ту эй шаҳриёри оташи гашт

اگر نه تیغ تو ای شهریار آتش گشت

Чаро адуро тафта кунад ба тан хуфтон

چرا عدو را تفته کند به تن خفتان

Агар на кони ҷавоҳири туро ба модҳ кард

اگر نه کان جواهر ترا به مادح کرد

Чаро ниҳодаи замонаи зи мадҳҳои ту кон

چرا نهاده زمانه ز مدح‌های تو کان

Агар на буд ниёии ту беҳтарини мулӯк

اگر نه بود نیای تو بهترین ملوک

Чаро сутӯдаи мар ӯро худоӣ дар қуръон ?

چرا ستوده مر او را خدای در قرآن؟

Агар на умри ту доранда ҷаҳон омад

اگر نه عمر تو دارندهٔ جهان آمد

Чаро ҷаҳонро карда сети умри ту умрон

چرا جهان را کرده‌ست عمر تو عمران

Агар на гетӣ бо душмани ту зиндон шуд

اگر نه گیتی با دشمن تو زندان شد

Чаро ҳамеи лаб эшон басоед аз дандон

چرا همی لب ایشان بساید از دندان

Агар на ҳаст ҳадиси ту донишу фарҳанг

اگر نه هست حدیث تو دانش و فرهنگ

Чаро шудаи сет аз ӯ малики руста аз ҳдсон

چرا شده‌ست از او ملک رسته از حدثان

Агар на суду зиёни зери калак ва теғ тавонад

اگر نه سود و زیان زیر کلک و تیغ تواند

Чаро зи калаки ту суд ояду зи теғи зиён

چرا ز کلک تو سود آید و ز تیغ زیان

Агар на гавҳар дар ганҷи ту чу меҳмон аст

اگر نه گوهر در گنج تو چو مهمان است

Чаро нагирад дар ганҷи гавҳари ту макон

چرا نگیرد در گنج گوهر تو مکان

Агар на фазли ту наздик ҳар касе пайдост

اگر نه فضل تو نزدیک هر کسی پیداست

Чаро мдиҳи ту зӣ ҳар касе буд осон

چرا مدیح تو زی هر کسی بود آسان

Агар надод ба ту даҳри фазли пайғамбар

اگر نداد به تو دهر فضل پیغمبر

Чаро ба шоир ту дод дониши ҳисон

چرا به شاعر تو داد دانش حسان

Агар на хоҳӣ бӯдан ҳамеша шоҳи змн

اگر نه خواهی بودن همیشه شاه زمن

Чаро супурда ба ту чархи умри ҷовидон

چرا سپرده به تو چرخ عمر جاویدان

Агар на бахшишу эҳсони ту чу хуршед аст

اگر نه بخشش و احسان تو چو خورشید است

Чаро расидаи баҳри мардумии зи ту эҳсон

چرا رسیده بهر مردمی ز تو احسان

Агар на ҷоҳ ҳамеша адуии фазл буд

اگر نه جاه همیشه عدوی فضل بود

Чаро чу ҷоҳи фузуни гашт фазл шуд нуқсон

چرا چو جاه فزون گشت فضل شد نقصان

Агар на ҳаст чунин ин сухан ки ме гӯям

اگر نه هست چنین این سخن که می‌گویم

Чаро чу пор наҷуед марои шаҳи Орон

چرا چو پار نجوید مرا شه آران