Ончӣ ҳаст андари дил ман нест ксро дар дили он

آنچه هست اندر دل من نیست کسرا در دل آن

Аз ҷафоу ҷаври ин номеҳрбони сангини дилон

از جفا و جور این نامهربان سنگین دلان

Ҳаркии ман бо ӯ бисозам гардад ӯ носозгор

هرکه من با او بسازم گردد او ناسازگار

Онкии ман зу меҳр ҷӯям гардад ӯ номеҳрбон

آنکه من زو مهر جویم گردد او نامهربان

Онкасӣ каз ман буд нозаш маро хоҳад ниёз

آنکسی کز من بود نازش مرا خواهد نیاز

Вонксӣ каз ман буд судаш маро хоҳад зиён

وآنکسی کز من بود سودش مرا خواهد زیان

Кард тир ман бимонанд камони туркӣ ки ҳаст

کرد تیر من بمانند کمان ترکی که هست

Тир бо болой ӯ гўӣӣ бимонанд камон

تیر با بالای او گوئی بمانند کمان

Гар бипечад ҷаъд ӯ бар сими ғалатади сунбула

گر بپیچد جعد او بر سیم غلطد سنبله

Вар битобад зулф ӯ бар лола гардад сўлҷон

ور بتابد زلف او بر لاله گردد صولجان

Гар гумони ҷуфти яқини хоҳӣ нигаҳ кун он даҳан

گر گمان جفت یقین خواهی نگه کن آن دهن

Вари ниҳони ҷуфти аёни хоҳӣ нигаҳ кун онмён

ور نهان جفت عیان خواهی نگه کن آنمیان

Он яке ҳаст он гумони кӯро сухан дорад яқин

آن یکی هست آن گمان کو را سخن دارد یقین

Вена яке ҳаст он ниҳони кӯро камар дорад аён

وین یکی هست آن نهان کو را کمر دارد عیان

Гар ндонӣ нордон бо нори сӯзони сохта

گر ندانی ناردان با نار سوزان ساخته

Ду Рахшро нордон ва ду лбшрои нордон

دو رخش را ناردان و دو لبشرا ناردان

Ҳастам аз табъи вафои доими биринҷи андари ҷафо

هستم از طبع وفا دائم برنج اندر جفا

Ҳастам аз табъи ҳавои доими навони андари ҳўон

هستم از طبع هوا دائم نوان اندر هوان

Рӯй зарду ашки сурху ранҷ бешу кор кам

روی زرد و اشک سرخ و رنج بیش و کار کم

Чашмтару коми хушку сабри перу ғами ҷавон

چشم تر و کام خشک و صبر پیر و غم جوان

Бар ман ва булбул расед аз гардиши гардуни ситам

بر من و بلبل رسید از گردش گردون ستم

ӯ зи меҳри гули нижанд ва ман зи меҳри ваии навон

او ز مهر گل نژند و من ز مهر وی نوان

Ман бтиморнигорам ӯ бтимори баҳор

من بتیمار نگارم او بتیمار بهار

Ман бондўаҳи фироқам ӯ бондўаҳи хазон

من باندوه فراقم او باندوه خزان

Шуднигор ёсумани бӯ аз ман ва зу ёсуман

شد نگار یاسمن بو از من و زو یاسمن

Шуд баҳори арғавони рӯ аз ман ва зу арғавон

شد بهار ارغوان رو از من و زو ارغوان

Ман биҷои хеши байнами носазоро ёдгор

من بجای خویش بینم ناسزا را یادگار

ӯ биҷой хеш бинад зоғро дар бӯстон

او بجای خویش بیند زاغرا در بوستان

Ман зи ҷаври меҳр ӯ андӯҳи манд ва ҳам нижанд

من ز جور مهر او اندوه مند و هم نژند

ӯ зи ҷаври меҳру озари мустаманду нотавон

او ز جور مهر و آذر مستمند و ناتوان

Ман бФрёду фиғони андӯҳи бгсорми ҳаме

من بفریاد و فغان اندوه بگسارم همی

ӯ надорад тоби он комди бФрёду фиғон

او ندارد تاب آن کآمد بفریاد و فغان

То сипоҳи андар ҷаҳон оварад озари моҳи азу

تا سپاه اندر جهان آورد آذر ماه ازو

Дигар ойин шуд ҳавоу дигар ойин шуд ҷаҳон

دیگر آئین شد هوا و دیگر آئین شد جهان

Корвони навбаҳор аз боғу бустони даври гашт

کاروان نوبهار از باغ و بستان دور گشت

То хазон оварад сӯии боғу бустони корвон

تا خزان آورد سوی باغ و بستان کاروان

Осмон акнӯн бидон рангаст кокнўни обгир

آسمان اکنون بدان رنگست کاکنون آبگیر

Обгир акнӯн бидон навъаст конгоҳи осмон

آبگیر اکنون بدان نوع است کانگاه آسمان

Фаршҳои хусравии брбўди боди кӯҳсор

فرشهای خسروی بربود باد کوهسار

Нақшҳои монавии бистаради абр аз гулистон

نقشهای مانوی بسترد ابر از گلستان

Гар наёяд оташ аз болои сӯии пастии бтбъ

گر نیاید آتش از بالا سوی پستی بطبع

Вари бтбъ оҳан наёяд бар сари оби равон

ور بطبع آهن نیاید بر سر آب روان

Чун ҳаме уфтад зи гардуни шамъҳо бар кӯҳсор

چون همی افتد ز گردون شمعها بر کوهسار

Чун ҳаме дорад зи раҳ бар сар фиканда новдон

چون همی دارد ز ره بر سر فکنده ناودان

Аз ҳавои кофури борад бар чамани абри баланд

از هوا کافور بارد بر چمن ابر بلند

Аз чамани динори борад бар ҳавои боди бузон

از چمن دینار بارد بر هوا باد بزان

Нор бигрифтааст ҷои арғавони лаъли пӯш

نار بگرفته است جای ارغوان لعل پوش

Зоғ бигрифтааст ҷой булбулон занад хон

زاغ بگرفته است جای بلبلان زند خوان

Шох заррин гашта аз рангу фурӯғи боди ранг

شاخ زرین گشته از رنگ و فروغ باد رنگ

Марзи мшгини кушта аз буиу насими замирон

مرز مشگین کشته از بوی و نسیم ضمیران

Наргиси андари боғ бар норанги бастаи чашми жарф

نرگس اندر باغ بر نارنگ بسته چشم ژرف

Карда бурнои ранги боғ ӯро ҳамоно посбон

کرده برنا رنگ باغ او را همانا پاسبان

Ин чу заррини ҷом ӯро сими пухта бар канор

این چو زرین جام او را سیم پخته بر کنار

Вон чу зари пухта ӯро сими хоми андари миён

وآن چو زر پخته او را سیم خام اندر میان

Рухи зи бода сурх кунгар зард шуд рӯй замин

رخ ز باده سرخ کن گر زرد شد روی زمین

Хонаи зи оташ гарм кунгар сард шуд табъи замон

خانه ز آتش گرم کن گر سرد شد طبع زمان

Ин рабӯдаи акси он ва он рабӯдаи ранги ин

این ربوده عکس آن و آن ربوده رنگ این

Ранги ин дар ҷони нишону акси он аз ҷони нишон

رنگ این در جان نشان و عکس آن از جان نشان

Ин туро аз мӯъҷиз Мӯсо диҳад доими хабар

این ترا از معجز موسی دهد دائم خبر

Ва он туро аз ҳуҷҷат исо диҳад доими нишон

و آن ترا از حجت عیسی دهد دائم نشان

Бом гардад дар ду дидаи ҳамчуи шом аз ранги ин

بام گردد در دو دیده همچو شام از رنگ این

Шом гардад бар ду дидаи ҳамчуи бом аз акси он

شام گردد بر دو دیده همچو بام از عکس آن

Мари ҳаворо буи он дорад бмшги андари аҷин

مر هوا را بوی آن دارد بمشگ اندر عجین

Мари заминро акс ин дорад бзри андари ниҳон

مر زمین را عکس این دارد بزر اندر نهان

Ин бболо бар шавад башитоб ҳамчун лолаи барг

این ببالا بر شود بشتاب همچون لاله برگ

Он бком андар шавад бади ранг ҳамчун заъфарон

آن بکام اندر شود بد رنگ همچون زعفران

Ин бнўронӣ чу чашми Авестоади комгор

این بنورانی چو چشم اوستاد کامگار

Вони бникўӣӣ чу хуй ӯ ситоди Комрон

وآن بنیکوئی چو خوی او ستاد کامران

Бўолмъмри космони ин малик бар вай вақф кард

بوالمعمر کآسمان این ملک بر وی وقف کرد

Бо нишот беқиёс ва бо бақои бекарон

با نشاط بی قیاس و با بقای بیکران

Аз паии ҷоҳаши ҳаме бояд фалакро инси инс

از پی جاهش همی باید فلک را انس انس

Аз паии ҷонаши ҳаме бояд ҷҳонрои ҷони ҷон

از پی جانش همی باید جهانرا جان جان

Гар кунад нисбати бтбъ ӯ замин гардад сабк

گر کند نسبت بطبع او زمین گردد سبک

Вар кунад нисбати бҳлм ӯ ҳаво гардад гарон

ور کند نسبت بحلم او هوا گردد گران

Оташ бедод бинишонад оташи шамшер ӯ

آتش بیداد بنشاند آتش شمشیر او

Оташӣ дидӣ ту ҳаргизи кӯ буд оташи нишон

آتشی دیدی تو هرگز کو بود آتش نشان

Аз паии зоир кушода дорад ӯ пайвастаи ганҷ

از پی زائر گشاده دارد او پیوسته گنج

Вази паии меҳмон ниҳода дорад ӯ ҳамвора хон

وز پی مهمان نهاده دارد او همواره خوان

Бдсголшро буд хӯни дили андари ҷойгоҳ

بدسگالشرا بود خون دل اندر جایگاه

Дшмноншро буд дарду ғами андари дудмон

دشمنانشرا بود درد و غم اندر دودمان

Теғ ӯ дорад бакӯшаш дшмнонрои сӯгвор

تیغ او دارد بکوشش دشمنانرا سوگوار

Каф ӯ дорад бубахшаш дўстонрои шодмон

کف او دارد ببخشش دوستانرا شادمان

Гар бигӯям достони фазл ӯ аз сад яке

گر بگویم داستان فضل او از صد یکی

Бар пазируфтан набошад ақли каси ҳамдостон

بر پذیرفتن نباشد عقل کس همداستان

Ҳар ки ӯ бо давлати маймун ӯ гардад қарин

هر که او با دولت میمون او گردد قرین

Осмон бо давлату таъйид ӯ дорад қуръон

آسمان با دولت و تایید او دارد قرآن

Гардад аз кинаши ҷинон бар муъминон ҳамчун сқр

گردد از کینش جنان بر مؤمنان همچون سقر

Гардад аз меҳраши сқр бар кофарон ҳамчун ҷинон

گردد از مهرش سقر بر کافران همچون جنان

Вонкаҳ натавон бизбони гуфтани саноу мадҳ ӯ

وانکه نتوان بیزبان گفتن ثنا و مدح او

Марди ҳони мардумонро чора набӯд аз забон

مرد هان مردمان را چاره نبود از زبان

То бёроинди дафтар аз саноу мадҳ ӯ

تا بیارایند دفتر از ثنا و مدح او

Марзбони мардумонро хома бошад тарҷумон

مرزبان مردمان را خامه باشد ترجمان

Хуфтанаш бар шохи сарв ва рафтанаш бар оҷи сим

خفتنش بر شاخ سرو و رفتنش بر عاج سیم

Нақш ӯ зарду зрир ва хӯрдан ӯ машку бон

نقش او زرد و زریر و خوردن او مشک و بان

Равиши равшани ҳамчуи оташи сараши тираи ҳамчуи дӯд

روش روشن همچو آتش سرش تیره همچو دود

Шахс ӯ дар дасти ҷӯаду илм ӯ бар дили қирон ?

شخص او در دست جود و علم او بر دل قران؟

Хокӣ ва обӣаст ӯ чун бенгарӣ рангини сухан

خاکی و آبی است او چون بنگری رنگین سخن

Рафтан ва рангаш диҳад аз об ва аз оташи нишон ?

رفتن و رنگش دهد از آب و از آتش نشان؟

Ҳарчӣ бндишии бўҳми андари бидонад бе хабар

هرچه بندیشی بوهم اندر بداند بی خبر

Ҳарчӣ зу хоҳии броз андар бигӯед бидҳон

هرچه زو خواهی براز اندر بگوید بیدهان

Хор бо меҳрат паранду шаҳд бо кинати кбст

خار با مهرت پرند و شهد با کینت کبست

Бум бо фарат эйу гург бо адлати шубон

بوم با فرت همای و گرگ با عدلت شبان

эй бпишти миҳмон чун зӣ дигар каси хоста

ای بپیشت میهمان چون زی دگر کس خواسته

Зӣ ту бошад хоста чун зии дгркси миҳмон

زی تو باشد خواسته چون زی دگرکس میهمان

Рӯзи кўшидни бтиғ тез ҳастӣ кони кин

روز کوشیدن بتیغ تیز هستی کان کین

Рӯзи бахшӣдани бкФ род ҳастӣ кини кон

روز بخشیدن بکف راد هستی کین کان

Гар бихоб андар бибинад найзаи ту шери нар

گر بخواب اندر ببیند نیزه تو شیر نر

Чун шавад бедор дар чашмаш буд нӯки синон

چون شود بیدار در چشمش بود نوک سنان

Аз наҳифи ханҷари заҳри обдорти рӯзи ҷанг

از نهیب خنجر زهر آبدارت روز جنگ

Заҳр гардад мағзи душман дар миёни устихон

زهر گردد مغز دشمن در میان استخوان

эй бкФи роди роҳи мкрмтрои раҳнамӯн

ای بکف راد راه مکرمترا رهنمون

Ваии бнўки калаки фазли фазлҳоро тарҷумон

وی بنوک کلک فضل فضلها را ترجمان

Ман рҳиро ҳаст ҳар ҷои ном коинҷо ҳаст ном

من رهیرا هست هر جا نام کاینجا هست نام

Ман рҳиро ҳаст ҳар ҷои нон коинҷо ҳаст нон

من رهیرا هست هر جا نان کاینجا هست نان

Сӯй озрбоигон хоҳам шудан каз ҳар касе

سوی آذربایگان خواهم شدن کز هر کسی

Бандаро беҳтари навозади шоҳи озрбоигон

بنده را بهتر نوازد شاه آذربایگان

То напуед юз бо оҳӯи баҳам дар марғзор

تا نپوید یوز با آهو بهم در مرغزار

То напояд боз бо тиҳуи баҳам дар ошён

تا نپاید باز با تیهو بهم در آشیان

Барнагардад ҳаргиз аз ту давлати фархундаи фар

برنگردد هرگز از تو دولت فرخنده فر

Бар нтобад ҳаргиз аз ту неъмати боқии Аннан

بر نتابد هرگز از تو نعمت باقی عنان

То хирад нозад биноз ва то шаҷар болад бибол

تا خرد نازد بناز و تا شجر بالد ببال

То фалак поед бпоӣ ва то замин монад бимон

تا فلک پاید بپای و تا زمین ماند بمان