Шигифтҳои ҷҳонро падед нест карон

شگفتهای جهانرا پدید نیست کران

Ҳарон шигифт ки бинӣ буд шигифт барон

هران شگفت که بینی بود شگفت بران

Агар шигифтии мибоидти бпўии замин

اگر شگفتی میبایدت بپوی زمین

Вагар ъҷоӣби мибоидти биҷавии замон

وگر عجائب میبایدت بجوی زمان

Ҳар он гумон ки барӣ дар сафар шавадат яқин

هر آن گمان که بری در سفر شودت یقین

Ҳар он хабар ки буд дар сафар шавадат аён

هر آن خبر که بود در سفر شودت عیان

Чу як аён набӯд дар ҷаҳони ҳазор хабар

چو یک عیان نبود در جهان هزار خبر

Чу як яқин набӯд дар ҷаҳони ҳазор гумон

چو یک یقین نبود در جهان هزار گمان

Сухан газоф равонаст ва ақл мизонаст

سخن گزاف روانست و عقل میزانست

Газоф рост наёяд магар ки бо мизон

گزاف راست نیاید مگر که با میزان

Ки ҳар сухани бзбон дар тавон гирифт ва лек

که هر سخن بزبان در توان گرفت و لیک

Дуруст кардан бар ақл ҳар сухан натавон

درست کردن بر عقل هر سخن نتوان

Буванд бар сари бӯҳтони забон ва гӯш баҷанг

بوند بر سر بهتان زبان و گوش بجنگ

Ҳў ӯ ақли нкнҷнд бар сари бӯҳтон

هو او عقل نکنجند بر سر بهتان

На аз сурудан гӯянда ёбад инчи газанд

نه از سرودن گوینده یابد ایچ گزند

На аз шунидан прсндаҳ ёбад инчи зиён

نه از شنودن پرسنده یابد ایچ زیان

Ҳазор раҳи сифати ҳФтхўону рўӣини диж

هزار ره صفت هفتخوان و روئین دژ

Фузун шунидам ва хондам ман аз ҳазор аФсон

فزون شنیدم و خواندم من از هزار افسان

На ақл кард ҳаме бова рози шигифтии ин

نه عقل کرد همی باو راز شگفتی این

На рой дид ҳаме дар хур аз аҷибии он

نه رای دید همی در خور از عجیبی آن

Шуд устувор бар ман ончӣ буд заъиф

شد استوار بر من آنچه بود ضعیف

Шуд ошкор бар ман ҳар ончӣ буд ниҳон

شد آشکار بر من هر آنچه بود نهان

Бдонкаҳи дида ҳаме дид ва ҳарчӣ гӯш шунид

بدانکه دیده همی دید و هرچه گوش شنید

Бдонкаҳи ақли пазируфт ҳар ончӣ гуфт забон

بدانکه عقل پذیرفت هر آنچه گفت زبان

зи қалъае ки марои кас чунон нагуфт хабар

ز قلعه ای که مرا کس چنان نگفت خبر

зи борае ки марои каси чунон надоди нишон

ز باره ای که مرا کس چنان نداد نشان

Чунон баланди куҷои ранҷаи гашту фарсӯда

چنان بلند کجا رنجه گشت و فرسوده

зи беху сараши дили моҳӣу сари саратон

ز بیخ و سرش دل ماهی و سر سرطان

Бзири соя ӯ дар ҳазор чархи сабк

بزیر سایه او در هزار چرخ سبک

Бзири поя ӯ дар ҳазор ҷурми гарон

بزیر پایه او در هزار جرم گران

Ббомши андар бепоя нанигарад гардун

ببامش اندر بی پایه ننگرد گردون

Бзирши андар бебора нагзарад кайвон

بزیرش اندر بی باره نگذرد کیوان

Дар ӯ газанд наёрад фалаки бсди найранг

در او گزند نیارد فلک بصد نیرنگ

Бар ӯ гузори наёбади парии бсди дастон

بر او گذار نیابد پری بصد دستان

Миён ӯ натавонади хазиди деви нижанд

میان او نتواند خزید دیو نژند

Фароз ӯ натавонади вазиди боди бузон

فراز او نتواند وزید باد بزان

Бмҳкмӣ чу кафи марди зафт бе фарҳанг

بمحکمی چو کف مرد زفت بی فرهنگ

Бтиргӣ чу дили марди ғмр беимон ?

بتیرگی چو دل مرد غمر بی ایمان؟

Бар ӯ зи гунбади гардони чунон тавон нигарӣ

بر او ز گنبد گردان چنان توان نگری

Ки аз заминнигарӣ сӯии гунбади гардон

که از زمین نگری سوی گنبد گردان

Ббом ӯ бар нодон шавад ситораи шимур

ببام او بر نادان شود ستاره شمر

Шавад ситораи шимури зераши андаруни нодон

شود ستاره شمر زیرش اندرون نادان

Ҳазор кохи бадв дар яке ҳазор сарой

هزار کاخ بدو در یکی هزار سرای

Ҳазор бурҷи бадв дар яке ҳазор айвон

هزار برج بدو در یکی هزار ایوان

Бенаш чу душмани хусрави гузашта аз моҳӣ

بنش چو دشمن خسرو گذشته از ماهی

Сараш чу ҳиммати хусрави гузашта аз кайвон

سرش چو همت خسرو گذشته از کیوان

Сари замону замини шаҳриёри абўолҳиҷо

سر زمان و زمین شهریار ابوالهیجا

Ки ихтиёр заминаст воФтхори замон

که اختیار زمین است وافتخار زمان

Задудаи ройу задудаи дилу задудаи равон

زدوده رای و زدوده دل و زدوده روان

Кушодаи дасту кушодаи дилу кушодаи Аннан

گشاده دست و گشاده دل و گشاده عنان

Бдръи душман ӯ бар қадар буд ҳалқа

بدرع دشمن او بر قدر بود حلقه

Бтири лашгар ӯ бар қазо буд пайкон

بتیر لشگر او بر قضا بود پیکان

зи прўридн ӯ нозаш оварад гардун

ز پروریدن او نازش آورد گردون

БоФридн ӯ муфаххар оварад яздон

بآفریدن او مفخر آورد یزدان

Қазо насозад бо теғ ӯ ҳамеи чангол

قضا نسازد با تیغ او همی چنگال

Аҷал нисоед бо тир ӯ ҳамеи дандон

اجل نساید با تیر او همی دندان

зи теғ ӯ шавад ором ҳар куҷои ошӯб

ز تیغ او شود آرام هر کجا آشوب

зи каф ӯ шавад обод ҳар куҷои вайрон

ز کف او شود آباد هر کجا ویران

Агар бҳмтши андари хӯранда будӣ ҷой

اگر بهمتش اندر خورنده بودی جای

Ҷаҳонаши маҷлис будӣ сипеҳри шодравон

جهانش مجلس بودی سپهر شادروان

Ато гирифтан ва бастан ду каф бар ӯ душвор

عطا گرفتن و بستن دو کف بر او دشوار

Ҷаҳони кушодан ва додани гуҳар бар ӯ осон

جهان گشادن و دادن گهر بر او آسان

Бзоӣрони ҳамаи дебо брзмаҳ бахшаду тахт

بزائران همه دیبا برزمه بخشد و تخت

Бшоърони ҳамаи гавҳар бгнҷ бахшаду кон

بشاعران همه گوهر بگنج بخشد و کان

Синон ӯ бадал андар шавад басони хирад

سنان او بدل اندر شود بسان خرد

Ҳисом ӯ бетон андар шавад басони равон

حسام او بتن اندر شود بسان روان

Аё кушодаи забони осмони бмдҳти ту

ایا گشاده زبان آسمان بمدحت تو

Ва ё бхдмти ту бастаи рӯзгори миён

و یا بخدمت تو بسته روزگار میان

Баранда бар ҳамаи аҳкомҳо турои аҳком

برنده بر همه احکامها ترا احکام

Раванда бар ҳамаи фармонҳо турои фармон

رونده بر همه فرمانها ترا فرمان

Бензади ҳиммат ту ҳаст пасти чархи баланд

بنزد همت تو هست پست چرخ بلند

Ба пеши давлат ту ҳаст пери бахти ҷавон

به پیش دولت تو هست پیر بخت جوان

Ҳамеша то зи ҳўии халқро буд шодӣ

همیشه تا ز هوی خلق را بود شادی

Ҳамеша то зи ҳўони халқро буд аҳзон

همیشه تا ز هوان خلق را بود احزان

Мувофиқон ту боданд поки ҷуфти ҳўӣ

موافقان تو بادند پاک جفت هوی

Мухолифон ту боданд поки ҷуфти ҳўон

مخالفان تو بادند پاک جفت هوان