То дили ман дар ҳавои некӯони гашти ошно

تا دل من در هوای نیکوان گشت آشنا

Дар сиришк дида ам кард ин дили хунини шино

در سرشک دیده ام کرد این دل خونین شنا

То маро бинад бало бо каси нбдди дӯстӣ

تا مرا بیند بلا با کس نبندد دوستی

То маро бинад ҳўӣ бо кас нагардад ошно

تا مرا بیند هوی با کس نگردد آشنا

Ман бадиро нек тар ҷӯям ки марди марои бадӣ

من بدی را نیک تر جویم که مردم را بدی

Ман балоро бештар хоҳам ки мардумро бало

من بلا را بیشتر خواهم که مردم را بلا

Гар балои ошиқӣ бар ман қазои аиздист

گر بلای عاشقی بر من قضای ایزدیست

Тани ниҳодам бар бало ва дил бибастам бар қазо

تن نهادم بر بلا و دل ببستم بر قضا

Аз бутии норустаи гаштам бар нигории шефта

از بتی نارسته گشتم بر نگاری شیفته

Вази бадии ноҷустаи гаштам бар блоӣии мубтало

وز بدی ناجسته گشتم بر بلائی مبتلا

Моҳи рўӣии қад ӯ монандаи сарви сеӣ

ماه روئی قد او مانندهٔ سرو سهی

Сарви қадии рӯз ӯ монандаи моҳи само

سرو قدّی روز او ماننده ماه سما

Нисбатӣ дорад ҳамоно ҷони мо бо чашм ӯ

نسبتی دارد همانا جان ما با چشم او

Гавҳарӣ дорад ҳамоно зулф ӯ бо қади мо

گوهری دارد همانا زلف او با قد ما

Кон чу ин доим нижандаст ин чу он доими дижам

کان چو این دائم نژند است این چو آن دائم دژم

Ваон чу ин доими нўонсти ин чу он доими дўто

وان چو این دائم نوانست این چو آن دائم دوتا

Гар барии гирдами зи меҳраши дили з ман гардад барӣ

گر بری گردم ز مهرش دل ز من گردد بری

Вари ҷудои гирдами зи чеҳраши ҷони з тан гардад ҷудо

ور جدا گردم ز چهرش جان ز تن گردد جدا

Рӯй некӯ бар маниши фармон раво дорад ҳаме

روی نیکو بر منش فرمان روا دارد همی

Бошад осони ком рондан чун буд фармони раво

باشد آسان کام راندن چون بود فرمان روا

Ман дилӣ дорам басони Асияи гардони зи ғам

من دلی دارم بسان آسیا گردان ز غم

Вази сиришки ман бигардад бар сари кӯҳи Асия

وز سرشک من بگردد بر سر کوه آسیا

Аз ҳўӣу меҳри он дилбар дигаргун шуд дилам

از هوی و مهر آن دلبر دگرگون شد دلم

То зи меҳру моҳи обони гашти дигари гавани ҳаво

تا ز مهر و ماه آبان گشت دیگرگون هوا

Кӯҳи дигари бораи симини гашт ва заррин шуд чаман

کوه دیگرباره سیمین گشت و زرین شد چمن

Оби дигари бораи равшани гашт ва тира шуд ҳаво

آب دیگرباره روشن گشت و تیره شد هوا

Гашти хомаши фохта то шуд чамани пардохта

گشت خامش فاخته تا شد چمن پرداخته

Гашти булбул бенаво то бӯстон шуд бе наво

گشت بلبل بی نوا تا بوستان شد بی نوا

Бод сард омад чу оҳи ошиқони ҳангоми ҳиҷр

باد سرد آمد چو آه عاشقان هنگام هجر

Банк зоғ омад чу аз маъшӯқи пайғоми ҷафо

بانک زاغ آمد چو از معشوق پیغام جفا

То замонаи шохи обиро чу чавгон чифта кард

تا زمانه شاخ آبی را چو چوگان چفته کرد

Гашти пайдо бар каронаши гӯйҳои каҳрабо

گشت پیدا بر کرانش گوی های کهربا

Нор чун бар ҳуққаи заррини нигинҳои ақиқ

نار چون بر حقه زرین نگین‌های عقیق

Себ чун бар чеҳраи симини нишонҳои нико

سیب چون بر چهرهٔ سیمین نشانهای نکا

Рости гўӣӣ кимиё дорад ҳамеи боди хазон

راست گوئی کیمیا دارد همی باد خزان

Боғро чун кард пари зар гар надорад кимиё

باغ را چون کرد پر زر گر ندارد کیمیا

Боди хоразмии канори боғи пар динор кард

باد خوارزمی کنار باغ پر دینار کرد

Чун канори зоиронро абри дасти подшо

چون کنار زایران را ابر دست پادشا

Хусрави соҳиби насабу насри ммлон онкӣ ҳаст

خسرو صاحب نسب بونصر مملان آنکه هست

Ҷисм ӯ софии з ҳар айбӣ чу ҷони мстФо

جسم او صافی ز هر عیبی چو جان مصطفا

Дӯстонашро ҳамеша бадара бошад бе ниёз

دوستانش را همیشه بدره باشد بی نیاز

Душманонашро ҳамеша дард бошад бе даво

دشمنانش را همیشه درد باشد بی دوا

То аду дорад надорад ҳеҷ шуғлии ҷузи набард

تا عدو دارد ندارد هیچ شغلی جز نبرد

То дирам дорад надорад ҳеҷ кории ҷузи ато

تا درم دارد ندارد هیچ کاری جز عطا

Одат ӯ бе такаллуфи ваъда ӯ бе хилоф

عادت او بی تکلف وعدهٔ او بی خلاف

Кӯшиш ӯ бе тағайюри бахшиш ӯ бе риё

کوشش او بی تغیّر بخشش او بی ریا

Оташи шамшер ӯ алмоси бгдозди ҳаме

آتش شمشیر او الماس بگدازد همی

Зоби ҷӯад ӯ болмоси андаруни раведи гё

زآب جود او بالماس اندرون روید گیا

Хоки поиши мағзро зинат диҳад чун ғолия

خاک پایش مغز را زینت دهد چون غالیه

Гирди асбаши дидаро равшан кунад чун тўтё

گرد اسبش دیده را روشن کند چون توتیا

Гоҳи шодии пеши рӯйиш тира бошад аФтоб

گاه شادی پیش رویش تیره باشد افتاب

Гоҳи мардии пеши теғаш хира гардад аждаҳо

گاه مردی پیش تیغش خیره گردد اژدها

Аз фалаки хезади бадии вази табъ ӯ ноед бадӣ

از فلک خیزد بدی وز طبع او ناید بدی

Ваз ҷаҳон ояд хатои вази даст ӯ ноед хато

وز جهان آید خطا وز دست او ناید خطا

Ҷуфти гаштӣ бо саломат чун бирав кардӣ салом

جفت گشتی با سلامت چون برو کردی سلام

Бар гузаштӣ аз Уторид чун гирифтӣ зу ато

بر گذشتی از عطارد چون گرفتی زو عطا

Фазл ӯро кас наёрад гуфт поёну канор

فضل او را کس نیارد گفت پایان و کنار

Ҷӯад ӯро кас нишоед дид ҳаду мунтаҳо

جود او را کس نشاید دید حد و منتها

Тир ӯ монандаи рӯзӣ ки бар мардум расад

تیر او مانندهٔ روزی که بر مردم رسد

Тири душман боз гардад сӯии эшон чун садо

تیر دشمن باز گردد سوی ایشان چون صدا

Аз аҷали ғамгин касе гардад ки кард ӯро хилоф

از اجل غمگین کسی گردد که کرد او را خلاف

Вази атои хўшнўд он гардад ки кард ӯро ризо

وز عطا خوشنود آن گردد که کرد او را رضا

эй ту пеши чарх чун пеши сҳо андари Суҳайл

ای تو پیش چرخ چون پیش سها اندر سهیل

эй ҷони пеши ту чун пеши ҳсили андари сҳо

ای جهان پیش تو چون پیش سهیل اندر سها

Подшоҳи порсоӣии вази ту мардуми шоди дил

پادشاه پارسائی وز تو مردم شاد دل

Хуши зайди мардуми буқати подшои порсо

خوش زید مردم بوقت پادشاهِ پارسا

Гардад аз меҳри ту нафрин бар мўолии офарин

گردد از مهر تو نفرین بر موالی آفرین

Гардад аз кини ту мрўо бар маъодии мрғўо

گردد از کین تو مروا بر معادی مرغوا

Ним аз он лашгар набошад ҳеҷ шоҳиро ки ҳаст

نیم از آن لشگر نباشد هیچ شاهی را که هست

Бар дар ту меҳтару солору срҳнку киё

بر در تو مهتر و سالار و سرهنک و کیا

Офарини бодо бар он шамшери ҷони оҳнҷи ту

آفرین بادا بر آن شمشیر جان آهنج تو

Он равони душманони дайну давлатро раво

آن روان دشمنان دین و دولت را روا

Аз зё диданаш бар душман зё гардад зулм

از ضیا دیدنش بر دشمن ضیا گردد ظُلَم

Аз зулм рафтанаш бар маликат зулм гардад зё

از ظُلَم رفتنش بر ملکت ظُلَم گردد ضیا

Парниён рнкасту оҳанро кунад чун парниён

پرنیان رنگ است و آهن را کند چون پرنیان

Ганди но рнкаст ва сарҳо бадрӯд чун гндно

گندنا رنگ است و سرها بدرود چون گندنا

Гавҳараши пайдои басон дар андари офтоб

گوهرش پیدا بسان ذرّه اندر آفتاب

Пайкараши тобанда ҳамчун офтоби андари само

پیکرش تابنده همچون آفتاب اندر سما

эй худовандӣ ки кардӣ дару деборо касод

ای خداوندی که کردی درّ و دیبا را کساد

эй худовандӣ ки додӣ дайну донишро раво

ای خداوندی که دادی دین و دانش را روا

То ту бошӣ тоҷи шоҳиро набошад каси писанд

تا تو باشی تاج شاهی را نباشد کس پسند

То ту бошӣ тахти шоҳиро набошад каси сазо

تا تو باشی تخت شاهی را نباشد کس سزا

Гар ту бифурӯшӣ маро чун бандагонати ҳақи тест

گر تو بفروشی مرا چون بندگانت حقّ تست

Зонка сад боРом дят додӣ ва сад боРоми баҳо

زانکه صد بارم دیت دادی و صد بارم بها

Бониёз ва бенаво ва будам чу кардам хизматат

بانیاز و بی نوا و بودم چو کردم خدمتت

Гаштам аз ту бениёзу гаштам аз ту бонаво

گشتم از تو بی نیاز و گشتم از تو بانوا

То шуморасту адад дар хайлу малики мо падед

تا شمار است و عدد در خیل و ملک ما پدید

То заволасту фано дар умру моли мо раво

تا زوالست و فنا در عمر و مال ما روا

Хайли бодат бешумору малики бодат бе адад

خیل بادت بی شمار و ملک بادت بی عدد

Моли бодат беқиёсу умри бодат бе фано

مال بادت بی قیاس و عمر بادت بی فنا