Сурхи гули бушковат взў шуд боғу бустон бо баҳо

سرخ‌گل بشکفت وزو شد باغ و بستان با‌بَها

Хулд бигушодааст гӯйии сӯии бустони боб ҳо

خلد بگشاده است گویی سوی بستان باب‌ها

Бедро аз боди болаши сарвро аз оби каш

بید را از باد بالش سرو را از آب کش

Мурғро аз лолаи бистари мурғро аз нами намо

مرغ را از لاله بستر مرغ را از نم نما

Шох гул гашта ду то чун ошиқон аз бори ҳиҷр

شاخ گل گشته دو تا چون عاشقان از بار هجر

Сохтаи булбул бар ӯ чун ошиқони зер ва ду то

ساخته بلبل بر او چون عاشقان زیر و دو تا

Гул чу шамъи афрӯхтаи булбул бар он дили сӯхта

گل چو شمع افروخته بلبل بر آن دل‌سوخته

Гули зи гулбун бо наво шуд булбул аз гул бо наво

گل ز گلبن با نوا شد بلبل از گل با‌نوا

Сурхи лола чун ба мшги огндаҳи ҷоми баҳрмон

سرخ لاله چون به مشگ آگنده جام بهرمان

Зарди гул ҳамчун забарҷад гашта ҷуфти каҳрабо

زرد گل همچون زبرجد گشته جفت کهربا

Боғ шуд пирӯзаи пӯш ва шох шуд биҷодаҳи пош

باغ شد پیروزه‌پوش و شاخ شد بیجاده پاش

Зар зевар шуд замину сим симо шуд само

زر زیور شد زمین و سیم سیما شد سما

Бӯстон чун базми гоҳу гули шукуфтаи сурху зард

بوستان چون بزم‌گاه و گل شکفته سرخ و زرد

Ҳамчуи ёқӯтину заррини ратлҳо аз мли мулло

همچو یاقوتین و زرین رطل‌ها از مل ملا

Ваон ду равияи гул чу рӯй ошиқони пурхӯни дил

وان دو رویه گل چو روی عاشقان پرخون دل

ё ки бар заррини варақҳо рехтаи абри бко

یا که بر زرین ورق‌ها ریخته ابر بکا

Пери вақти гул сбӣ гардад зи саҳбои сабӯҳ

پیر وقت گل صبی گردد ز صهبای صبوح

Чун насими оради зи бустони сӯй ӯ боди сабо

چون نسیم آرد ز بستان سوی او باد صبا

Булбули андари фасли гул ҳар шаби навои оради ҳаме

بلبل اندر فصل گل هر شب نوا آرد همی

Чун касе ки ши ҷон ва дил бошад зи ҳиҷри андари наво

چون کسی که‌ش جان و دل باشد ز هجر اندر نوا

Ман чу булбули доштам бисёр фарёду фиғон

من چو بلبل داشتم بسیار فریاد و فغان

Лекини онгоҳӣ ки буд ороми ҷон аз ман ҷудо

لیکن آنگاهی که بود آرام جان از من جدا

Дар фироқи он нави ойини бути фаровони доштам

در فراق آن نو آیین بت فراوان داشتم

Чашми ҷому ашки бодаи зор нолидани наво

چشم جام و اشک باده زار نالیدن نوا

Дар висолаш ҳар замонии маҷлисии созам кунун

در وصالش هر زمانی مجلسی سازم کنون

Норш аз рухи нақлаш аз лаби таййибаш аз зулфи ду то

نارش از رخ نقلش از لب طیبش از زلف دو تا

То шуд он хуршеди хубони ошнои ҷони ман

تا شد آن خورشید خوبان آشنای جان من

Бо нишот ва ноз шуд ҷону дили ман ошно

با نشاط و ناز شد جان و دل من آشنا

Он чароғи ҷону дили миҳроби хубони чгл

آن چراغ جان و دل محراب خوبان چگل

Зад лабаши ҷонро чаро худ неш бе чун ва чаро

زد لبش جان را چرا خود نیش بی چون و چرا

Гирди бодоми андараши ду рустаи тири хаданг

گِرد بادام اندرش دو رسته تیر خدنگ

Зери ёқӯти андараши ду ришта дар бобаҳо

زیر یاقوت اندرش دو رشته دُر بابها

Пеши мӯӣ ӯ зулм ҳамчун зёи пеши зулм

پیش موی او ظلم همچون ضیا پیش ظلم

Пеш рӯй ӯ зё ҳамчун зулми пеши зё

پیش روی او ضیا همچون ظلم پیش ضیا

ӯ сазои мо ба суҳбати мо сазоӣ ӯ ба меҳр

او سزای ما به صحبت ما سزای او به مهر

Меҳр варзидан савоб ояд сазоро бо сазо

مهر ورزیدن صواب آید سزا را با سزا

То ҷаҳон бошад набошад ҷони ман бемеҳр ӯ

تا جهان باشد نباشد جان من بی مهر او

То замин бошад набошад чеҳр ӯ бе чашми мо

تا زمین باشد نباشد چهر او بی چشم ما

Айши мо зу хуши басони дайн аз ойини малик

عیش ما زو خوش بسان دین از آیین ملک

Ҷони мо зу тоза ҳамчун дайн з дод подшо

جان ما زو تازه همچون دین ز داد پادشا

Хусрави Эрону хуршеди далерони бўолхлил

خسرو ایران و خورشید دلیران بوالخلیل

Чун халил ва чун сулаймони подшоҳу порсо

چون خلیل و چون سلیمان پادشاه و پارسا

Дар зӣ ӯ бе маҳали динори зӣ ӯ бе хатар

در زی او بی محل دینار زی او بی خطر

Бахшиш ӯ бе такаллуфи дониш ӯ бе хато

بخشش او بی تکلف دانش او بی خطا

Ақл ӯ нафии Ақилаи фазл ӯ дафъи фузул

عقل او نفی عقیله فضل او دفع فضول

Табъ ӯ холии зи тамаъу рой ӯ давр аз риё

طبع او خالی ز طمع و رای او دور از ریا

Бим аз он кӯи мазҳаб мансӯх бошад халқ ро

بیم از آن کو مذهب منسوخ باشد خلق را

Ҳеҷ шоҳӣ нест бахшанда ҳасиру бӯрё

هیچ شاهی نیست بخشنده حصیر و بوریا

Меҳр ӯ меҳри саодати кин ӯ кони ғазаб

مهر او مهر سعادت کین او کان غضب

Адл ӯ ҷуфти саховати аҳд ӯ ёри вафо

عدل او جفت سخاوت عهد او یار وفا

Бухл азу гирад фасоду ҷӯад азу гирад салоҳ

بخل ازو گیرد فساد و جود ازو گیرد صلاح

Мол азу гирад касоду мадҳ азу гирад раво

مال ازو گیرد کساد و مدح ازو گیرد روا

Рӯй ӯ хуршеди ромиши лафз ӯ моҳи тараб

روی او خورشید رامش لفظ او ماه طرب

Рой ӯ дарёии дониши даст ӯ абри сахо

رای او دریای دانش دست او ابر سخا

зи оби ҷӯад ӯ бигардади Асия дар бодия

ز‌آب جود او بگردد آسیا در بادیه

Зоби теғ ӯ бигардад дар бҳомўни Асия

زاب تیغ او بگردد در بهامون آسیا

Рост чун тадбири гардуни сети тадбири ши савоб

راست چون تدبیر گردون‌ست تدبیر‌ش صواب

Рост чун фармони яздони сети фурмонаши раво

راست چون فرمان یزدان‌ست فرمانش روا

То дирам дорад надорад ҷуз ба бахшӣдани ҳавас

تا درم دارد ندارد جز به بخشیدن هوس

То аду дорад надорад ҷуз ба кўшидни ҳаво

تا عدو دارد ندارد جز به کوشیدن هوا

Гар ҳаворо ҳалам ӯ хуоне шавад ҳамчун замин

گر هوا را حلم او خوانی شود همچون زمین

Вари заминро табъ ӯ гӯйӣ шавад ҳамчун ҳаво

ور زمین را طبع او گویی شود همچون هوا

Шӯри бахти онкас буд кови шоҳро ҷӯяд хилоф

شور‌بخت آنکس بود کاو شاه را جوید خلاف

Бахтиёри он кас буд кови шоҳро ҷӯяд ризо

بختیار آن‌کس بود کاو شاه را جوید رضا

Ҳарки дорад зикри кин ӯ наёбад зу гурез

هرکه دارد ذکر کین او نیابد زو گریز

Ҳарки гирад роҳи ҷанг ӯ нагардад зу раҳо

هرکه گیرد راه جنگ او نگردد زو رها

Пеш рӯй ӯ басон зарра гардад офтоб

پیش روی او بسان ذره گردد آفتاب

Пеши теғ ӯ басон мӯр бошад аждаҳо

پیش تیغ او بسان مور باشد اژدها

Лоф зан хоҳад ки орад дар буриши кирдори хуб

لاف‌زن خواهد که آرد در برش کردار خوب

Хуии хуби шоҳи баси кирдори хубашро гўо

خوی خوب شاه بس کردار خوبش را گوا

Фазлу фар ӯ фаровони ҷаду ҷӯад ӯ бузург

فضل و فر او فراوان جد و جود او بزرگ

Солаши андаки зоди хирад инаст феъли кимиё

سالش اندک زاد خرد این است فعل کیمیا

Ҳиммати олии ш бар гардуни бад онҷое расед

همّت عالی‌ش بر گردون بد آنجایی رسید

Кандар ӯ абдоли натавонад расӣдан бо дуо

کاندر او ابدال نتواند رسیدن با دعا

Чун ниёӣ ӯ малик ҳаргиз набӯд андари ҷаҳон

چون نیای او ملک هرگز نبود اندر جهان

ӯ ба пӯшидани ниёз халқ бигузашт аз ниё

او به پوشیدن نیاز خلق بگذشت از نیا

Ранҷҳо бехизмат ӯ сар басар бошад ҳадар

رنج‌ها بی‌خدمت او سر بسر باشد هدر

Лафзҳо бемадҳат ӯ сар басар бошад ҳбо

لفظ‌ها بی‌مدحت او سر بسر باشد هبا

Душманонро ҳаст хашму кину ҷангаши рӯзу шаб

دشمنان را هست خشم و کین و جنگش روز و شب

Ранҷ бе роҳати бад бенеку дард бе даво

رنج بی راحت بد بی نیک و درد بی دوا

Дӯстонро ҳаст меҳру мадҳи ҷўдши солу моҳ

دوستان را هست مهر و مدح جودش سال و ماه

Ком бедому раҷо бехавфу роҳат бе ъно

کام بی دام و رجا بی خوف و راحت بی عنا

Чун сухан гуяд ҷаҳон аз меҳр ӯ гардад ҷавон

چون سخن گوید جهان از مهر او گردد جوان

Чун қадаҳ гирад баҳор аз чеҳр ӯ гирад баҳо

چون قدح گیرد بهار از چهر او گیرد بها

Мейр бесонӣаст андари донишу фарҳангу ҷӯад

میر بی ثانی است اندر دانش و فرهنگ و جود

Бошад осони гуфтани андари мейр бе сонии сано

باشد آسان گفتن اندر میر بی ثانی ثنا

Дар бақоӣ ӯаст боқии адлу фазли андари ҷаҳон

در بقای او است باقی عدل و فضل اندر جهان

То ҷаҳони боқӣ буд бодаш ба пирӯзии бақо

تا جهان باقی بود بادش به پیروزی بقا

Рӯй зарди соилон чун лола гирданд ба лафз

روی زرد سائلان چون لاله گرداند به لفظ

Зонка дар лафзаш нагунҷед ва нагунҷад неу ло

زانکه در لفظش نگنجید و نگنجد نی و لا

То ситам ҳаргиз нахоҳад хештанро мустаманд

تا ستم هرگز نخواهد خویشتن را مستمند

То бало ҳаргиз нахоҳад хештанро мубтало

تا بلا هرگز نخواهد خویشتن را مبتلا

Душманонашро мабодои ҷони замонӣ бе ситам

دشمنانش را مبادا جان زمانی بی ستم

Ҳосидонашро мабодои тани замонӣ бе бало

حاسدانش را مبادا تن زمانی بی بلا