Макун дайн дар сари дунёи зи хўдроӣӣу нодонӣ

مکن دین در سر دنیا ز خودرائی و نادانی

Ки ин иқтоъ шайтонӣаст ва он амлоки яздоне

که این اقطاع شیطانی است و آن املاک یزدانی

Дарин вайронаи девон бе фармони фурӯи манишин

درین ویرانه دیوان بی فرمان فرو منشین

Ки то худро дар он айвони сулаймон вор бинишонӣ

که تا خود را در آن ایوان سلیمان وار بنشانی

Камӣни созони шаҳвонии туро дар роҳ ва тузишон

کمین سازان شهوانی ترا در راه و توزیشان

Ба ақл аз ҷон на огоҳӣ ба шахс аз ҷомаи урёнӣ

به عقل از جان نه آگاهی به شخص از جامه عریانی

Чароғи ақл равшан кун ки андар ҷустани мақсад

چراغ عقل روشن کن که اندر جستن مقصد

Раҳеи торики дории пешу дрторики вайронӣ

رهی تاریک داری پیش و درتاریک ویرانی

Аз ин хӯни хори маҳбаси солхурдаи рахти берун бар

از این خون خوار محبس سالخورده رخت بیرون بر

Ки брномд ба гетӣ дар ба некии номи зиндонӣ

که برنامد به گیتی در به نیکی نام زندانی

Барин зиндонӣ чу зиндонӣ манеҳ имрӯзи бории дил

برین زندانی چو زندانی منه امروز باری دل

Ки то фардо аз он хуши бӯстонии додбстонӣ

که تا فردا از آن خوش بوستانی دادبستانی

зи ишқи хону мон кардани шдстии волае мискин

ز عشق خان و مان کردن شدستی واله ای مسکین

Туро то хону мон инаст бехонӣ ва бе Монӣ

تو را تا خان و مان این است بی خانی و بی مانی

Чилипо карда шаҳватроу зуннори ҳўии баста

چلیپا کرده شهوت را و زنار هوی بسته

Чу рҳбонони дарин деринаи дайри тези давроне

چو رهبانان درین دیرینه دیر تیز دورانی

зи ҳавл марг нандешӣ ки ман худ марди султонам

ز هول مرگ نندیشی که من خود مرد سلطانم

Шавад султони ҷонати марг агар худ ҳоли султонӣ

شود سلطان جانت مرگ اگر خود حال سلطانی

Аҷал чун кӯс бинавозад куҷо фарёдрас бошад

اجل چون کوس بنوازد کجا فریادرس باشد

Сипаҳбадро сипаҳдории ҷҳонбонро ҷҳонбонӣ

سپهبد را سپهداری جهانبان را جهانبانی

Чу новакҳои раббонӣ равон гардад чаҳ бархезад

چو ناوکهای ربانی روان گردد چه برخیزد

зи ҷавшанҳои султонӣу хФтонҳои хоқонӣ

ز جوشنهای سلطانی و خفتانهای خاقانی

Ҳазимати рафтагон лашкар марганд аз ин олам

هزیمت رفتگان لشکر مرگند از این عالم

Ҷҳондорону ҷабборони тӯронеу Эронӣ

جهانداران و جباران تورانی و ایرانی

Ба расму феъли фиръавнон чаро гштстӣ эй нодон

به رسم و فعل فرعونان چرا گشتستی ای نادان

Агар дар лашкар имон кунӣ Мӯсои умронӣ

اگر در لشکر ایمان کنی موسی عمرانی

Кунӣ Мӯсои умронӣ ба лашкаргоҳи имон дар

کنی موسی عمرانی به لشکرگاه ایمان در

Вале ҳамроҳи Мӯсои нестии ҳамкори събонӣ

ولی همراه موسی نیستی همکار ثعبانی

Ба зоҳири ояти хайрӣ ба ботини олати шарӣ

به ظاهر آیت خیری به باطن آلت شری

Ба рухи Мӯсоу ҳорӯнӣ ба дили фиръавну ҳомонӣ

به رخ موسی و هارونی به دل فرعون و هامانی

Туро то срспид омад сияҳи дили гаштӣ аз ғифлат

تو را تا سرسپید آمد سیه دل گشتی از غفلت

Басони дев зулмоне шудӣ эй пери нӯронӣ

بسان دیو ظلمانی شدی ای پیر نورانی

Намонад марди шодони дил ба рӯзи офати перӣ

نماند مرد شادان دل به روز آفت پیری

Набошад боғи ободон ба вақти боди абоне

نباشد باغ آبادان به وقت باد ابانی

Нафир аз дасти мо перон ки мардумро барем аз раҳ

نفیر از دست ما پیران که مردم را بریم از ره

Рафиқи ҷамъи гумроҳони далели роҳи нодонӣ

رفیق جمع گمراهان دلیل راه نادانی

Ба раҳи гум кардани мардуми ҳаме чун неки бндишм

به ره گم کردن مردم همی چون نیک بندیشم

Чаҳ ин перони нӯронӣ чаҳ ғӯлон биёбоне

چه این پیران نورانی چه غولان بیابانی

зи баҳр тирагӣ доданд моро халъати перӣ

ز بهر تیرگی دادند ما را خلعت پیری

Ба даст зоғ бифиристанд маншури зимистонӣ

به دست زاغ بفرستند منشور زمستانی

зи роҳи решханд ва рӯй истеҳзои сухани гўӣӣ

ز راه ریشخند و روی استهزا سخن گوئی

Агар бинии яке зини саҳли ҷониби марди салмонӣ

اگر بینی یکی زین سهل جانب مرد سلمانی

Мусулмонӣ мусаллам нестат зеро ки дар дунё

مسلمانی مسلم نیستت زیرا که در دنیا

Ки бо парҳези салмонӣ ки бо малики сулаймонӣ

که با پرهیز سلمانی که با ملک سلیمانی

Ба амри деви ози андари мҷуи малики сулаймон ро

به امر دیو آز اندر مجو ملک سلیمان را

Агар марди сулаймонӣ чаро пас деви фурмоне

اگر مرد سلیمانی چرا پس دیو فرمانی

Мусулмонии зи ту ранҷур кӣ гаштӣ ба гетӣ дар

مسلمانی ز تو رنجور کی گشتی به گیتی در

Валикини хоҷаро ранҷа намедорад мусулмонӣ

ولیکن خواجه را رنجه نمی دارد مسلمانی

з ҳар мардум фузун дорад ҳунарҳо мардуми динӣ

ز هر مردم فزون دارد هنرها مردم دینی

з ҳар ёқӯт ба гирад баҳои ёқӯти румонӣ

ز هر یاقوت به گیرد بها یاقوت رمانی

Қаноат чун ҷҳонбонист ӯро ҳирс чун дармон

قناعت چون جهانبانیست او را حرص چون درمان

Мадагар нестии нодони ҷҳонбонӣ ба дарбоне

مده گر نیستی نادان جهانبانی به دربانی

НиФшоннд бар ту ҷон ба уқбо дар нкўрўён

نیفشانند بر تو جان به عقبی در نکورویان

Агар ту даст чун мардон ба дунёи брниФшонӣ

اگر تو دست چون مردان به دنیا برنیفشانی

з нодонӣ хӯрд андӯҳи дунёи марди днёӣӣ

ز نادانی خورد اندوه دنیا مرد دنیائی

з бадбахтӣ кашад полони меҳнати асби полонӣ

ز بدبختی کشد پالان محنت اسب پالانی

Ба бдсхтни трозўўори дории хотиру дил ро

به بدسختن ترازووار داری خاطر و دل را

Чаро мизони тоъати нестии меъёри исёнӣ

چرا میزان طاعت نیستی معیار عصیانی

Сарои ҳирс ва шаҳват кардӣ ободони аҷаби халқӣ

سرای حرص و شهوت کردی آبادان عجب خلقی

Ки ҳам меъёри исёнӣ ва ҳам меъмори шайтонӣ

که هم معیار عصیانی و هم معمار شیطانی

Накардӣ шаръро фармону девонро сияҳ кардӣ

نکردی شرع را فرمان و دیوان را سیه کردی

Аз он кор газоф туаст на шаръӣ на девонӣ

از آن کار گزاف توست نه شرعی نه دیوانی

Ба ҳашари андари сар аз тоҷи сарафрозии броФрозд

به حشر اندر سر از تاج سرافرازی برافرازد

Крои тобон буд доғи пушаймонии зи пешонӣ

کرا تابان بود داغ پشیمانی ز پیشانی

Агар хоҳӣ ки кам бинии хумори дарди ҷовидон

اگر خواهی که کم بینی خمار درد جاویدان

Махӯр дар хӯрдани сикӣ ба нақли алои пушаймонӣ

مخور در خوردن سِیْکی به نقل الا پشیمانی

Ба тоъат кардани яздони зи дӯзахи бозхри худ ро

به طاعت کردن یزدان ز دوزخ بازخر خود را

Дарин маънӣ таъаммул кун ҳақиқати дон ки арзонӣ

درین معنی تأمل کن حقیقت دان که ارزانی

Агар ту қимат тоъат ндонӣ бас аҷаб ноед

اگر تو قیمت طاعت ندانی بس عجب ناید

Чаҳ донеи қимати тоъат ки қадари худ наме доне

چه دانی قیمت طاعت که قدر خود نمی دانی

Ба тоъати ранҷ бар худ на ?герати нози абад бояд

به طاعت رنج بر خود نه گرت ناز ابد باید

Муяссар кӣ шавад ҳаргизи тани осонӣ ба осонӣ

میسر کی شود هرگز تن آسانی به آسانی

Шдстӣ бар гунаҳи чира ки ҷабборам биёмурзад

شدستی بر گنه چیره که جبارم بیامرزد

Бикун дармон аз ин беҳтар ки фардои саъби дармонӣ

بکن درمان از این بهتر که فردا صعب درمانی

Макун бо эзад бе чун чунин якбораи густохӣ

مکن با ایزد بی چون چنین یکباره گستاخی

Ки онгоҳии итобашро таҳаммул кард натавонӣ

که آنگاهی عتابش را تحمل کرد نتوانی

?герати ҷинати ҳаме бояд зкўаҳ аз мол берун кун

گرت جنت همی باید زکوة از مال بیرون کن

Туоне хостан меҳмон ндонӣ кард меҳмонӣ

توانی خواستن مهمان ندانی کرد مهمانی

Рибо додани зино кардан чаҳ маънӣ дорад эй виҳк

ربا دادن زنا کردن چه معنی دارد ای ویحک

Ба сомонтар бизӣ борӣ на ту мардӣ ба сомонӣ ?

به سامانتر بزی باری نه تو مردی به سامانی؟

Рибо додан чаро бояд ндонӣ дар ҷаҳони корӣ

ربا دادن چرا باید ندانی در جهان کاری

Ки эзадро бёзорӣу халқонро биринҷоне

که ایزد را بیازاری و خلقان را برنجانی

Ба озори худоӣу халқу ранҷи нафасу дарди дил

به آزار خدای و خلق و رنج نفس و درد دل

Басии гирди оре аз ҳар сӯи Фзлки ройгони Монӣ

بسی گرد آری از هر سو فذلک رایگان مانی

На пайғамбар на аҳли албит на асҳоб карданд ин

نه پیغمبر نه اهل البیت نه اصحاب کردند این

Аҷаб корӣаст кор ту надонам то крои Монӣ

عجب کاری است کار تو ندانم تا کرا مانی

Ба ҳангоми гунаҳ кардан чу хуршед ба пидоӣӣ

به هنگام گنه کردن چو خورشید به پیدائی

Ба вақти тавба овардан чу симурғӣ ба пинҳонӣ

به وقت توبه آوردن چو سیمرغی به پنهانی

Надонад муфсиди бадбахт чун муслеҳи накӯи гўӣӣ

نداند مفسد بدبخت چون مصلح نکو گوئی

Ндонӣ бошаҳи бдхўӣ чун булбули хуши алҳонӣ

ندانی باشه بدخوی چون بلبل خوش الحانی

Ндонӣ илмҳо хондани туоне айбҳо ҷустан

ندانی علمها خواندن توانی عیبها جستن

На аз мардони бурҳонии зи номардони бӯҳтоне

نه از مردان برهانی ز نامردان بهتانی

Ба солу моҳ дар ҳаргиз нахонӣ сабъӣ аз қуръон

به سال و ماه در هرگز نخوانی سبعی از قرآن

Валикин ҳар шаб ва ҳар рӯзи нақши мардумони хуоне

ولیکن هر شب و هر روز نقش مردمان خوانی

Ба сирати ғдру талбисӣ ба хислати фисқу тазвирӣ

به سیرت غدر و تلبیسی به خصلت فسق و تزویری

Ба фикрати ҳиялату зарқӣ ба хотири макру дастоне

به فکرت حیلت و زرقی به خاطر مکر و دستانی

Рёўрз ва нифоқ андӯзу пуртазвир ва бе ҳосил

ریاورز و نفاق اندوز و پرتزویر و بی حاصل

Рбохўору худои озори вмؤмни сӯзу Касалоне

رباخوار و خدای آزار ومؤمن سوز و کسلانی

Агар имони қавӣ дорӣ миндиш аз гунаҳи корӣ

اگر ایمان قوی داری میندیش از گنه کاری

Чаҳгар ноаҳли кирдории ҳам охири зи аҳли ӣмонӣ

چه گر نااهل کرداری هم آخر ز اهل ایمانی

Ҳамеи тарс аз гунаҳи лекини умед аз фазл ӯ мгсл

همی ترس از گنه لیکن امید از فضل او مگسل

Ки бас бошад туро шаҳнаи дарин раҳи фазли яздоне

که بس باشد تو را شحنه درین ره فضل یزدانی

Дилии гртрсди аздўзх ба дӯзах кӣ шавад хаста

دلی گرترسد ازدوزخ به دوزخ کی شود خسته

Касегар бад наяндешад ба бад кӣ бошад арзонӣ

کسی گر بد نیندیشد به بد کی باشد ارزانی

Қавомии қӯти дайнро ба зуҳди андар қиёмат кун

قوامی قوت دین را به زهد اندر قیامت کن

Ки то рӯзи қиёмати ҷони зи қавми нори бурҳонӣ

که تا روز قیامت جان ز قوم نار برهانی

Туро оростаст имрӯзи меҳмонхонаи хотир

تو را آراست است امروز مهمانخانه خاطر

Ки бар хон иборатҳо ба табъи хуши намакдонӣ

که بر خوان عبارتها به طبع خوش نمکدانی

Дар асл аз нонбои зодии валикини зоди ном аз ту

در اصل از نانبا زادی ولیکن زاد نام از تو

Ба ҳикмати пояи номӣ ба нисбати мояи ноне

به حکمت پایه نامی به نسبت مایه نانی

Шигифтои нонбоӣиро ки ҳаст андари замири ту

شگفتا نانبائی را که هست اندر ضمیر تو

зи устодони гардунӣу муздурони арконе

ز استادان گردونی و مزدوران ارکانی

зи табъи обии фурӯи резии хамир аз дили барангезӣ

ز طبع آبی فرو ریزی خمیر از دل برانگیزی

Ба фикрати оради дрбизӣ ба хотири гандаи гирдоне

به فکرت آرد دربیزی به خاطر گنده گردانی

Чу оради аҷроми гардунро ббизи андари замири дил

چو آرد اجرام گردون را ببیز اندر ضمیر دل

Ки бо прўизни парвини барин пирӯзаи дӯконе

که با پرویزن پروین برین پیروزه دوکانی

зи бёъони андешаи ҳамеи хари гандуми маънӣ

ز بیاعان اندیشه همی خر گندم معنی

Дарин дӯкони ҷисмонии ҳамеи пази нони рӯҳонӣ

درین دوکان جسمانی همی پز نان روحانی

Магардон чун сноӣии рухи зи гуфтори бидонадишон

مگردان چون سنائی رخ ز گفتار بداندیشان

Ки эшон ҷумла ноҷинсанд ва ту наз ҷинси эшонӣ

که ایشان جمله ناجنس اند و تو نز جنس ایشانی

Хуросону Ироқи имрӯзи иқтоъи ду шоир шуд

خراسان و عراق امروز اقطاع دو شاعر شد

Қавомиро ироқии дони сноӣиро хуросонӣ

قوامی را عراقی دان سنائی را خراسانی