Мудаббирии мулкӣ бар ҷаҳон ҷҳонбон аст

مدبری ملکی بر جهان جهانبان است

Ки ҳар чаҳ гўӣӣ аз ӯ сад ҳазор чандон аст

که هر چه گوئی از او صد هزار چندان است

Аҳади сифати самадии лами яладу лами иўлд

احد صفت صمدی لم یلد و لم یولد

Ки пайк « ва » нома ӯ Ҷабраил ва қуръон аст

که پیک «و» نامه او جبرئیل و قرآن است

Муқаддарӣ ки худовандии курсӣ ва арш аст

مقدری که خداوندی کرسی و عرش است

Мҳимнӣ ки нигаҳбони чарх ва арқонаст

مهیمنی که نگهبان چرخ و ارکانست

Яке ки аз бргрдўни зи бим « ва » ҳайбат ӯст

یکی که از برگردون ز بیم «و» هیبت اوست

Ки офтоби ҷҳонтоби зард ва ларзон аст

که آفتاب جهانتاب زرد و لرزان است

Фалаки зи сунъи бадеъаш ба ҳала Эй монад

فلک ز صنع بدیعش به حله ای ماند

Ки маи зи доман ӯ чун сар аз гиребон аст

که مه ز دامن او چون سر از گریبان است

з ҳукм ӯст ки ма дар баробари хуршед

ز حکم اوست که مه در برابر خورشید

Чу ошиқии нигарон дар ҷамол ҷонон аст

چو عاشقی نگران در جمال جانان است

з амр ӯст ки дар дасти субҳи домани шаб

ز امر اوست که در دست صبح دامن شب

Чу шохи гесу « ӣ » ҳўро ба даст ризвон аст

چو شاخ گیسو«ی» حورا به دست رضوان است

зи боғи қудрату борони раҳматаши гўӣӣ

ز باغ قدرت و باران رحمتش گوئی

Ки баҳр чун зирау абр ҳамчу хуфтон аст

که بحر چون زره و ابر همچو خفتان است

Ба боғи лаъибати лутфаши гул нигорин аст

به باغ لعبت لطفش گل نگارین است

зи шохи мутриби сунъаш ҳазордастон аст

ز شاخ مطرب صنعش هزاردستان است

Хазони зи барги рузон зар занад бскаҳ ӯ

خزان ز برگ رزان زر زند بسکه او

Ба дасти бод ки соҳиби айёр бустон аст

به دست باد که صاحب عیار بستان است

Ба хутба кардан ӯ бар шавад бшохи дарахт

به خطبه کردن او بر شود بشاخ درخت

Хатиби зоғ ки бар минбар зимистон аст

خطیب زاغ که بر منبر زمستان است

Тафаккурӣ кун дар сунъ ӯ мўҳдўор

تفکری کن در صنع او موحدوار

Ки сунъ дар раҳи сонеъи далел бурҳон аст

که صنع در ره صانع دلیل برهان است

Макун тафаккур дар зот ӯ ки дар талабаш

مکن تفکر در ذات او که در طلبش

Замир « ва » дида « ва » дил кунаду кӯр ва ҳайрон аст

ضمیر «و» دیده «و» دل کند و کور و حیران است

Далели равшан бар ҳастӣ худои ҷаҳон

دلیل روشن بر هستی خدای جهان

Бросмони баланди офтоб гардон аст

برآسمان بلند آفتاب گردان است

Ризои холиқи ҳшдаҳи ҳазор олам ро

رضای خالق هشده هزار عالم را

Бихар ба ҷону дил эй бихбр ки арзон аст

بخر به جان و دل ای بیخبر که ارزان است

Ба ?данеи андар озод кард Иблисӣ

به دنیی اندر آزاد کرد ابلیسی

зи баҳри онкии дилати хоҷа тоаш шайтон аст

ز بهر آنکه دلت خواجه تاش شیطان است

Дили сиёҳи ту андари тани сипед ба шакл

دل سیاه تو اندر تن سپید به شکل

Чу знгӣӣаст ки андари қабоӣ каттон аст

چو زنگئی است که اندر قبای کتان است

Агар ту одмӣӣ бо ту хуш буд олам

اگر تو آدمئی با تو خوش بود عالم

Ки хон оламро одамӣ намакдон аст

که خوان عالم را آدمی نمکدان است

Дареғ бошад борони раҳмати эзад

دریغ باشد باران رحمت ایزد

Бар он касе ки сазовор тирборон аст

بر آن کسی که سزاوار تیرباران است

Ту аз гуноҳи пушаймон наеу олами пер

تو از گناه پشیمان نه ای و عالم پیر

зи прўридн чун ту халаф пушаймон аст

ز پروریدن چون تو خلف پشیمان است

Туро сухани зи худоӣу расӯл бояд гуфт

تو را سخن ز خدای و رسول باید گفت

Дилат ба ҳарзау ҳазли фалон ва баҳмонаст

دلت به هرزه و هزل فلان و بهمانست

Худои ъзўҷлро бидон кунӣ хизмат

خدای عزوجل را بدان کنی خدمت

Ки гуфт ҷинати боқии сарой меҳмон аст

که گفت جنت باقی سرای مهمان است

Чаҳ суди гиряи ту дар намоз зонка ту ро

چه سود گریه تو در نماز زانکه تو را

Ду чашми гирён аз баҳри мурғ бирён аст

دو چشم گریان از بهر مرغ بریان است

Агар мусулмонии роҳу расми салмони гир

اگر مسلمانی راه و رسم سلمان گیر

Ки ин таассуби нохуш на расм салмон аст

که این تعصب ناخوش نه رسم سلمان است

Макун таассуб ва кофар махон мусулмон ро

مکن تعصب و کافر مخوان مسلمان را

Ки ҳар ки аҳли шаҳодат буд мусулмон аст

که هر که اهل شهادت بود مسلمان است

Баҳри ду олам аз имони амон туоне ёфт

بهر دو عالم از ایمان امان توانی یافت

Талоқи ?данеу кобӣни ҳур имон аст

طلاق دنیی و کابین حور ایمان است

Бензади нодони бедод ва дод ҳар ду яке аст

بنزد نادان بیداد و داد هر دو یکی است

Ба чашми кӯри сиёҳу сипед яксон аст

به چشم کور سیاه و سپید یکسان است

Кулоҳи имон бар фарқи ту чаҳ нур диҳад

کلاه ایمان بر فرق تو چه نور دهد

Ки бртни ту зи зулмати қабоӣ исён аст

که برتن تو ز ظلمت قبای عصیان است

Мабош ғарра ба имон беамал зеро

مباش غره به ایمان بی عمل زیرا

Бсхтни амали андари қиёма мизон аст

بسختن عمل اندر قیامه میزان است

Иморатӣ бикун охири сарои уқбо ро

عمارتی بکن آخر سرای عقبی را

Ки бе хилофи саранҷоми ҷои ту он аст

که بی خلاف سرانجام جای تو آن است

Биҳишти хурраму ободу хуш ба аз дунё аст

بهشت خرم و آباد و خوش به از دنیا است

Ки ин чу ду рухи торику танг ва вайрон аст

که این چو دو رخ تاریک و تنگ و ویران است

Гар аз яқин дар ҳақ кардае сафинаи Нӯҳ

گر از یقین در حق کرده ای سفینه نوح

Матарс агар ҳамаи олами азоб ва тӯфон аст

مترس اگر همه عالم عذاب و طوفان است

Тамаъи мадор ки дар ҳашари ҳалаҳо пӯшӣ

طمع مدار که در حشر حله ها پوشی

Накарда раҳмат бар уратӣ ки урён аст

نکرده رحمت بر عورتی که عریان است

Арӯси дунё ҳар чанд сахти никўрўӣ

عروس دنیا هر چند سخت نیکوروی

Дарав мапӣч ки бади аҳду суст паймон аст

درو مپیچ که بد عهد و سست پیمان است

Мазан зи зулфи зираи вор ӯ гиреҳ бар дил

مزن ز زلف زره وار او گره بر دل

Ки захми ғамза ӯ тири заҳр пайкон аст

که زخم غمزه او تیر زهر پیکان است

Бидон худоӣ ки тавфиқҳо з хизмат ӯст

بدان خدای که توفیقها ز خدمت اوست

Ки шуғли дунё тавфиқ нест хизлон аст

که شغل دنیا توفیق نیست خذلان است

Дўчшми бозкн эй пермарди дунёи дӯст

دوچشم بازکن ای پیرمرد دنیا دوست

Ки ақли масти ту бо ишқ дар шабистон аст

که عقل مست تو با عشق در شبستان است

Лабат ба бодаи рангини шаҳват ангез аст

لبت به باده رنگین شهوت انگیز است

Дилат ба мутриби хуши лаҳни хуб дастон аст

دلت به مطرب خوش لحن خوب دستان است

Макун фарох рӯй беш азин ба перони сар

مکن فراخ روی بیش ازین به پیران سر

Ки асби умри ту имрӯзи танг майдон аст

که اسب عمر تو امروز تنگ میدان است

Агарчӣ дар дилу табъати зи ғифлат афзӯнӣ аст

اگرچه در دل و طبعت ز غفلت افزونی است

зи умр дар тану ҷонати ҳазор нуқсон аст

ز عمر در تن و جانت هزار نقصان است

Макун хизоб ки пайдоаст перӣ аз рӯят

مکن خضاب که پیدا است پیری از رویت

Агарчӣ барфи ту дар пари зоғ пинҳон аст

اگرچه برف تو در پر زاغ پنهان است

Сипеди мӯии ту аз шери модар дунё аст

سپید موی تو از شیر مادر دنیا است

Макун сиёҳи ?герати ҳақи шер ва пистон аст

مکن سیاه گرت حق شیر و پستان است

Забони марг дуруштаст ҳони ҳони бандяш

زبان مرگ درشت است هان هان بندیش

Ки бандҳои ҳаёти туро чу савҳон аст

که بندهای حیات تو را چو سوهان است

Агар ту худ ба мисли саъбтар зсндонӣ

اگر تو خود به مثل صعبتر زسندانی

Ки марги бинии умри туро сапандон аст

که مرگ بینی عمر تو را سپندان است

Ҷаҳони фитна чу дарёу халқи олам ро

جهان فتنه چو دریا و خلق عالم را

Наҳанги вори ҳамаи тани даҳон ва дандон аст

نهنگ وار همه تن دهان و دندان است

Бурун шудан ба саломати каси зи чунин дарё

برون شدن به سلامت کس ز چنین دریا

Ба ҷуз бикуштӣ илм амир натавонист

به جز بکشتی علم امیر نتوانست

Амири олами олии нажоди қутби аддӣн

امیر عالم عالی نژاد قطب الدین

Ки шуғли давлату миллати азу басомон аст

که شغل دولت و ملت ازو بسامان است

Кадоми амири амири эмоми ибодӣ

کدام امیر امیر امام عبادی

Ки дар суханварӣ аз нодирот даврон аст

که در سخنوری از نادرات دوران است

Суханварӣ ки ибороти равшани хуш ӯ

سخنوری که عبارات روشن خوش او

Чу абру баҳри шкрпош ва гўҳроФшон аст

چو ابر و بحر شکرپاش و گوهرافشان است

зи роҳи ақлу адаб бо Халифаи ҳам сар аст

ز راه عقل و ادب با خلیفه هم سر است

з рӯй фазли ҳунар бар аъимма султон аст

ز روی فضل هنر بر ائمه سلطان است

Аё ҷаҳони бузургӣу ҷони хўшхўӣӣ

ایا جهان بزرگی و جان خوشخوئی

Нигоҳбони тану ҷони ту ҷҳонбон аст

نگاهبان تن و جان تو جهانبان است

Замона чун зулмотаст ва мо чу Искандар

زمانه چون ظلمات است و ما چو اسکندر

Ту ҳамчуи Хизрӣу илмат чу об ҳайвон аст

تو همچو خضری و علمت چو آب حیوان است

Хирад чаҳ гуфт чу оҷиз шуд аз фасоҳати ту

خرد چه گفت چو عاجز شد از فصاحت تو

На қудрат башараст ин ки фазл яздон аст

نه قدرت بشر است این که فضل یزدان است

зи шарқ шаръ баровардӣ офтоби улӯм

ز شرق شرع برآوردی آفتاب علوم

Аз онкии муваллиди поки ту аз хуросон аст

از آنکه مولد پاک تو از خراسان است

Мусалламаст ки кас дар замона мисли ту нест

مسلم است که کس در زمانه مثل تو نیست

Агар чаҳ марди сухан дар ҷаҳон фаровон аст

اگر چه مرد سخن در جهان فراوان است

зи нури илми ту нодон бад шавад доно

ز نور علم تو نادان بد شود دانا

Чу бо улӯми ту донои нек нодон аст

چو با علوم تو دانای نیک نادان است

Арӯси илми туро офтоби бргрдўн

عروس علم تو را آفتاب برگردون

Чу тоҷи зари зи хами ложвард айвон аст

چو تاج زر ز خم لاژورد ایوان است

Басити хоки бпўшидӣ аз бисоти сухан

بسیط خاک بپوشیدی از بساط سخن

Ки мурғи фаҳми ту чун ҳудҳуд сулаймон аст

که مرغ فهم تو چون هدهد سلیمان است

Туроаст малики сулаймону фари хотами дайн

تو را است ملک سلیمان و فر خاتم دین

Ки аз қабулат бар ҷину инс фармон аст

که از قبولت بر جن و انس فرمان است

Забони Фоӣдаҳи андари даҳони ақл ту кард

زبان فائده اندر دهان عقل تو کرد

Муҳамади қршии коФтоби ду ҷаҳон аст

محمد قرشی کافتاب دو جهان است

зи фари соҳиб миъроҷ бошад ин ки ту ро

ز فر صاحب معراج باشد این که تو را

Барроқи илм ба майдони дайн хиромон аст

براق علم به میدان دین خرامان است

Забони ақли тўӣӣ дар даҳони шаръи расӯл

زبان عقل توئی در دهان شرع رسول

Азин иборати олии ҳаме тавон донист

ازین عبارت عالی همی توان دانست

Масеҳ вор кунӣ мурдаро ба лаби зинда

مسیح وار کنی مرده را به لب زنده

Ки халқро мадади ҷон аз он ду марҷон аст

که خلق را مدد جان از آن دو مرجان است

Ба боғи илми забонати ҳазор дастон аст

به باغ علم زبانت هزار دستان است

Ки ҳар дамаш ба сухани садҳазор дастон аст

که هر دمش به سخن صدهزار دستان است

Тўӣии зи илми ладуннӣ чу Хизри дрдрё

توئی ز علم لدنی چو خضر دردریا

зи ҷаҳли хасми ту чун ғӯл дар биёбон аст

ز جهل خصم تو چون غول در بیابان است

Туро аз харгаҳи меҳмонсарои фазли худоӣ

تو را از خرگه مهمانسرای فضل خدای

Ба ҳуҷраи хирад аз гулшан фалак хон аст

به حجره خرد از گلشن فلک خوان است

Ҳамаи ҷаҳони сухани тест ҷоҳилон кӯранд

همه جهان سخن تست جاهلان کورند

Чу дидаи кӯр буд рӯзро чаҳ товон аст

چو دیده کور بود روز را چه تاوان است

Агар ҳасуд нагӯяд ки ту сбкрўҳӣ

اگر حسود نگوید که تو سبکروحی

Хирад мшоФҳаҳ гуяд ки ӯ гарон ҷон аст

خرد مشافهه گوید که او گران جان است

Ту май рӯйу дилу ҷони мо туро ҳамроҳ

تو می روی و دل و جان ما تو را همراه

Нгўӣии охир кин дардро чаҳ дармон аст

نگوئی آخر کاین درد را چه درمان است

Марв ба фазл ва мабар ҳалае биҳишт аз мо

مرو به فضل و مبر حله ای بهشت از ما

Ки одами дили мо дар ғамат ғаривон аст

که آدم دل ما در غمت غریوان است

Умед ҳаст ки ҳам бо муроди зуди оӣӣ

امید هست که هم با مراد زود آئی

Биппар фари ту гетии навиштан осон аст

بپر فر تو گیتی نوشتن آسان است

Қўомӣӣ ки туро аз миён ҷон шуд дӯст

قوامئی که تو را از میان جان شد دوست

Манам ки мурғи дарахти дилами хуш алҳон аст

منم که مرغ درخت دلم خوش الحان است

Агар маро ба сухан қӯтӣаст он аз ту аст

اگر مرا به سخن قوتی است آن از تو است

Аз он сабаб ки чунин гавҳар аз чунон кон аст

از آن سبب که چنین گوهر از چنان کان است

зи қӯти сухани ту қавӣаст хотири ман

ز قوت سخن تو قوی است خاطر من

Ки гарм рафтани гӯй аз наҳиф чавгон аст

که گرم رفتن گوی از نهیب چوگان است

Манам ки гандуми нони латифи шеъри маро

منم که گندم نان لطیف شعر مرا

Ба дстгрди фалак бар ; ситора деҳқон аст

به دستگرد فلک بر؛ ستاره دهقان است

Ба орад карданам аз кишти рӯзгори хирад

به آرد کردنم از کشت روزگار خرد

Ба Осиёи тафаккур дар осиёбон аст

به آسیای تفکر در آسیابان است

зи баҳри равзани дӯду танури андеша

ز بهر روزن دود و تنور اندیشه

зи дили даричаи чашмам ба бом дукон аст

ز دل دریچه چشمم به بام دکان است

Танами тануру олам ҳизумасту ҷони оташ

تنم تنور و عالم هیزم است و جان آتش

Хиради хамиру забони нони пазу сухан нон аст

خرد خمیر و زبان نان پز و سخن نان است

Ба дасти ҳуш ба андари даҳони гӯши ин нон

به دست هوش به اندر دهان گوش این نان

Ки ин на тӯшаи анбон ҳар лат анбон аст

که این نه توشه انبان هر لت انبان است