Ин таҳорат зоҳиран гарчи дараҷа бозпасинаст , фасли вай низ бузургаст , валикин ба шарти он ки адаби вай нигоҳ дораду васвасау исрофро бидон роҳи надиҳад чун ба ҳади васваса ва исроф расад макрӯҳу нописандида бўдў бошад ки бизиҳкор гардад ва ин эҳтиётҳо ки одат суфиёнаст аз ҷўрби доштан ,у азор ба сари дргрФтну оби пок ба яқини талаб кардан ва офтоба нигоҳдоштан то касе даст бар вай Франканд , ҳама некӯасту касонеро аз фуқаҳо ва дигарон ки он нигоҳ надоранд , нест ки бар эшон эътирозӣ кунанд ало ба шартӣ ва эшонро низ нест ки бар фуқаҳо ва дигарон ки эҳтиёт накунанд эътироз кардан Аслан , чаҳ он эҳтиётҳо некӯаст , влкн ба шаш шарт :

این طهارت ظاهرا گرچه درجه بازپسین است، فصل وی نیز بزرگ است، ولیکن به شرط آن که ادب وی نگاه دارد و وسوسه و اسراف را بدان راه ندهد چون به حد وسوسه و اسراف رسد مکروه و ناپسندیده بودو باشد که بزهکار گردد و این احتیاطها که عادت صوفیان است از جورب داشتن، و ازار به سر درگرفتن و آب پاک به یقین طلب کردن و آفتابه نگاهداشتن تا کسی دست بر وی فرانکند، همه نیکوست و کسانی را از فقها و دیگران که آن نگاه ندارند، نیست که بر ایشان اعتراضی کنند الا به شرطی و ایشان را نیز نیست که بر فقها و دیگران که احتیاط نکنند اعتراض کردن اصلا، چه آن احتیاطها نیکوست، ولکن به شش شرط:

Шарти аввали он ки ба сабаби рӯзгор бурдан бидон , аз кории фозилтар аз он боз намонад , чаҳ агар касеро қудрат он бошад ки ба омухтани илмӣ машғӯл шавад ё ба Фкртӣ машғӯл шавад ки он зиёдат кашфӣ бошад ё ба касбӣ машғӯл шавад ки он кифояти аёли вай буд то ӯро аз халқ суол набояд кардан ва аз даст мардумон набояд хӯрдану рӯзгори бурдан ба эҳтиёти таҳорати вайро боз дорад аз ин , нишоед ки бад-ӣни эҳтиётҳо машғӯл буд ки ин ҳама муҳимтараст аз эҳтиёти таҳорат ва ба чунин сабаб буд ки ҳаргизи саҳоба ба чунин эҳтиётҳо машғӯл нашуданд ки эшон ба ҷиҳоду касбу талаби илм ва ба корҳои муҳимтар аз ин машғӯл буданд ва барои ин буд ки пои бараҳнаи брФтндӣ ва бар замин намоз кардандӣ ва бар хок нишастандӣу таоми хўрдндӣу даст бар кафи пои молидндӣ ва аз арақи сутурон ҳазар накардандӣу ҷаҳди бештар дар покӣ дил кардандӣ на дар покии тану ҷома . Пас агар касе бад-ӣни сифат буд , суфиёнро бар вай эътироз нарасад ва касе ки ба коҳилӣ аз эҳтиёт даст бидорад , вайро нишоед ки бар аҳли эҳтиёт эътироз кунад ки кардани эҳтиёт аз нокардан фозилтараст .

شرط اول آن که به سبب روزگار بردن بدان، از کاری فاضلتر از آن باز نماند، چه اگر کسی را قدرت آن باشد که به آموختن علمی مشغول شود یا به فکرتی مشغول شود که آن زیادت کشفی باشد یا به کسبی مشغول شود که آن کفایت عیال وی بود تا او را از خلق سوال نباید کردن و از دست مردمان نباید خوردن و روزگار بردن به احتیاط طهارت وی را باز دارد از این، نشاید که بدین احتیاطها مشغول بود که این همه مهمتر است از احتیاط طهارت و به چنین سبب بود که هرگز صحابه به چنین احتیاطها مشغول نشدند که ایشان به جهاد و کسب و طلب علم و به کارهای مهمتر از این مشغول بودند و برای این بود که پای برهنه برفتندی و بر زمین نماز کردندی و بر خاک نشستندی و طعام خوردندی و دست بر کف پای مالیدندی و از عرق ستوران حذر نکردندی و جهد بیشتر در پاکی دل کردندی نه در پاکی تن و جامه. پس اگر کسی بدین صفت بود، صوفیان را بر وی اعتراض نرسد و کسی که به کاهلی از احتیاط دست بدارد، وی را نشاید که بر اهل احتیاط اعتراض کند که کردن احتیاط از ناکردن فاضلتر است.

Шарти дувуми он ки хештан аз риёу ръўнт нигоҳ дорад ки ҳар ки эҳтиёт кунад , аз сар то пои вай мунодӣ мекунад ки , « ман порсоем ки хештани чунин пок медорам » ,у вайро аз он шарафӣ падед ояд агар пой бар замин наад ё аз офтобаи дигар таҳорат кунад , тарсад ки аз чашм мардумон биафтад . Бояд ки хештанро дар ин биёзмоед ва дар пеши мардумони пой бар замин нааду роҳи рухсати супурд ва дар сари тадоруки эҳтиёти бикунад , агар нафаси вай дар ин мнозътӣ кунад , бидон ки офати риё ба вай роҳ ёфтааст , акнӯн бар ваии воҷиб буд ки пой бараҳна равад ва бар замин намоз кунад ва аз эҳтиёт даст бидорад ки риё ҳаромасту эҳтиёти суннат , чун аз ҳароми ҳазари натавонади ало ба тарки эҳтиёт , бар ваии воҷиб буд тарки эҳтиёти гуфтан .

شرط دوم آن که خویشتن از ریا و رعونت نگاه دارد که هر که احتیاط کند، از سر تا پای وی منادی می کند که، «من پارسایم که خویشتن چنین پاک می دارم»، و وی را از آن شرفی پدید آید اگر پای بر زمین نهد یا از آفتابه دیگر طهارت کند، ترسد که از چشم مردمان بیفتد. باید که خویشتن را در این بیازماید و در پیش مردمان پای بر زمین نهد و راه رخصت سپرد و در سر تدارک احتیاط بکند، اگر نفس وی در این منازعتی کند، بدان که آفت ریا به وی راه یافته است، اکنون بر وی واجب بود که پای برهنه رود و بر زمین نماز کند و از احتیاط دست بدارد که ریا حرام است و احتیاط سنت، چون از حرام حذر نتواند الا به ترک احتیاط، بر وی واجب بود ترک احتیاط گفتن.

Шарти сими он ки гоҳи гоҳ низ роҳ рухсат мераваду эҳтиёт бар хештан фарз нигараданд , чунон ки расӯл ( с ) аз мҳтраҳи мушрикӣ таҳорат кардаасту умр аз сабуии зании тарсо таҳорат кардааст ва эшон дар бештари аҳвол бар хок намоз кардаанд ва касе ки дар хуфтани миёни хешу миёни хоки ҳеҷ ҳиҷоб накардӣ , вайро бузургтар доштандӣ пас чун сирати эшонро маҳҷӯр кунад ва ношоист дораду нафаси вай мсомҳт накунад мувофиқати эшонро , далел он бошад ки нафас дар ин эҳтиёт шарафӣ ёфтааст , муҳим бошад ки даст аз ин бидорад .

شرط سیم آن که گاه گاه نیز راه رخصت می رود و احتیاط بر خویشتن فرض نگرداند، چنان که رسول (ص) از مهطره مشرکی طهارت کرده است و عمر از سبوی زنی ترسا طهارت کرده است و ایشان در بیشتر احوال بر خاک نماز کرده اند و کسی که در خفتن میان خویش و میان خاک هیچ حجاب نکردی، وی را بزرگتر داشتندی پس چون سیرت ایشان را مهجور کند و ناشایست دارد و نفس وی مسامحت نکند موافقت ایشان را، دلیل آن باشد که نفس در این احتیاط شرفی یافته است، مهم باشد که دست از این بدارد.

Шарти чаҳоруми он ки ҳар эҳтиётӣ ки дар он ранҷ мусулмонӣ бошад даст бидорад ки рнҷондни дили халқ ҳаромасту тарки эҳтиёт ҳаром нест , чунон ки касе қасд он кунад ки даст вай бигирад дар салом ё мъонқаҳ кунаду даст ва рӯй вай арақ дорад , ваии хештани бозкшд , ин ҳаром бошад , балки халқи некӯу тақарруб намӯдан бидон мусулмон дар ин вақт аз ҳазор эҳтиёти муборактар буд ва фозилтар ва ҳамчунин агар касе пой бар саҷдаи вай наад ва аз офтобаи вай таҳорат кунад ва аз кӯзаи вай об хӯрд , нишоед ки манъ кунаду кроҳит изҳор кунад ки расӯл ( с ) оби замзами хост , аббос гуфт , « дастҳои бисёр дар об кардаанд ва шӯрида карда то туро далвии хос талаб кунам ва бар об баркашам » гуфт , « не ! ман баракати дасти мусулмононро дӯсттар дорам . »

شرط چهارم آن که هر احتیاطی که در آن رنج مسلمانی باشد دست بدارد که رنجاندن دل خلق حرام است و ترک احتیاط حرام نیست، چنان که کسی قصد آن کند که دست وی بگیرد در سلام یا معانقه کند و دست و روی وی عرق دارد، وی خویشتن بازکشد، این حرام باشد، بلکه خلق نیکو و تقرب نمودن بدان مسلمان در این وقت از هزار احتیاط مبارکتر بود و فاضلتر و همچنین اگر کسی پای بر سجده وی نهد و از آفتابه وی طهارت کند و از کوزه وی آب خورد، نشاید که منع کند و کراهیت اظهار کند که رسول (ص) آب زمزم خواست، عباس گفت، «دستهای بسیار در آب کرده اند و شوریده کرده تا تو را دلوی خاص طلب کنم و بر آب برکشم» گفت، «نی! من برکت دست مسلمانان را دوستتر دارم.»

Ва бештари қрои он ҷоҳили ин дақоиқ нашносанду хеш андар чинанд аз касе ки эҳтиёт накунаду вайро брнҷоннд ва бошад ки бо падару модари рафиқу бародари суханҳои дурушт гӯйанд , чун даст ба офтобау ҷомаи эшон дароз карда бошанд , ва ин ҳама ҳаромаст чигуна раво бошад ба сабаби эҳтиётӣ ки воҷиб нест ,у бештар он бошад ки қавмӣ ки ин кунанд такаббурӣ дар сари эшон падед ояд , ки миннат бар мардумон ниҳанд ки мо худ чунин мекунем ва ба ғанимат доранд ки хештан аз касе фароҳам гиранд то вайро брнҷоннду покии хеш арза кунанду фахри хеши падеди оранд ва дигаронро наҷис ном кунанд бидон ки чунон ки саҳоба осон фарогирифта бошанд фаро гирад ва агар касе дар астнҷо ба санг ақтсор кунад ин худ аз кбоир шиносанд ва ин ҳама аз хабосат ахлоқасту далели наҷосат ботинасту дили поки доштан аз ин хабосат фаризааст ин ҳамаи сабаб ҳалокасту эҳтиёти даст ба доштани сабаб ҳалокат нест .

و بیشتر قرا آن جاهل این دقایق نشناسند و خویش اندر چینند از کسی که احتیاط نکند و وی را برنجانند و باشد که با پدر و مادر رفیق و برادر سخنهای درشت گویند، چون دست به آفتابه و جامه ایشان دراز کرده باشند، و این همه حرام است چگونه روا باشد به سبب احتیاطی که واجب نیست، و بیشتر آن باشد که قومی که این کنند تکبری در سر ایشان پدید آید، که منت بر مردمان نهند که ما خود چنین می کنیم و به غنیمت دارند که خویشتن از کسی فراهم گیرند تا وی را برنجانند و پاکی خویش عرضه کنند و فخر خویش پدید آرند و دیگران را نجس نام کنند بدان که چنان که صحابه آسان فراگرفته باشند فرا گیرد و اگر کسی در استنجا به سنگ اقتصار کند این خود از کبایر شناسند و این همه از خباثت اخلاق است و دلیل نجاست باطن است و دل پاک داشتن از این خباثت فریضه است این همه سبب هلاک است و احتیاط دست به داشتن سبب هلاکت نیست.

Шарти панҷуми он ки ҳамин эҳтиёт дар хӯрданӣу пӯшиданӣу гуфтанӣ нигоҳ дорад ки он муҳимтараст , чун муҳимтар даст надорад , далели он буд ки ин эҳтиёт барои ръўнт ё барои одат мекунад чунон ки касе таом хӯрд дар вақте ки гуруснагии вай ба зарурат набошад , онгоҳ то даст ва даҳон нашавед намоз накунад ва ин миқдор надонад ки ҳарчӣ наҷисаст безарурат чаро мехӯрд ? ва агар покаст даст чаро мешавед ? пас бар ҷомае ки омён шаста бошанд намоз менакунаду таомӣ ки дар хонаи авом пухта бошанд чаро мехӯрд ?у эҳтиёт дар покии луқма муҳимтарасту бештари ин қавм дар хонаи бозорёни таом пухта хуранд ва бар ҷомаи эшон намоз накунанд ва ин на нишон сидқ бошад дар ин кор .

شرط پنجم آن که همین احتیاط در خوردنی و پوشیدنی و گفتنی نگاه دارد که آن مهمتر است، چون مهمتر دست ندارد، دلیل آن بود که این احتیاط برای رعونت یا برای عادت می کند چنان که کسی طعام خورد در وقتی که گرسنگی وی به ضرورت نباشد، آنگاه تا دست و دهان نشوید نماز نکند و این مقدار نداند که هرچه نجس است بی ضرورت چرا می خورد؟ و اگر پاک است دست چرا می شوید؟ پس بر جامه ای که عامیان شسته باشند نماز می نکند و طعامی که در خانه عوام پخته باشند چرا می خورد؟ و احتیاط در پاکی لقمه مهمتر است و بیشتر این قوم در خانه بازاریان طعام پخته خورند و بر جامه ایشان نماز نکنند و این نه نشان صدق باشد در این کار.

Шарти шашуми он ки ин эҳтиёт ба мункироту мнҳёт адо накунад , чунон ки бар се бор зиёдат кунад дар таҳорат , ки бор чаҳорум наҳйаст ё таҳорати дарози бикашаду мусулмонӣ дар интизор вай мебошад ки ин нишоед ё об бисёр бирезад то намози аввали вақт тохир кунад ё эмом бошад аҳли ҷамоат дар интизор дорад ё мусулмониро ваъда дода бошад ба корӣ ва он дайр мешавад , ё ба сабаби он рӯзгори касб вай мешаваду аёли вай зойеъ мемонад ки ин чунин корҳо ба сабаби эҳтиётӣ ки фариза нест , мубоҳ нагардад ё саҷҷодаи фарохи ФрўоФкнд дар масҷид то касе ҷома ба ваии бознзнд ки аз ин се чизи мункир буд , яке он ки порае аз масҷид ғасб карда бошад аз мусулмонону ҳақи вай беш аз он нест ки вай саҷда кунаду дувуми он ки чунин саф пайваста натавон дошту суннат онаст ки китф ба китфи бародарвору пайваста , сеюм он ки аз мусулмонӣ ҳазар мекунад чунон ки аз саг ва наҷосатҳо ҳазар кунад ва ин нишоед ва ҳамчунин мункирот бисёр ки басии қрои ҷоҳил ба сабаби эҳтиёт иртикоб кунанд ва ндонанд .

شرط ششم آن که این احتیاط به منکرات و منهیات ادا نکند، چنان که بر سه بار زیادت کند در طهارت، که بار چهارم نهی است یا طهارت دراز بکشد و مسلمانی در انتظار وی می باشد که این نشاید یا آب بسیار بریزد تا نماز اول وقت تاخیر کند یا امام باشد اهل جماعت در انتظار دارد یا مسلمانی را وعده داده باشد به کاری و آن دیر می شود، یا به سبب آن روزگار کسب وی می شود و عیال وی ضایع می ماند که این چنین کارها به سبب احتیاطی که فریضه نیست، مباح نگردد یا سجاده فراخ فروافکند در مسجد تا کسی جامه به وی بازنزند که از این سه چیز منکر بود، یکی آن که پاره ای از مسجد غصب کرده باشد از مسلمانان و حق وی بیش از آن نیست که وی سجده کند و دوم آن که چنین صف پیوسته نتوان داشت و سنت آن است که کتف به کتف برادروار و پیوسته، سوم آن که از مسلمانی حذر می کند چنان که از سگ و نجاستها حذر کند و این نشاید و همچنین منکرات بسیار که بسی قرای جاهل به سبب احتیاط ارتکاب کنند و ندانند.