Ва аз лафзи он чора нест . Бояд ки бигӯед ба забон ки ин ба ту фурухтам ва харидор гуяд харидам . ё ин ба ту додам . Вай гуяд ситадам , ё пазируфтам ё лафзӣ ки маънии байъ мафҳум шавад аз вай агарчӣ сариҳ набӯд . Пас агар лафз дар миён набӯд , пеш аз додан ва стдн набошад , чунон ки одатаст . Аўлитр онаст ки дар муҳақароти инро байъ наҳем барои рухсатро ки ин ғолиб шудаасту мазҳаби Абӯҳанифа инасту гуруҳе аз асҳоби шофиӣ низ инро қавлии махраҷ ниҳодаанд дар мазҳаби шофиӣ ва бар ин фатво додан баъӣд нест се сабабро : яке он ки ҳоҷати бад-ӣни ом шудааст , дувуми он ки гумон чунонаст ки дар рӯзгори саҳобаи ризвони аллоҳи алайҳими аҷмъини ҳамин одат бӯдааст , чаҳ агар такаллуфи лафзи муътод будӣ бар эшон душвор будӣ ва нақл кардандӣу пӯшидаи нмондӣ , сеюм он ки маҳол нест феълро ба ҷои қавл ниҳодан чун одат гардад , чунон ки дар ҳадя маълумаст ки ончӣ ба назд саҳобау расӯл ( с ) бурдандии такаллуфи эҷоб ва қабул набӯдӣ . Ва дар ҳамаи рӯзгорҳо чунин бӯдааст . Ва чун бе лафзии тамаллук ҳосил ояд , онҷо ки ивазӣ нест , ба ҳукми одату муҷарради феъл , онҷо ки ивазӣ буд ҳам маҳол набӯд . Валикин дар ҳадяи фарқ набӯдааст миёни андак ва бисёр дар одат , аммо дар байъи чизе ки қимат бошад , одат байъ бӯдааст ба лафз , чун зёъу бандау саройу сутуру ҷомаи қӣматӣ . Дар чунин чизҳо чун ба лафз байъ накунанд , аз одати салафи берун буд , малики ҳосили наёбад .

و از لفظ آن چاره نیست. باید که بگوید به زبان که این به تو فروختم و خریدار گوید خریدم. یا این به تو دادم. وی گوید ستدم، یا پذیرفتم یا لفظی که معنی بیع مفهوم شود از وی اگرچه صریح نبود. پس اگر لفظ در میان نبود، پیش از دادن و ستدن نباشد، چنان که عادت است. اولیتر آن است که در محقرات این را بیع نهیم برای رخصت را که این غالب شده است و مذهب ابوحنیفه این است و گروهی از اصحاب شافعی نیز این را قولی مخرج نهاده اند در مذهب شافعی و بر این فتوی دادن بعید نیست سه سبب را: یکی آن که حاجت بدین عام شده است، دوم آن که گمان چنان است که در روزگار صحابه رضوان الله علیهم اجمعین همین عادت بوده است، چه اگر تکلف لفظ معتاد بودی بر ایشان دشوار بودی و نقل کردندی و پوشیده نماندی، سوم آن که محال نیست فعل را به جای قول نهادن چون عادت گردد، چنان که در هدیه معلوم است که آنچه به نزد صحابه و رسول (ص) بردندی تکلف ایجاب و قبول نبودی. و در همه روزگارها چنین بوده است. و چون بی لفظی تملک حاصل آید، آنجا که عوضی نیست، به حکم عادت و مجرد فعل، آنجا که عوضی بود هم محال نبود. ولیکن در هدیه فرق نبوده است میان اندک و بسیار در عادت، اما در بیع چیزی که قیمت باشد، عادت بیع بوده است به لفظ، چون ضیاع و بنده و سرای و ستور و جامه قیمتی. در چنین چیزها چون به لفظ بیع نکنند، از عادت سلف بیرون بود، ملک حاصل نیابد.

Аммо нону гӯшту мива ва чизҳои андак ки парокандаи хирад , андари ин рухсат додан ба ҳукми одату ҳоҷат ваҷҳе дорад . Ва миёни муҳақарот ва чизҳои қӣматӣ дараҷот бошад ки бидонанд ин аз муҳақаротаст ё нау андари ин ҳеҷ тақдир натавон кард , лекин чун мушкил шуд роҳи эҳтиёт бояд супурд .

اما نان و گوشت و میوه و چیزهای اندک که پراکنده خرد، اندر این رخصت دادن به حکم عادت و حاجت وجهی دارد. و میان محقرات و چیزهای قیمتی درجات باشد که بدانند این از محقرات است یا نه و اندر این هیچ تقدیر نتوان کرد، لیکن چون مشکل شد راه احتیاط باید سپرد.

Ва бидон ки агар касе Маслан харвор гандум гирад ва байъ накунад , ин аз муҳақарот набошад , ва бе байъи малик вай нашавад , аммо хӯрдан ону тасарруф кардан дар он ҳаром набӯд ки ба сабаби таслими ваии абоҳт ҳосил ояд , агарчӣ малик ҳосил наёяд . Ва агар касеро меҳмон кунад ва он диҳад , ҳам ҳалол буд , чаҳ таслими молик далеласт ба қаринаи ҳол бар он ки варо малик кардааст валикин ба шарти иваз . Ва агар сариҳ бигуфтӣ ки ин таом ба меҳмони хеши даҳ онгоҳи товони боздиҳи раво будӣ . Ва ин товони воҷиб будӣ чун феъли бад-ӣн далел кард , ҳам ин ҳосил ояд .

و بدان که اگر کسی مثلا خروار گندم گیرد و بیع نکند، این از محقرات نباشد، و بی بیع ملک وی نشود، اما خوردن آن و تصرف کردن در آن حرام نبود که به سبب تسلیم وی اباحت حاصل آید، اگرچه ملک حاصل نیاید. و اگر کسی را مهمان کند و آن دهد، هم حلال بود، چه تسلیم مالک دلیل است به قرینه حال بر آن که ورا ملک کرده است ولیکن به شرط عوض. و اگر صریح بگفتی که این طعام به مهمان خویش ده آنگاه تاوان بازده روا بودی. و این تاوان واجب بودی چون فعل بدین دلیل کرد، هم این حاصل آید.

Пас байъ нокардани далел бар он кунад ки малик шавад то агар хоҳад ки ба касе бифурӯшад натавонад ва агар худованд хоҳад ки бозстонди пеш аз он бихӯрад тавонад , ҳамчун таомӣ ки пеши меҳмонӣ бар хон ниҳода бошад .

پس بیع ناکردن دلیل بر آن کند که ملک شود تا اگر خواهد که به کسی بفروشد نتواند و اگر خداوند خواهد که بازستاند پیش از آن بخورد تواند، همچون طعامی که پیش مهمانی بر خوان نهاده باشد.

Ва бидон ки байъ бидон шарти дуруст буд ки бо ваии шарт дигар накунад . Агар гуяд ин ҳизуми харидам ба шарти он ки ба хонаи ман барӣ , ё ин гандуми харидам ба шарти он ки орад кунӣ ё марои чизеи фоми диҳӣ ё шарт дигар кунад , байъи он ботил шавад , магари шаш шарт : яке он ки бифурӯшад ки фалони чиз гарав кунад ба вай ё гувоҳ баргирад ё фалони кас поиндонӣ кунад ё баҳои мўҷл кунад ва нахоҳад то вақте маълум ё ҳар ду ихтиёр буд дар фасх то се рӯз ё кам аз он , аммо беш аз се рӯз раво набӯд ва ё ғуломии фурушад ба шарти он ки дабир буд ё пеша Эй донад . Ин шартҳо байъро ботил накунад .

و بدان که بیع بدان شرط درست بود که با وی شرط دیگر نکند. اگر گوید این هیزم خریدم به شرط آن که به خانه من بری، یا این گندم خریدم به شرط آن که آرد کنی یا مرا چیزی فام دهی یا شرط دیگر کند، بیع آن باطل شود، مگر شش شرط: یکی آن که بفروشد که فلان چیز گرو کند به وی یا گواه برگیرد یا فلان کس پایندانی کند یا بهای موجل کند و نخواهد تا وقتی معلوم یا هر دو اختیار بود در فسخ تا سه روز یا کم از آن، اما بیش از سه روز روا نبود و یا غلامی فروشد به شرط آن که دبیر بود یا پیشه ای داند. این شرطها بیع را باطل نکند.