Ва рбўо дар нақд равад ва дар таом :

و ربوا در نقد رود و در طعام:

Аммо дар нақди ду чиз ҳаромаст , яке ба насяи фурӯхтан раво набӯд ки зар ба зар ё сим ба сим бифурӯшад то ҳарду ҳозир набошаду пеш аз ҷудо шудани якдигар қабз накунанд . Агар ҳам дар маҷлис қабз накунанд ботил шавад . Ва дигар чун ҷинс ба ҷинс фурӯ шуд , зёдтии ҳаром буд . Нишоед ки динории дуруст ба динорӣу ҳуба қуроза бифурӯшад ва ё динории нек ба динорӣ бад бифурӯшад ба зёдтӣ , балки баду неку шикастау дуруст бояд ки баробар буд . Пас агар ҷомае бихарад ба динории дуруст ва он ҷома ба динорӣу донагии қуроза боз бидон кас фурӯ шуд дуруст буду мақсӯд ҳосил ояд .

اما در نقد دو چیز حرام است، یکی به نسیه فروختن روا نبود که زر به زر یا سیم به سیم بفروشد تا هردو حاضر نباشد و پیش از جدا شدن یکدیگر قبض نکنند. اگر هم در مجلس قبض نکنند باطل شود. و دیگر چون جنس به جنس فرو شد، زیادتی حرام بود. نشاید که دیناری درست به دیناری و حبه قراضه بفروشد و یا دیناری نیک به دیناری بد بفروشد به زیادتی، بلکه بد و نیک و شکسته و درست باید که برابر بود. پس اگر جامه ای بخرد به دیناری درست و آن جامه به دیناری و دانگی قراضه باز بدان کس فرو شد درست بود و مقصود حاصل آید.

Ва зар ки дар вай нуқра бошад ки ба зар холис бифурӯшаду зари ҳриўаҳ , балки бояд ки чизе дар миён кунад ва ҳар заррина ки зари вай холис набӯд ҳамчунину ақди мрўорд ки дар ваии зар буд нишоед ба зари фурӯхтану ҷомае ба зар нишоед ба зари фурӯхтан , магари зари он қадар буд ки чун бар оташ арза кунанд , чизе ҳосил наёяд ки он мақсӯд бошад .

و زر که در وی نقره باشد که به زر خالص بفروشد و زر هریوه، بلکه باید که چیزی در میان کند و هر زرینه که زر وی خالص نبود همچنین و عقد مروارد که در وی زر بود نشاید به زر فروختن و جامه ای به زر نشاید به زر فروختن، مگر زر آن قدر بود که چون بر آتش عرضه کنند، چیزی حاصل نیاید که آن مقصود باشد.

Аммо таом

اما طعام

Нишоед ба нася ба таоми фурӯхтан , агарчӣ ду ҷинс буд , балки дар маҷлис бояд ки ҳар ду қабз уфтад . Ва агар як ҷинс буд , чун гандум ба гандум , ҳам нася нишоед ва ба зиёдат нишоед , балки баробар бояд дар паймона . Агар ба тарозу баробар шавад раво набошад , балки баробарӣ дар ҳар чизе бидон нигоҳ доранд ки одати он буд дар ғолиб . Ва гўспнд ба қассоби фурӯхтан ба гӯшту гандум ба нонбо додан ба нону кунҷиду ҷўзи мағзи Фроъсор додан ба равған , ин ҳам нишоед ва байъ набандад . Лек агар байъ накунад ва бидиҳад , нон ки бастанд вайро мубоҳ буд хӯрдан , валикини малик вай нашавад ва натавонад фурухт . Ва гандуми нонборо мубоҳ буд ки дар вай тасарруф кунад , валикини байъ дуруст набӯд . Ва харидорро гандум бар нонбо буду нонборо бар харидор буд , ҳаргоҳ ки хоҳанд талаб тавонанд кард . Агар якдигарро бҳл кунанд кифоят набӯд , чаҳ агар яке гуяд , « туро бҳл кардам ба шарти он ки ту низ маро бҳл кунӣ » , ин ботил буд . Ва агар ин шарт сариҳ нагӯяд , лекин гуяд , « бҳл кардам » , чун медонад хасми вай ки ин шарт дар диласт ва бе ин як ман гандум ба ваии надиҳад , ин бҳлӣ ҳосил наёяд он ҷаҳонии миёни вайу миёни худои таъолӣ ки ин ризо буд ба забон на ба дил ва ҳар ризо ки ба дил набӯд он ҷаҳониро нишоед . Аммо агар гуяд , « туро бҳл кардам , агар ту маро бҳл кунӣ ё накунӣ » ва дар дил ҳамчунин медорад ки мегуяд , он дуруст буд . Онгоҳ агар он дигар низ бҳл кунад ҳамчунин буд ва агар якдигарро бҳл накунанду қимати ҳардуи баробар буд , аз ин хусуматӣ нахезад дар ин ҷаҳон ва дар он ҷаҳон низ қисос уфтад . Аммо агар тафовутӣ бошад , аз хусумати ин ҷаҳону мзлмти он ҷаҳони бим буд .

نشاید به نسیه به طعام فروختن، اگرچه دو جنس بود، بلکه در مجلس باید که هر دو قبض افتد. و اگر یک جنس بود، چون گندم به گندم، هم نسیه نشاید و به زیادت نشاید، بلکه برابر باید در پیمانه. اگر به ترازو برابر شود روا نباشد، بلکه برابری در هر چیزی بدان نگاه دارند که عادت آن بود در غالب. و گوسپند به قصاب فروختن به گوشت و گندم به نانبا دادن به نان و کنجد و جوز مغز فراعصار دادن به روغن، این هم نشاید و بیع نبندد. لیک اگر بیع نکند و بدهد، نان که بستاند وی را مباح بود خوردن، ولیکن ملک وی نشود و نتواند فروخت. و گندم نانبا را مباح بود که در وی تصرف کند، ولیکن بیع درست نبود. و خریدار را گندم بر نانبا بود و نانبا را بر خریدار بود، هرگاه که خواهند طلب توانند کرد. اگر یکدیگر را بحل کنند کفایت نبود، چه اگر یکی گوید، «تو را بحل کردم به شرط آن که تو نیز مرا بحل کنی»، این باطل بود. و اگر این شرط صریح نگوید، لیکن گوید، «بحل کردم»، چون می داند خصم وی که این شرط در دل است و بی این یک من گندم به وی ندهد، این بحلی حاصل نیاید آن جهانی میان وی و میان خدای تعالی که این رضا بود به زبان نه به دل و هر رضا که به دل نبود آن جهانی را نشاید. اما اگر گوید، «تو را بحل کردم، اگر تو مرا بحل کنی یا نکنی» و در دل همچنین می دارد که می گوید، آن درست بود. آنگاه اگر آن دیگر نیز بحل کند همچنین بود و اگر یکدیگر را بحل نکنند و قیمت هردو برابر بود، از این خصومتی نخیزد در این جهان و در آن جهان نیز قصاص افتد. اما اگر تفاوتی باشد، از خصومت این جهان و مظلمت آن جهان بیم بود.

Ва бидон ки ҳарчӣ аз таом мекунанд , нишоед бидон таоми фурӯхтан , агарчӣ баробар буд , пас ҳарчӣ аз гандум ояд , чун ораду хамиру нон , нишоед ба гандуми фурӯхтан агарчӣ баробар буд ва нишоед ангур ба сиркау ангабини фурӯхтан . Ва нишоед шеру Широз ба равғани фурӯхтан , балки ангур ба ангуру рутаб ба рутаби фурӯхтан низ нишоед то мавиз нашавад ва хурмо нашавад .

و بدان که هرچه از طعام می کنند، نشاید بدان طعام فروختن، اگرچه برابر بود، پس هرچه از گندم آید، چون آرد و خمیر و نان، نشاید به گندم فروختن اگرچه برابر بود و نشاید انگور به سرکه و انگبین فروختن. و نشاید شیر و شیراز به روغن فروختن، بلکه انگور به انگور و رطب به رطب فروختن نیز نشاید تا مویز نشود و خرما نشود.

Ва андари ин тафсилӣ дарозаст ва ин миқдор ки гуфтеми воҷиб буд омухтан то чизе ки пеш ояд ки бидонад , бидонад ки менадонад ва мебояд пурседу ҳазар мебояд кард то набояд ки дар ҳаром уфтад ва маъзӯр набошад , ки талаби илм , ҳамчунон фаризааст ки амал кардан ба илм .

و اندر این تفصیلی دراز است و این مقدار که گفتیم واجب بود آموختن تا چیزی که پیش آید که بداند، بداند که می نداند و می باید پرسید و حذر می باید کرد تا نباید که در حرام افتد و معذور نباشد، که طلب علم، همچنان فریضه است که عمل کردن به علم.