Бидон ки чаҳор адабаст андари ин :

بدان که چهار ادب است اندر این:

Адаби аввали он ки қасди бикунад ки б вақти таом дар наздик касе нашавад ки дар хабараст ки ҳаркии қасди таом касе кунад нохонда , андар омадан фосиқаст ва дар хӯрдани ҳароми хора . Аммо агар ба иттифоқ фаро расад бедастурӣ нахурд ва агар гӯйанд бихӯр ва донад ки аз дил намегӯйанд . Ҳам нахурд ки нишоед , валикин таъаллулӣ кунад ва ба тлтФ даст бидорад . Аммо агар қасд кунад ба хонаи дӯстӣ ки бар вай эътимод дорад ва аз дили ваии огоҳ буд , раво бошад , балки миёни дӯстони ин суннатаст . Ва расӯл ( с )у Абубакру умри разии аллоҳи ънҳмо дар вақти гуруснагӣ ба хонаи АбуАйюби Ансорӣу абўолҳисми алтиҳон шудаанду таоми хоста ва ин аъонтӣ бошад мизбонро бар хайр , чун донанд ки вай роғибаст .

ادب اول آن که قصد بکند که ب وقت طعام در نزدیک کسی نشود که در خبر است که هرکه قصد طعام کسی کند ناخوانده، اندر آمدن فاسق است و در خوردن حرام خواره. اما اگر به اتفاق فرا رسد بی دستوری نخورد و اگر گویند بخور و داند که از دل نمی گویند. هم نخورد که نشاید، ولیکن تعللی کند و به تلطف دست بدارد. اما اگر قصد کند به خانه دوستی که بر وی اعتماد دارد و از دل وی آگاه بود، روا باشد، بلکه میان دوستان این سنت است. و رسول (ص) و ابوبکر و عمر رضی الله عنهما در وقت گرسنگی به خانه ابوایوب انصاری و ابوالهیثم التیهان شده اند و طعام خواسته و این اعانتی باشد میزبان را بر خیر، چون دانند که وی راغب است.

Ва аз бузургон кас бӯдааст ки сесад ва шаст дӯст доштааст . Ҳар шабӣ ба хонаи яке будӣ . Ва кас бӯдааст ки сӣ дӯст дошта ва кас бӯдааст ки ҳафт дӯст дошта , ҳар шабӣ аз ҳафта ба хонаи яке будӣ . Ва ин дӯстони маълум эшон будандӣ ба ҷои касбу зёъ ва эшон сабаби касби фароғати ибодати ин қавм будандӣ . Балки чун дӯстӣ динӣ афтод , раво буд ки агар вай дар хона набошад аз таом вай хӯрд .

و از بزرگان کس بوده است که سیصد و شصت دوست داشته است. هر شبی به خانه یکی بودی. و کس بوده است که سی دوست داشته و کس بوده است که هفت دوست داشته، هر شبی از هفته به خانه یکی بودی. و این دوستان معلوم ایشان بودندی به جای کسب و ضیاع و ایشان سبب کسب فراغت عبادت این قوم بودندی. بلکه چون دوستی دینی افتاد، روا بود که اگر وی در خانه نباشد از طعام وی خورد.

Ва расӯл ( с ) дар хона брираҳ шуд ва аз таом вай бихӯрад ва дар ғайбати вай , чаҳ донист ки ваии бад-ӣн шод шавад . Ва Муҳамади бен восеъи раҳмаи аллоҳи алайҳ аз бузургони аҳл вараъаст . Бо асҳоби хеш ба хонаи ҳасан басарӣ шудандӣ раҳмаи аллоҳи алайҳ ва ончӣ ёфтандӣ бхўрдндӣ . Чун вай биёмадӣ бидон шоди гаштӣ . Ва гуруҳе дар хонаи Сафёни саврӣ чунин карданд , гуфт , « ахлоқи салаф ба ёд ман додед , ки эшон чунин карданд . »

و رسول (ص) در خانه بریره شد و از طعام وی بخورد و در غیبت وی، چه دانست که وی بدین شاد شود. و محمد بن واسع رحمه الله علیه از بزرگان اهل ورع است. با اصحاب خویش به خانه حسن بصری شدندی رحمه الله علیه و آنچه یافتندی بخوردندی. چون وی بیامدی بدان شاد گشتی. و گروهی در خانه سفیان ثوری چنین کردند، گفت، «اخلاق سلف به یاد من دادید، که ایشان چنین کردند.»

Адаби дувуми он ки моҳзри пеши орад . Чун дӯстӣ ба зиёрат вай ояд ва ҳеҷ такаллуф накунад ва агар надорад вом накунад ва агар беш аз он набӯд ки аз аёл вай намонад , бигузоради эшонро . Ва касе Амиралмӯъминини алӣ ( ъ )ро мизбонӣ кард , гуфт , « ба се шарт оем ки аз бозор ҳеҷ наёрӣ ва аз ончӣ дар хонааст ҳеҷ бознгирӣу насиби аёли тамом ба эшон бигзорӣ . »у Фзил ъёз гуяд ки мардумон ки аз якдигари бурӣда шудаанд ба такаллуфи бурӣда шудаанд . Агар такаллуф аз миён бархезад , астоҳи вори якдигарро битавонанд дид » .

ادب دوم آن که ماحضر پیش آرد. چون دوستی به زیارت وی آید و هیچ تکلف نکند و اگر ندارد وام نکند و اگر بیش از آن نبود که از عیال وی نماند، بگذارد ایشان را. و کسی امیرالمومنین علی (ع) را میزبانی کرد، گفت، «به سه شرط آیم که از بازار هیچ نیاری و از آنچه در خانه است هیچ بازنگیری و نصیب عیال تمام به ایشان بگذاری.» و فضیل عیاض گوید که مردمان که از یکدیگر بریده شده اند به تکلف بریده شده اند. اگر تکلف از میان برخیزد، استاح وار یکدیگر را بتوانند دید».

Дӯстӣ бо яке аз бузургон такаллуф кард , гуфт , « чун танҳо бошӣ аз ин нахурӣ ва ман танҳо бошам ҳам нахӯрам , чун гирд ойем чаро бояд ин такаллуф кард ? ё такаллуф аз миён баргир ё ман дар боқӣ кунам » . Ва салмони разии аллоҳ анҳу гуяд , « моро расӯл ( с ) фармӯдааст ки такаллуф накунем ва аз мо ҳзри бознгирим »у саҳобаи ризвони аллоҳи алайҳими нони порау хурмои хушки пеши якдигари бурдандӣ ва гуфтандӣ , « надонам кадом бизиҳкортараст , он ки ҳақир дорад онро ки ҳозир буд ва Фропиш наёрад ё он ки чун пеши ваии оранд ҳақир дорад ва нахурд ? »

دوستی با یکی از بزرگان تکلف کرد، گفت، «چون تنها باشی از این نخوری و من تنها باشم هم نخورم، چون گرد آییم چرا باید این تکلف کرد؟ یا تکلف از میان برگیر یا من در باقی کنم». و سلمان رضی الله عنه گوید، «ما را رسول (ص) فرموده است که تکلف نکنیم و از ما حضر بازنگیریم» و صحابه رضوان الله علیهم نان پاره و خرمای خشک پیش یکدیگر بردندی و گفتندی، «ندانم کدام بزهکارتر است، آن که حقیر دارد آن را که حاضر بود و فراپیش نیارد یا آن که چون پیش وی آرند حقیر دارد و نخورد؟»

Ва Юнуси пайғамбар ( ъ ) нони порау тара ки ваии кушта будӣ пеш мардумон оварадӣ ва гуфтӣ , « агар на онаст ки лаънат кардааст худои таъолии мутакаллифонро , такаллуф кардамӣ »у қавмӣ хусуматӣ доштанд закариё ( ъ )ро талаб доштанд то миёнҷӣ эшон кунад . Ба хона вай шуданд , варо надиданду зании некӯро диданд . Аҷаб доштанд ки вай паямбараст ва бо чунон зан тнъм кунад . Чун вайро талаб карданд ҷое муздур буд . Вайро ёфтанд таом мехӯрд ва эшон сухан мегуфтанд ва вай нагуфт ки бо ман нон хуред . Ва чун бархест пои бараҳна берун омад . Эшонро ин ҳарасаи кор аз вай аҷаб омад . Пурседанд ки ин чист ? гуфт , « он зан бо ҷамол аз барои он дорам то дайни марои нгоҳдорду чашму дили ман ба ҷой дигар нагузорад ва шуморо нагуфтам ки таом хуред ки он музди ман буд то кор кунам ки агар камтари хўрдмӣ дар кори эшон тақсир кардамӣ ва он фаризаи ман буду пои бараҳна аз он рафтам ки миёни худовандони заминҳо адоват буд . Нахостам ки хоки замин дар кафш ман равад ва ба дигари замин барда ояд . »у бад-ӣн маълум шавад ки сидқу ростӣ дар корҳо аз такаллуфи аўлитр .

و یونس پیغمبر (ع) نان پاره و تره که وی کشته بودی پیش مردمان آوردی و گفتی، «اگر نه آن است که لعنت کرده است خدای تعالی متکلفان را، تکلف کردمی» و قومی خصومتی داشتند زکریا (ع) را طلب داشتند تا میانجی ایشان کند. به خانه وی شدند، ورا ندیدند و زنی نیکو را دیدند. عجب داشتند که وی پیمبر است و با چنان زن تنعم کند. چون وی را طلب کردند جایی مزدور بود. وی را یافتند طعام می خورد و ایشان سخن می گفتند و وی نگفت که با من نان خورید. و چون برخاست پای برهنه بیرون آمد. ایشان را این هرسه کار از وی عجب آمد. پرسیدند که این چیست؟ گفت، «آن زن با جمال از برای آن دارم تا دین مرا نگاهدارد و چشم و دل من به جای دیگر نگذارد و شما را نگفتم که طعام خورید که آن مزد من بود تا کار کنم که اگر کمتر خوردمی در کار ایشان تقصیر کردمی و آن فریضه من بود و پای برهنه از آن رفتم که میان خداوندان زمین ها عداوت بود. نخواستم که خاک زمین در کفش من رود و به دیگر زمین برده آید.» و بدین معلوم شود که صدق و راستی در کارها از تکلف اولیتر.

Адаби сими он ки бар мизбон таҳаккум накунад чун донад ки душвор хоҳад буд . Ва агар мухайяр кунад вайро миёни ду чиз , осонтар ихтиёр кунад ки расӯл ( с ) чунин кардӣ дар ҳамаи корҳо . Ва касе наздик салмон шуд разии аллоҳи анҳу , порае нони ҷӯину намак пеш оварад , гуфт , « агар сътр будӣ бо ин намак ба будӣ . » салмон чизе надошт . Мутаҳҳара ба сътр гарав кард . Чун нон бихӯрад гуфт , « алҳмдллаҳи алзии қнънои бмои рзқно » , салмон гуфт , « агар туро қаноат будӣ мутаҳҳараи ман ба гарав набӯдӣ » . Аммо ҷое ки донад ки душвор набӯд ва он кас шод шавад раво буд ки аз ӯ дархоҳад . Шофиии раҳмаи аллоҳи алайҳ ба Бағдод дар хонаи заъфаронӣ будӣ ва ҳар рӯзи заъфаронии нахусти алвони таом ба таббоха додӣ . Як рӯзи шофиӣ ба хати хеши лавнии таоми дроФзўд . Чун заъфаронии он хат дар даст канизак бидид шод шуд ва ба шукронаи канизакро озод кард .

ادب سیم آن که بر میزبان تحکم نکند چون داند که دشوار خواهد بود. و اگر مخیر کند وی را میان دو چیز، آسانتر اختیار کند که رسول (ص) چنین کردی در همه کارها. و کسی نزدیک سلمان شد رضی الله عنه، پاره ای نان جوین و نمک پیش آورد، گفت، «اگر سعتر بودی با این نمک به بودی.» سلمان چیزی نداشت. مطهره به سعتر گرو کرد. چون نان بخورد گفت، «الحمدلله الذی قنعنا بما رزقنا»، سلمان گفت، «اگر تو را قناعت بودی مطهره من به گرو نبودی». اما جایی که داند که دشوار نبود و آن کس شاد شود روا بود که از او درخواهد. شافعی رحمه الله علیه به بغداد در خانه زعفرانی بودی و هر روز زعفرانی نخست الوان طعام به طباخه دادی. یک روز شافعی به خط خویش لونی طعام درافزود. چون زعفرانی آن خط در دست کنیزک بدید شاد شد و به شکرانه کنیزک را آزاد کرد.

Адаби чаҳоруми он ки худованди хонаи эшонро гуяд ки чаҳ хоҳед ва чаҳ орзӯ кунед . Чун дар дили розӣ буд бидонча эшон ҳукм кунанд ки чаҳ хоҳед ва чаҳ орзӯ кунед . Чун дар дили розӣ буд бидонча эшон ҳукм кунанд ки ончии орзӯии эшон буд , савоб дар он бештар буд . Ва расӯли алайҳи алслўаҳ ва ассалом мегуяд , « ҳарки ба орзӯии бародарии мусулмон қиём кунад , ӯро ҳазор ҳасана банависанд ва ҳазор ҳазор сиӣаҳ аз вай бистаранд ва ҳазор ҳазор дараҷаи вайро бурдоранд ва аз се биҳишти вайро насиб кунанд фирдавсу адану хулд » , аммо пурсидан ки чизе оварам ё на ? он макрӯҳасту мазмум , балки ончӣ бошад биоварад ва агар нахурд бозбргирд .

ادب چهارم آن که خداوند خانه ایشان را گوید که چه خواهید و چه آرزو کنید. چون در دل راضی بود بدانچه ایشان حکم کنند که چه خواهید و چه آرزو کنید. چون در دل راضی بود بدانچه ایشان حکم کنند که آنچه آرزوی ایشان بود، ثواب در آن بیشتر بود. و رسول علیه الصلوه و السلام می گوید، «هرکه به آرزوی برادری مسلمان قیام کند، او را هزار حسنه بنویسند و هزار هزار سیئه از وی بسترند و هزار هزار درجه وی را بردارند و از سه بهشت وی را نصیب کنند فردوس و عدن و خلد»، اما پرسیدن که چیزی آورم یا نه؟ آن مکروه است و مذموم، بلکه آنچه باشد بیاورد و اگر نخورد بازبرگیرد.