Бидон ки шараи ғайбати андари дил беморӣасту алоҷи он воҷиб бошаду алоҷи он аз ду гӯнааст :

بدان که شره غیبت اندر دل بیماری است و علاج آن واجب باشد و علاج آن از دو گونه است:

Аввали алоҷи амалӣ ва он ду чизаст яке он ки андари ин ахбор ки андари ғайбат омадааст тааммул кунаду бидонад ки ба ҳар ғайбат ки кунад ҳасанот аз девон ӯ бози он нақл хоҳанд кард . Ва расӯл ( с ) ҳаме гуяд , « ғайбати ҳасаноти бандаро ҳамчунон нест кунад ки оташи ҳизуми хушкро » ва бошад ки вайро худ як ҳасанот бештар набошад , аз сиӣот , бад-ӣни ғайбат ки бикунади каффаи сиӣоти вай зиёдат шаваду бад-ӣни сабаб ба дӯзах шавад . Дигари он ки аз ғайбати худ бияндешаду бидонад ки он кас низ андари айб ҳамчунон маъзӯраст ки вай . Ва агар ҳеҷ айб надонад хешро бидонад ки ҷаҳли вай ба айб аз ҳамаи айбҳо бешаст . Пас агар рост ҳаме гуяд ҳеҷ айб беш аз гӯшти мурдор хӯрдан нест хештан беайбро бо айб чаро кунад ? ва ба шукр машғӯл шаваду бидонад ки агар ваии тақсир ҳаме кунад дар он феъли ҳеҷ банда аз тақсирӣ холӣ нест ва чун худ бар ҳади шаръ рост наметавонад буд , агар ҳамаи андари сағира буд ва бо худ ҳамеи брнёид , аз дигарон чаҳ аҷаб дорад ? ва агар дар офариниши вай айбаст , бидонад ки ин айб сонеъ карда бошад ки он ба даст вай нест то вайро саломат расад .

اول علاج عملی و آن دو چیز است یکی آن که اندر این اخبار که اندر غیبت آمده است تامل کند و بداند که به هر غیبت که کند حسنات از دیوان او باز آن نقل خواهند کرد. و رسول (ص) همی گوید، «غیبت حسنات بنده را همچنان نیست کند که آتش هیزم خشک را» و باشد که وی را خود یک حسنات بیشتر نباشد، از سیئات، بدین غیبت که بکند کفه سیئات وی زیادت شود و بدین سبب به دوزخ شود. دیگر آن که از غیبت خود بیندیشد و بداند که آن کس نیز اندر عیب همچنان معذور است که وی. و اگر هیچ عیب نداند خویش را بداند که جهل وی به عیب از همه عیبها بیش است. پس اگر راست همی گوید هیچ عیب بیش از گوشت مردار خوردن نیست خویشتن بی عیب را با عیب چرا کند؟ و به شکر مشغول شود و بداند که اگر وی تقصیر همی کند در آن فعل هیچ بنده از تقصیری خالی نیست و چون خود بر حد شرع راست نمی تواند بود، اگر همه اندر صغیره بود و با خود همی برنیاید، از دیگران چه عجب دارد؟ و اگر در آفرینش وی عیب است، بداند که این عیب صانع کرده باشد که آن به دست وی نیست تا وی را سلامت رسد.

Аммо алоҷи тафсилӣ онаст ки нигоҳ кунад ки чаҳ вайро бар ғайбат ҳаме дорад ва он аз ҳашт чизе берун набӯд :

اما علاج تفصیلی آن است که نگاه کند که چه وی را بر غیبت همی دارد و آن از هشت چیزی بیرون نبود:

Сабаби аввали он буд ки аз ваии хашмнок буд ба сабабӣ бояд бидонад ки барои хашм касе хештанро ба дӯзахи набард ки аз ҷумлаи ҳамоқат буд ва ин ситеза бо хештан карда бошад . Ва расӯл ( с ) мегуяд , « ҳаркии хашмӣ фурӯ хӯрд , ҳақи таъолии рӯзи қиёмати вайро бихонад ва гуяд ихтиёр кун аз ҳурони биҳишти ончии туоне » .

سبب اول آن بود که از وی خشمناک بود به سببی باید بداند که برای خشم کسی خویشتن را به دوزخ نبرد که از جمله حماقت بود و این ستیزه با خویشتن کرده باشد. و رسول (ص) می گوید، «هرکه خشمی فرو خورد، حق تعالی روز قیامت وی را بخواند و گوید اختیار کن از حوران بهشت آنچه توانی».

Сабаби дувуми он буд ки мувофиқати дигарон талаб кунад то ризои эшон ҳосил кунаду алоҷи ин онаст ки бидонад ки схти ҳақи таъолӣ кардан ба ризои мардумони ҳамоқату ҷаҳл буд , бал бояд ки ризои ҳақ таъолӣ биҷӯед бидон ки бо эшон хашм гирад ва бар эшон инкор кунад .

سبب دوم آن بود که موافقت دیگران طلب کند تا رضای ایشان حاصل کند و علاج این آن است که بداند که سخط حق تعالی کردن به رضای مردمان حماقت و جهل بود، بل باید که رضای حق تعالی بجوید بدان که با ایشان خشم گیرد و بر ایشان انکار کند.

Сабаби сими он ки вайро ба ҷиноятӣ гирифта бошанд , вай бо дигарон ишорат кунад то хештанро халос диҳад , бояд бидонад ки балои хашми худои таъолӣ ки андари вақт ба яқин ҳосил ояд азимтар аз онаст ки аз вай ҳазар мекунад ки халоси худ ба гумонасту хашми худои таъолӣ ба яқин дар вақт ҳосил ояд , бояд ки он аз хештан дафъ кунад ва ба дайгарӣ ҳўолт накунад ва бошад ки гуяд агар ман ҳаром мехӯрам ё моли султони Фростонми фалон низ мекунад ва ин ҳамоқат буд ки ба маъсият ба касе иқтидо нишоед кард . Ва вайро андари гуфтани ин чаҳ узр буд ? ва агар касеро ҳамеи бинӣ ки андари оташи ҳамеи сӯзади ту аз пас вай фаро нашӯй ва мувофиқат накунӣ . Андари маъсияти мувофиқат ҳамчунин бошад . Пас ба сабаби он ки узрии ботил буд чаро бояд ки маъсиятӣ дигар бикунӣ ва ғайбат бикунӣ ?

سبب سیم آن که وی را به جنایتی گرفته باشند، وی با دیگران اشارت کند تا خویشتن را خلاص دهد،باید بداند که بلای خشم خدای تعالی که اندر وقت به یقین حاصل آید عظیم تر از آن است که از وی حذر می کند که خلاص خود به گمان است و خشم خدای تعالی به یقین در وقت حاصل آید، باید که آن از خویشتن دفع کند و به دیگری حوالت نکند و باشد که گوید اگر من حرام می خورم یا مال سلطان فراستانم فلان نیز می کند و این حماقت بود که به معصیت به کسی اقتدا نشاید کرد. و وی را اندر گفتن این چه عذر بود؟ و اگر کسی را همی بینی که اندر آتش همی سوزد تو از پس وی فرا نشوی و موافقت نکنی. اندر معصیت موافقت همچنین باشد. پس به سبب آن که عذری باطل بود چرا باید که معصیتی دیگر بکنی و غیبت بکنی؟

Сабаби чаҳоруми он буд ки касе хоҳад ки худро бастоеду натавонад . Дигаронро ғайбат кунад то бидон фазлу бузургии хешу покии хеши Фронмоид , чунон ки гуяд , « фалони чизе фаҳм накунаду фалон аз риё ҳазар накунад » , яъне ки ман ҳаме кунам . Бояд ки бидонади он ки оқил буд бад-ӣни фисқу ҷаҳли вай эътиқод накунаду фазлу порсоеи вай . Ва он ки беақл буд эътиқоди вай чаҳ фоида дорад ? балки фоидаи он буд ки худ ба назд ҳақи таъолӣ ноқиз накунад то ба назд бандаи оҷизӣ ки ба дасти вай ҳеҷ нест зиёдат кунад .

سبب چهارم آن بود که کسی خواهد که خود را بستاید و نتواند. دیگران را غیبت کند تا بدان فضل و بزرگی خویش و پاکی خویش فرانماید، چنان که گوید، «فلان چیزی فهم نکند و فلان از ریا حذر نکند»، یعنی که من همی کنم. باید که بداند آن که عاقل بود بدین فسق و جهل وی اعتقاد نکند و فضل و پارسایی وی. و آن که بی عقل بود اعتقاد وی چه فایده دارد؟ بلکه فایده آن بود که خود به نزد حق تعالی ناقض نکند تا به نزد بنده عاجزی که به دست وی هیچ نیست زیادت کند.

Сабаби панҷуми ҳасад буд ки касеро ҷоҳӣу илмӣу молӣ буду мардумони андари ваии эътиқодӣ некӯ доранд , набитавонад дид айби вай ҷустан гирад то бо вай ситеза карда бошад ва надонад ки ин ситеза бо худ ҳаме кунад ба таҳқиқ ки андари ин ҷаҳон дар азоби ранҷу ҳасад буд . намехоҳад ки он ҷаҳон низ андари азоби ғайбат буд то аз неъмати ҳардуи ҷаҳон маҳрӯм монад ва ин қадар надонад ки ҳаркиро қисмату ҷоҳӣ тақдир карда бошанд ҳасади ҳосидони он ҷоҳро зиёдат кунад .

سبب پنجم حسد بود که کسی را جاهی و علمی و مالی بود و مردمان اندر وی اعتقادی نیکو دارند، نبتواند دید عیب وی جستن گیرد تا با وی ستیزه کرده باشد و نداند که این ستیزه با خود همی کند به تحقیق که اندر این جهان در عذاب رنج و حسد بود. می خواهد که آن جهان نیز اندر عذاب غیبت بود تا از نعمت هردو جهان محروم ماند و این قدر نداند که هرکه را قسمت و جاهی تقدیر کرده باشند حسد حاسدان آن جاه را زیادت کند.

Сабаби шашум истеҳзо бошад ва ё хандау бозӣ ки касеро Фзиҳт гирданд ва надонад ки худ ба назд ҳақи таъолии бештари Фзиҳт ҳаме кунад онгоҳи вайро ба наздики мардумон ва агар андеша кунӣ ки рӯзи қиёмати ваии гуноҳони худ бар гардани ту наад ва чунон ки харро ронанд ба дӯзах ронад , доне ки ту аўлитрӣ ки бар ту хнднду доне ки ҳол касе ки ин хоҳад буд агар оқил буд ба бозӣу хандаи напардозад .

سبب ششم استهزا باشد و یا خنده و بازی که کسی را فضیحت گرداند و نداند که خود به نزد حق تعالی بیشتر فضیحت همی کند آنگاه وی را به نزدیک مردمان و اگر اندیشه کنی که روز قیامت وی گناهان خود بر گردن تو نهد و چنان که خر را رانند به دوزخ راند، دانی که تو اولیتری که بر تو خندند و دانی که حال کسی که این خواهد بود اگر عاقل بود به بازی و خنده نپردازد.

Сабаби ҳафтуми он буд ки бар вай гуноҳӣ равад андӯҳгин шавад барои ҳақи таъолии чунон ки одати аҳл дайнасту рост ҳаме гуяд дар он андӯҳи влкн дар ҳикояти он номи вай бар забон вай баравад ва ғофил монад аз он ки ин ғайбатаст ва надонад ки Иблиси вайро ҳасад кард ки донад ки вайро савоб хоҳад бӯдан бидон андӯҳ , номи вай бар забон баранд то бузаи он ғайбати он музд ҳита кунад .

سبب هفتم آن بود که بر وی گناهی رود اندوهگین شود برای حق تعالی چنان که عادت اهل دین است و راست همی گوید در آن اندوه ولکن در حکایت آن نام وی بر زبان وی برود و غافل ماند از آن که این غیبت است و نداند که ابلیس وی را حسد کرد که داند که وی را ثواب خواهد بودن بدان اندوه، نام وی بر زبان براند تا بزه آن غیبت آن مزد حیطه کند.

Сабаби ҳаштуми он ки вайро хашм ояд барои ҳақи таъолӣ аз маъсиятӣ ки карда бошад ё аҷабаш ояд дар он таъаҷҷуб ё дар он хашми ном вай бигӯед то мардумон бидонанд ва ин савобро хашми ҳитаи бикунад , балки бояд ки ҳадиси хашм ва таъаҷҷуб кунаду номи вай ёд накунад албата .

سبب هشتم آن که وی را خشم آید برای حق تعالی از معصیتی که کرده باشد یا عجبش آید در آن تعجب یا در آن خشم نام وی بگوید تا مردمان بدانند و این ثواب را خشم حیطه بکند، بلکه باید که حدیث خشم و تعجب کند و نام وی یاد نکند البته.