Бидон ки агарчӣ бехи хашми ҳаргиз аз ботин канда наёяд , влкн раво бошад ки касе дар баъзе аҳвол ё дар бештари аҳволи тавҳид бар вай ғолиб шавад ва ҳарчӣ бинад аз ҳақ таъолӣ бинад , пас хашми бад-ӣни тавҳид пӯшида шавад ва аз ваии ҳеҷ чиз пайдо наёяд , чунон ки агар сангӣ бар касе зананд ба ҳеҷ ҳол бар санг хашм нагирад , агарчӣ бехи хашм дар ботини вай бар ҷой хешаст ки он ҷиноят аз санг набинад , аз он кас бинад ки андохт . Ва агар султонӣ тўқиъ кунад ки касеро бикашанд , бар қалам хашмгин нашавад ки тўқиъ ба вай кард , зеро ки донад ки қалам мусаххарасту ҳаракат аз вай нест , агарчӣ дар вайаст . Ҳамчунин касе ки тавҳид бар ваии ғолиб буд , ба зарурат бишносанд ки халқ музтаранд дар он ки барояшон меравад , чаҳ ҳаракат агарчӣ дар банд қудратаст , локини қудрат дар банд иродатасту иродат ба ихтиёр одамӣ нест , влкни доъия эй бар вай мусаллат кардаанд агар хоҳӣ ва агарна , чун доъия фиристоданд ва қудрат доданд , феъл ба зарурат ҳосил ояд пас мисли вай ҳамчун сангаст ки дар вай андозанд ва аз санги дарду ранҷ ҳосил ояд , аммо бо вай хашм набӯд , пас агар қӯти ин кас аз гӯсфандӣ буду гӯсфанди бимирад , ранҷур шавад , влкн хашмгин нашавад . Ва чун касе онро бикашад бояд ки ҳамчунин бошад агар нури тавҳиди ғолиб буд .

بدان که اگرچه بیخ خشم هرگز از باطن کنده نیاید، ولکن روا باشد که کسی در بعضی احوال یا در بیشتر احوال توحید بر وی غالب شود و هرچه بیند از حق تعالی بیند، پس خشم بدین توحید پوشیده شود و از وی هیچ چیز پیدا نیاید، چنان که اگر سنگی بر کسی زنند به هیچ حال بر سنگ خشم نگیرد، اگرچه بیخ خشم در باطن وی بر جای خویش است که آن جنایت از سنگ نبیند، از آن کس بیند که انداخت. و اگر سلطانی توقیع کند که کسی را بکشند، بر قلم خشمگین نشود که توقیع به وی کرد، زیرا که داند که قلم مسخر است و حرکت از وی نیست، اگرچه در وی است. همچنین کسی که توحید بر وی غالب بوَد، به ضرورت بشناسند که خلق مضطرند در آن که برایشان می‌رود، چه حرکت اگرچه در بند قدرت است، لکن قدرت در بند ارادت است و ارادت به اختیار آدمی نیست، ولکن داعیه‌ای بر وی مسلط کرده‌اند اگر خواهی و اگرنه، چون داعیه فرستادند و قدرت دادند، فعل به ضرورت حاصل آید پس مثل وی همچون سنگ است که در وی اندازند و از سنگ درد و رنج حاصل آید، اما با وی خشم نبود، پس اگر قوت این کس از گوسفندی بود و گوسفند بمیرد، رنجور شود، ولکن خشمگین نشود. و چون کسی آن را بکشد باید که همچنین باشد اگر نور توحید غالب بود.

Влкни ғалабаи тавҳид то бад-ӣни ғоят бар давом набӯд , балки чун барқӣ буду табъи башарият дар илтифот ё асбоб ки дар миёнаст падедор ояд . Ва бисёр кас дар баъзе аҳвол чунин бӯдаанд . Ва ин на он бошад ки бехи хашми кандаи омада буд , локин чун аз касе намебинад , ранҷи хашм пайдо наёяд ҳамчун сангӣ ки бар вай ояд , балки бошад ки агарчӣ ғлбт тавҳид набӯд , лекини дили ваии худ ба кории муҳимтар чунон машғӯл буд ки хашм бидон пӯшида бошад ва падед наёяд .

ولکن غلبه توحید تا بدین غایت بر دوام نبود، بلکه چون برقی بود و طبع بشریت در التفات یا اسباب که در میان است پدیدار آید. و بسیار کس در بعضی احوال چنین بوده‌اند. و این نه آن باشد که بیخ خشم کنده آمده بود، لکن چون از کسی نمی‌بیند، رنج خشم پیدا نیاید همچون سنگی که بر وی آید، بلکه باشد که اگرچه غلبت توحید نبود، لیکن دل وی خود به کاری مهم‌تر چنان مشغول بود که خشم بدان پوشیده باشد و پدید نیاید.

Яке салмонро дашном дод ; ( салмон ӯро ) гуфт « агар каффаи сиӣоти ман дар қиёмати гарон тар ояд ман аз ин ки ту май гӯйии бтрм ва агар он сабктар буд , ба сухани ту чаҳ бок дорам ? ! ва ин ки ту май гӯйии дуни ҳақ манаст » . Рабиъи хсимро дашном доданд ; гуфт « миёни ману биҳишти ақаба Эйаст ва ба баридан он машғӯлам . Агар бабрам , ба сухани ту чаҳ бок дорам ? ! ва агарна , ин ки ба ман май гӯйии дуни ҳақ манаст » . Ин ҳардуи чунон ба андӯҳи охират мустағриқ буданд ки хашми эшон падедор наёмадааст .

یکی سلمان را دشنام داد؛ (سلمان او را) گفت «اگر کفه سیئات من در قیامت گران‌تر آید من از این که تو می‌گویی بترم و اگر آن سبک‌تر بوَد، به سخن تو چه باک دارم؟! و این که تو می‌گویی دونِ حق من است». ربیع خثیم را دشنام دادند؛ گفت «میان من و بهشت عقبه‌ای است و به بریدن آن مشغولم. اگر ببرم، به سخن تو چه باک دارم؟! و اگرنه، این که به من می‌گویی دونِ حق من است». این هردو چنان به اندوه آخرت مستغرق بودند که خشم ایشان پدیدار نیامده است.

Ва яке Абубакри садиқи разии аллоҳи анҳуро дашном дод . Гуфт « ончӣ аз мо бар ту пӯшидааст бештараст » . Аз баси машғӯлӣ ки ба худаст хашм падедор наёмадааст . Ва зании молики динорро мроӣӣ гуфт . Гуфт , « марои ҳеҷ кас нашнохт магари ту » . Ва яке шуъабиро суханӣ гуфт , « агар ростӣ май гӯйии ҳақи таъолӣ маро биёмурзод ва агар дурӯғ май гӯйии худои таъолии туро биёмурзод » .

و یکی ابوبکر صدیق رضی الله عنه را دشنام داد. گفت «آنچه از ما بر تو پوشیده است بیشتر است». از بس مشغولی که به خود است خشم پدیدار نیامده است. و زنی مالک دینار را مرائی گفت. گفت، «مرا هیچ کس نشناخت مگر تو». و یکی شعبی را سخنی گفت، «اگر راستی می‌گویی حق تعالی مرا بیامرزاد و اگر دروغ می گویی خدای تعالی تو را بیامرزاد».

Пас ин аҳвол далел кунад ки раво бошад ки хашм мақҳур шавад бад-ӣни аҳвол ва раво бошад ки касе бишнохта буд ки худои таъолӣ дӯст дорад аз вай ки хашм нагирад , чун сабабӣ равад , дӯстии худои таъолии он хашми вай пӯшида кунад , чунон ки касе ки маъшӯқӣ дораду фарзанди вайро ҷафо мегуяд ва ошиқ донад ки вай мехоҳад ки он ҷафо наёяд ва фаро гузорад , ғалабаи ишқи вайро чунон кунад ки дарди он ҷафои дрнёбд ва хашмгин нашавад .

پس این احوال دلیل کند که روا باشد که خشم مقهور شود بدین احوال و روا باشد که کسی بشناخته بود که خدای تعالی دوست دارد از وی که خشم نگیرد، چون سببی رود، دوستی خدای تعالی آن خشم وی پوشیده کند، چنان که کسی که معشوقی دارد و فرزند وی را جفا می‌گوید و عاشق داند که وی می‌خواهد که آن جفا نیاید و فرا گذارد، غلبه عشق وی را چنان کند که درد آن جفا درنیابد و خشمگین نشود.

Пас бояд ки одамӣ ба яке аз ин асбоб чунон шавад ки хашми худро мурда кунад ва агар натавонади бории қӯт ӯро бишиканад то саркаш нагардад ва бар хилофи шаръу ақл ҳаракат накунад .

پس باید که آدمی به یکی از این اسباب چنان شود که خشم خود را مرده کند و اگر نتواند باری قوت او را بشکند تا سرکش نگردد و بر خلاف شرع و عقل حرکت نکند.