Бидон ки расӯл ( с ) рӯзӣ ба гӯсфанди мурда Эй бигузашт . Гуфт , « бибинед ки ин мурдор чигуна хораст ки касе ба вай нанигарад ! бидон худоӣ ки нафаси Муҳамад ба дасти қудрат вайаст ки дунё бар ҳақи субҳонау таъолии хортар аз инаст ва агар наздики ваии дунёро бар пашшае маҳал будӣ , ҳеҷ кофарро шарбатии оби надодӣ » ва гуфт , « дӯстии дунёи сари ҳама гуноҳонаст » ва гуфт , « дунё малъунаст ва ҳарчӣ дараваст малъунаст , алои ончӣ барои ҳақи субҳона таъолӣ бошад » ва гуфт , « ҳаркии дунёро дӯст дорад охират ба зиён овараду ҳаркии охиратро дӯст дорад дунёро ба зиён оварад , пас ончӣ бимонад ихтиёр кунад бар ончӣ намонад » .

بدان که رسول (ص) روزی به گوسفند مرده ای بگذشت. گفت، «ببینید که این مردار چگونه خوار است که کسی به وی ننگرد! بدان خدای که نفس محمد به دست قدرت وی است که دنیا بر حق سبحانه و تعالی خوارتر از این است و اگر نزدیک وی دنیا را بر پشه ای محل بودی، هیچ کافر را شربتی آب ندادی» و گفت، «دوستی دنیا سر همه گناهان است» و گفت، «دنیا ملعون است و هرچه دروست ملعون است، الا آنچه برای حق سبحانه تعالی باشد» و گفت، «هرکه دنیا را دوست دارد آخرت به زیان آورد و هرکه آخرت را دوست دارد دنیا را به زیان آورد، پس آنچه بماند اختیار کند بر آنچه نماند».

Ва зайди бен арқм ҳаме гуяд , « бо Абубакри разии аллоҳ анҳу будам , вайро об овараданд бо ангабин ширин карда . Чун ба даҳони наздики баради бозгрФт ва бигирист бисёр , чунон ки ҳама бигиристем . Чун хомӯш шуд далерӣ наёфт касе ки пурседӣ . Чун чашм бистарад гуфтанд : ё Халифаи расӯли аллоҳ чаҳ буд ? гуфт , як рӯз бо расӯл ( с ) нишаста будем . Дидам ки ба дасти чизеро аз худ давр ҳаме кард . Ва ҳеҷ чиз надидам . Гуфтам : ё расӯли аллоҳ ! он чист ? гуфт : дунёст ки хештанро бар ман арза ҳаме кунад . Боз омад ва гуфт : агар ту ҷустӣ аз ман , касоне ки пас аз ту бошанд нҷҳнд . Акнӯн тарсидам ки дунё маро ёфт . Тарк кардам ва бигиристам » .

و زید بن ارقم همی گوید، «با ابوبکر رضی الله عنه بودم، وی را آب آوردند با انگبین شیرین کرده. چون به دهان نزدیک برد بازگرفت و بگریست بسیار، چنان که همه بگریستیم. چون خاموش شد دلیری نیافت کسی که پرسیدی. چون چشم بسترد گفتند: یا خلیفه رسول الله چه بود؟ گفت، یک روز با رسول (ص) نشسته بودیم. دیدم که به دست چیزی را از خود دور همی کرد. و هیچ چیز ندیدم. گفتم: یا رسول الله! آن چیست؟ گفت: دنیاست که خویشتن را بر من عرضه همی کند. باز آمد و گفت: اگر تو جستی از من، کسانی که پس از تو باشند نجهند. اکنون ترسیدم که دنیا مرا یافت. ترک کردم و بگریستم».

Ва гуфт расӯл ( с ) , « ҳақи субҳонау таъолии ҳеҷ чиз наёфарид бар рӯй замини душмантар бар вай аз дунё ва то дунёи офарид , ҳаргиз ба вай нанагирист » . Ва гуфт , « дунёи сарой бесароёнасту мол бемолонасту ҷамъ касе кунад ки андари вай ақл несту душмании андари талаби вай касе кунад ки беилм бошаду ҳасад бар вай касе барад ки бефиқҳ бошаду талаби вай касе кунад ки беяқинаст » .

و گفت رسول (ص)، «حق سبحانه و تعالی هیچ چیز نیافرید بر روی زمین دشمن تر بر وی از دنیا و تا دنیا آفرید، هرگز به وی ننگریست». و گفت، «دنیا سرای بی سرایان است و مال بی مالان است و جمع کسی کند که اندر وی عقل نیست و دشمنی اندر طلب وی کسی کند که بی علم باشد و حسد بر وی کسی برد که بی فقه باشد و طلب وی کسی کند که بی یقین است».

Ва гуфт , « ҳарки бомдод бархезаду бештари ҳиммати вай бар дунё бошад вай на аз дӯстони худоӣ таъолӣаст , ва чаҳор хислати мулозими дил вай бошад : андӯҳӣ ки бурӣда нашаваду шуғлӣ ки аз он фориғ нагардаду дарвешӣ эй ки ҳаргиз ба тавонгарӣ нарасаду умедӣ ки ҳаргиз ба ниҳоят нарасад » ва ба бўҳрираҳ гуяд , « як рӯзи расӯл ( с ) фармуд : хоҳӣ ки дунё ба ҷумлагӣ ба ту намоям ?у маро даст бигирифт ва ба сари саргини донеи барад ки андари ваии устихони мардуму устихони чаҳорпоӣу хирқаи пораҳоу плидиҳои мардум буд ва гуфт : ё абоҳрираҳ ! ин сарҳои пурҳирс ва оз бӯдааст ҳамчун сарҳои шумоу имрӯз калла сарост бепӯсту зуд хокистар шавад ва ин наҷосатҳо таомҳои алвонаст ки ба ҷаҳд бисёр ба даст овараданд ва чунин биндохтнд ки ҳам аз вай мегурезанд ва ин хирқаҳо ҷомаи таҷаммул эшонаст ки бод май барад ва ин устихони сутурону мураккаб эшонаст ки бар пушти эшон гирди ҷаҳони ҳамеи гардиданд . Инаст ҷумлаи дунё . Ҳарки бар дунё ҳаме гиряд ҷой гиристанаст » . Пас ҳарки ҳозир буданд ҳама бигиристанду расӯл ( с ) гуфт , « дунёро то бёФридаҳанд миёни осмону замин бёўихтаҳанд ки ҳақи таъолӣ дар вай ннгристаҳаст ва дар қиёмат гуяд маро ба камтарини бндгоми хеши даҳ . Гуяд хомӯш эй ночиз ! нпсндидм дар дунё ки ту касеро бошӣ . Имрӯзи писандам ? » ва гуфт ( с ) , « рӯзи қиёмати гуруҳе ҳаме оянд кирдорҳои эшон чанд кӯҳҳои тҳомаҳи ҳама ба дӯзах фиристанд » . Гуфтанд , « ё расӯли аллоҳ ! ҳамаи аҳл намоз бошанд ! » гуфт , « намоз кунанд ва рӯза доранду шаб низ бехоб бошанд влкн чун аз дунё чизе ёбанд дар ваии ҷҳнд » .

و گفت، «هرکه بامداد برخیزد و بیشتر همت وی بر دنیا باشد وی نه از دوستان خدای تعالی است، و چهار خصلت ملازم دل وی باشد: اندوهی که بریده نشود و شغلی که از آن فارغ نگردد و درویشی ای که هرگز به توانگری نرسد و امیدی که هرگز به نهایت نرسد» و به بوهریره گوید، «یک روز رسول (ص) فرمود: خواهی که دنیا به جملگی به تو نمایم؟ و مرا دست بگرفت و به سر سرگین دانی برد که اندر وی استخوان مردم و استخوان چهارپای و خرقه پاره ها و پلیدیهای مردم بود و گفت: یا اباهریره! این سرهای پرحرص و آز بوده است همچون سرهای شما و امروز کله سراست بی پوست و زود خاکستر شود و این نجاستها طعامهای الوان است که به جهد بسیار به دست آوردند و چنین بینداختند که هم از وی می گریزند و این خرقه ها جامه تجمل ایشان است که باد می برد و این استخوان ستوران و مرکب ایشان است که بر پشت ایشان گرد جهان همی گردیدند. این است جمله دنیا. هرکه بر دنیا همی گرید جای گریستن است». پس هرکه حاضر بودند همه بگریستند و رسول (ص) گفت، «دنیا را تا بیافریده اند میان آسمان و زمین بیاویخته اند که حق تعالی در وی ننگریسته است و در قیامت گوید مرا به کمترین بندگام خویش ده. گوید خاموش ای ناچیز! نپسندیدم در دنیا که تو کسی را باشی. امروز پسندم؟» و گفت (ص)، «روز قیامت گروهی همی آیند کردارهای ایشان چند کوههای تهامه همه به دوزخ فرستند». گفتند، «یا رسول الله! همه اهل نماز باشند!» گفت، «نماز کنند و روزه دارند و شب نیز بی خواب باشند ولکن چون از دنیا چیزی یابند در وی جهند».

Рӯзии расӯл ( с ) берун омаду саҳобаро гуфт , « кист аз шумо ки хоҳад ки нобӣно набошаду ҳақи таъолии вайро нобӣно нигараданд ? бидонед ҳаркии андари дунё рағбат кунаду умеди дароз фаро кашад , ҳақи субҳонау таъолӣ бар қадари он дили вай кӯр кунаду ҳаркии андари дунёи зоҳид буд вомл кӯтоҳ кунад ҳақи субҳонау таъолии вайро илмӣ бахшад , бе он ки аз касе биомузаду роҳ ба ваии намояд бе он ки далели андар миён бошад » . Ва як рӯзи расӯл ( с ) берун омад . Абии убайдаи ҷарроҳ аз Баҳрайни омада буд ва молӣ оварда буд ва ансор шунида буданд . Дар намози бомдод заҳмат доданд . Чун аз намоз салом бидод , ҳамаи андари пеш вай истоданд . Расӯл ( с ) табассумӣ кард ва гуфт , « магар шунидаед ки молӣ расидааст ? » гуфтанд , « оре » гуфт , « бишорати боди шуморо ки корҳо хоҳад буд ки бар он шод шавед ва ман бар шумо аз дарвешӣ натарсам . Аз он ҳамеи тарсам ки дунё бар шумо резанд , чунон ки бар касоне рехтанд ки пеш аз шумо буданду онгоҳи андари он мноқшт кунед , чунон ки эшон карданд ва ҳалок шавед , чунон ки эшон шуданд » . Ва гуфт , « дил ба ҳеҷ гӯна ба ёди дунё машғӯл мадоред ки аз зикр дунё наҳй кардаанд » .

روزی رسول (ص) بیرون آمد و صحابه را گفت، «کیست از شما که خواهد که نابینا نباشد و حق تعالی وی را نابینا نگرداند؟ بدانید هرکه اندر دنیا رغبت کند و امید دراز فرا کشد، حق سبحانه و تعالی بر قدر آن دل وی کور کند و هرکه اندر دنیا زاهد بود وامل کوتاه کند حق سبحانه و تعالی وی را علمی بخشد، بی آن که از کسی بیاموزد و راه به وی نماید بی آن که دلیل اندر میان باشد». و یک روز رسول (ص) بیرون آمد. ابی عبیده جراح از بحرین آمده بود و مالی آورده بود و انصار شنیده بودند. در نماز بامداد زحمت دادند. چون از نماز سلام بداد، همه اندر پیش وی ایستادند. رسول (ص) تبسمی کرد و گفت، «مگر شنیده اید که مالی رسیده است؟» گفتند، «آری» گفت، «بشارت باد شما را که کارها خواهد بود که بر آن شاد شوید و من بر شما از درویشی نترسم. از آن همی ترسم که دنیا بر شما ریزند، چنان که بر کسانی ریختند که پیش از شما بودند و آنگاه اندر آن مناقشت کنید، چنان که ایشان کردند و هلاک شوید، چنان که ایشان شدند». و گفت، «دل به هیچ گونه به یاد دنیا مشغول مدارید که از ذکر دنیا نهی کرده اند».

Инс мегуяд , « расӯл ( с )ро шутурӣ буд ки он ғзбо гуфтандӣ ва ҳеҷ шутур бо ӯ ндўидӣ . Як рӯзи аъробӣ эй шутурӣ оварда буд ва бо он бдўониду андари пай аш шуд . Мусулмонон ғамнок шуданд . Расӯл ( с ) гуфт , « ҳақаст бар худои таъолӣ ки ҳеҷ чизи андари дунёи брнкшд ки на онро хор гирданд ва гуфт : пас аз ин дунё рӯй ба шумо нааду дайни шуморо бихӯрад чунон ки оташ ҳизум хӯрд » .

انس می گوید، «رسول (ص) را شتری بود که آن غضبا گفتندی و هیچ شتر با او ندویدی. یک روز اعرابی ای شتری آورده بود و با آن بدوانید و اندر پی اش شد. مسلمانان غمناک شدند. رسول (ص) گفت، «حق است بر خدای تعالی که هیچ چیز اندر دنیا برنکشد که نه آن را خوار گرداند و گفت: پس از این دنیا روی به شما نهد و دین شما را بخورد چنان که آتش هیزم خورد».

Ва исо ( ъ ) ҳаме гуяд , « дунёро ба худои мгирид то шуморо ба бандагӣ нагираду ганҷ чунон наед ки аз вай натарсед ва ба наздик он наед ки зойеъ накунад ки ганҷи дунё аз офат давр набӯду ганҷӣ ки барои ҳақ таъолӣ наед эмин бошад » . Ва гуфт , « дунёу охират зид якдигаранд . Чандон ки инро хушнӯд кунӣ он нохушнӯд гардад » .

و عیسی (ع) همی گوید، «دنیا را به خدایی مگیرید تا شما را به بندگی نگیرد و گنج چنان نهید که از وی نترسید و به نزدیک آن نهید که ضایع نکند که گنج دنیا از آفت دور نبود و گنجی که برای حق تعالی نهید ایمن باشد». و گفت، «دنیا و آخرت ضد یکدیگرند. چندان که این را خشنود کنی آن ناخشنود گردد».

Ва исо ( ъ ) гуфт , « ё ҳўорёни ман ! дунёи андари пеши шумо андари хоки афкандам . Вайро бозмгирид ки аз палидии дунёи яке онаст ки маъсияти ҳақи таъолии ҷой даврӣ нараваду дигари палидии вай онаст ки ба охират нарасад то ба тарк ӯ нагӯед . Пас берун гузаред аз дунё ва ба иморати вай машғӯл машавед ва бидонед ки сари ҳамаи хатоҳо дӯстии дунёст . Ва гуфт , « чунон ки обу оташи андари як ҷой қарор нагирад , дӯстии дунёу охирати андари як дили ҷамъи наёбад » .

و عیسی (ع) گفت، «یا حواریان من! دنیا اندر پیش شما اندر خاک افکندم. وی را بازمگیرید که از پلیدی دنیا یکی آن است که معصیت حق تعالی جای دوری نرود و دیگر پلیدی وی آن است که به آخرت نرسد تا به ترک او نگویید. پس بیرون گذرید از دنیا و به عمارت وی مشغول مشوید و بدانید که سر همه خطاها دوستی دنیاست. و گفت، «چنان که آب و آتش اندر یک جای قرار نگیرد، دوستی دنیا و آخرت اندر یک دل جمع نیابد».

Ва исо ( ъ )ро гуфтанд , чаро ҷома накунӣ ? » гуфт , « куҳнаи дигарон марои кифоят буд » . Як рӯзи борону раъди вайро бигирифт . То ҳамеи давид то ҷое ҷӯяд , хайма Эй дид онҷо шуд . Занӣ дид , бигурехт , ғорӣ буд , онҷо шуд . Ширӣ дид андари онҷо , бигурехт . Гуфт , « борхдоё ! ҳарчӣ офарӣдае вайро оромгоҳӣаст магари маро » . Ваҳй омад ба вай ки оромгоҳи ту мустақари раҳмат манаст яъне биҳишт . Андари биҳишти чорсди ҳурро ҷуфт ту хоҳам кард ки ҳамаро ба дасти лутфи хеш офарӣдаам ва чаҳор ҳазор соли арӯс ту хоҳад буд ва ҳар рӯзӣ чанд умри дунё ,у мунодиро брнмоим то Нидо кунад ки куҷои андари зоҳидии дунё то ҳамаи биёянду арӯси исоро бибинанд » .

و عیسی (ع) را گفتند، چرا جامه نکنی؟» گفت، «کهنه دیگران مرا کفایت بود». یک روز باران و رعد وی را بگرفت. تا همی دوید تا جایی جوید، خیمه ای دید آنجا شد. زنی دید، بگریخت، غاری بود، آنجا شد. شیری دید اندر آنجا، بگریخت. گفت، «بارخدایا! هرچه آفریده ای وی را آرامگاهی است مگر مرا». وحی آمد به وی که آرامگاه تو مستقر رحمت من است یعنی بهشت. اندر بهشت چارصد حور را جفت تو خواهم کرد که همه را به دست لطف خویش آفریده ام و چهار هزار سال عروس تو خواهد بود و هر روزی چند عمر دنیا، و منادی را برنمایم تا ندا کند که کجا اندر زاهدان دنیا تا همه بیایند و عروس عیسی را ببینند».

Ва як бори исо ( ъ ) бо ҳўорён ба шаҳрӣ бигузашт . Аҳли он шаҳри ҳамаи мурдау андари миёни роҳи афтода . Гуфт , « ё қавм ! ин ҳама дар хашми худои субҳона мурдаанд ва агар на андари зер хок будандӣ » . Гуфтанд , « хоҳем ки бидонем то сабаби он чаҳ бӯдааст . Он шаби исо ( ъ ) бар сар болоӣ рафт ва овоз дод ки бо аҳли шаҳр . Яке ҷавоб дод ки лаббайк ё рӯҳи аллоҳ . Гуфт , « қисса шумо чист ? » гуфт , « шаб ба саломат будем . Бомдод дар ин азоб афтодем » . Гуфт , « чаро ? » гуфт , « барои он ки дунё дӯст доштему асли маъсиятро итоат доштем » . Гуфт , « дунёро чигуна дӯст доштед ? » гуфт , « чунон ки кӯдаки модарро . Чун биёмадӣ шод май шудем ва чун бирафтӣ ғамнок май шудем » . Гуфт , « дигарон чаро ҷавоб надоданд ? » гуфт , « эшон ҳар яке лагомӣ аз оташ дар даҳон доранд » . Гуфт , « ту чун надорӣ ? » ҷавоб дод , « ман андари миён эшон будам лекин на аз эшон будам . Чун азоб биёмад ман низ дар азоб бимонадам ва акнӯн бар канори дӯзахам . Надонам наҷот ёбам ё на » .

و یک بار عیسی (ع) با حواریان به شهری بگذشت. اهل آن شهر همه مرده و اندر میان راه افتاده. گفت، «یا قوم! این همه در خشم خدای سبحانه مرده اند و اگر نه اندر زیر خاک بودندی». گفتند، «خواهیم که بدانیم تا سبب آن چه بوده است. آن شب عیسی (ع) بر سر بالایی رفت و آواز داد که با اهل شهر. یکی جواب داد که لبیک یا روح الله. گفت، «قصه شما چیست؟» گفت، «شب به سلامت بودیم. بامداد در این عذاب افتادیم». گفت، «چرا؟» گفت، «برای آن که دنیا دوست داشتیم و اصل معصیت را اطاعت داشتیم». گفت، «دنیا را چگونه دوست داشتید؟» گفت، «چنان که کودک مادر را. چون بیامدی شاد می شدیم و چون برفتی غمناک می شدیم». گفت، «دیگران چرا جواب ندادند؟» گفت، «ایشان هر یکی لگامی از آتش در دهان دارند». گفت، «تو چون نداری؟» جواب داد، «من اندر میان ایشان بودم لیکن نه از ایشان بودم. چون عذاب بیامد من نیز در عذاب بماندم و اکنون بر کنار دوزخم. ندانم نجات یابم یا نه».

Исо ( ъ ) гуфт , « ё ҳўорён ! нони ҷӯу намаки дурушту ҷомаи пилосу хобгоҳи андари мзблаҳ бисёр беҳтар буд ё офияти дунёу охират » . Ва гуфт , « басанда кунед бо дунёеи андак бо саломати дайн , чунон ки дигарон басанда карданд ба дайни андак бо саломати дунё » . Ва гуфт , « ё касоне ки дунё талаб мекунед то музд кунед . Агар аз дунё даст бидоред музд бисёр ёбеду бештар буд » .

عیسی (ع) گفت، «یا حواریان! نان جو و نمک درشت و جامه پلاس و خوابگاه اندر مزبله بسیار بهتر بود یا عافیت دنیا و آخرت». و گفت، «بسنده کنید با دنیایی اندک با سلامت دین، چنان که دیگران بسنده کردند به دین اندک با سلامت دنیا». و گفت، «یا کسانی که دنیا طلب می کنید تا مزد کنید. اگر از دنیا دست بدارید مزد بسیار یابید و بیشتر بود».

Ва сулаймони бен Довӯд ( ъ ) рӯзӣ ҳама шуд дар мавкибии азиму мурғони ҳавоу деву парии ҳамаи андари хизмати вай ҳаме шуданд . Ба обидӣ аз ибод банӣ Исроил бигузашт . Гуфт , « ё бен Довӯд ! худои субҳонау таъолии туро мулкӣ азим додааст » . Гуфт , « эй обид ! як тасбеҳи андари саҳифаи муъминии беҳтар аз ҳарчӣ фарои ибн Довӯд додаанд ки он тасбеҳ бимонад ва ин мамлакат намонад » .

و سلیمان بن داوود (ع) روزی همه شد در موکبی عظیم و مرغان هوا و دیو و پری همه اندر خدمت وی همی شدند. به عابدی از عباد بنی اسرائیل بگذشت. گفت، «یا بن داوود! خدای سبحانه و تعالی تو را ملکی عظیم داده است». گفت، «ای عابد! یک تسبیح اندر صحیفه مومنی بهتر از هرچه فرا ابن داوود داده اند که آن تسبیح بماند و این مملکت نماند».

Ва андар хабараст ки одам ( ъ ) чун гандум бихӯрад қазои ҳоҷат падед омад , ҷое ҳамеи ҷуст ки онҷои бунаад . Ҳақи субҳонау таъолии фиришта Эй фиристод ки чаҳ ҳамеи ҷӯӣ ? гуфт , « ин ки андар шикам дорам ҳаме хоҳам ки ҷое нуҳум » . Ва андари ҳеҷ таоми биҳишти ин сФл наниҳода буданд магар дар гандум . Гуфт , « бигӯӣ то куҷои бунаӣ . Бар арш ё бар курсӣ ё андари ҷӯйҳоу зери дарахтони биҳишт ? бар ва ба дунёи шӯ ки ҷои плидиҳо онаст » . Ва дар хабараст ки Ҷабраил ( ъ ) фарои Нӯҳ ( ъ ) гуфт , « ё Нӯҳ ! дунёро чун ёфтӣ бо ин умри дароз ? » гуфт , « чун хонае ки ду дар дорад , ба яке андар шудам ва ба дайгарӣ берун шудам » .

و اندر خبر است که آدم (ع) چون گندم بخورد قضای حاجت پدید آمد، جایی همی جست که آنجا بنهد. حق سبحانه و تعالی فرشته ای فرستاد که چه همی جویی؟ گفت، «این که اندر شکم دارم همی خواهم که جایی نهم». و اندر هیچ طعام بهشت این ثفل ننهاده بودند مگر در گندم. گفت، «بگوی تا کجا بنهی. بر عرش یا بر کرسی یا اندر جویها و زیر درختان بهشت؟ بر و به دنیا شو که جای پلیدیها آن است». و در خبر است که جبرئیل (ع) فرا نوح (ع) گفت، «یا نوح! دنیا را چون یافتی با این عمر دراز؟» گفت، «چون خانه ای که دو در دارد، به یکی اندر شدم و به دیگری بیرون شدم».

Ва исо ( ъ )ро гуфтанд моро чизе омӯз ки ҳақи субҳонау таъолии моро дӯст гирад , гуфт , « дунёро душман гиред то ҳақи таъолии шуморо дӯст гирад » .

و عیسی (ع) را گفتند ما را چیزی آموز که حق سبحانه و تعالی ما را دوست گیرد، گفت، «دنیا را دشمن گیرید تا حق تعالی شما را دوست گیرد».

Ин қадари ахбор дар мазаммати дунё иктифо кунем .

این قدر اخبار در مذمت دنیا اکتفا کنیم.

Аммо осор : алии бен абии толиби карами аллоҳи виҷҳа ҳаме гуяд , « ҳаркии шаш чиз ба ҷой оварад ҳеҷ боқӣ нагузошт андари талаби биҳишт ва гурехтан аз дӯзах : аввали он ки ҳақи субҳонау таъолироу тоъати вайро дӯст дошт . Дувуми шайтонро бидонаст ва ба мухолифат вай бархест . Сим ҳақ бидонаст ки кадомасту дасти андар вай зад . Чаҳорум ботил бидонаст ки кадомасту даст аз ваии бдошт . Панҷуми дунёро бидонасту биндохт . Шашуми охиратро бидонасту андари талаби ваии истод » . Ва яке аз ҳукамо ҳаме гуяд , « ҳарчӣ аз дунё ба ту диҳанд пеш аз ту касе дошта бошад ва пас аз ту касе хоҳад дошт . Дил бар он чаҳ наҳй ки насиб аз дунёи чоштӣу шомӣ беш нест . Барои ин миқдори худро ҳалок макун ва аз дунё ба ҷумлагии рӯзаи гир ва дар охират бигушоӣ ки сармоя дунё ҳавосту суди вай ҳоўиаҳаст » .

اما آثار: علی بن ابی طالب کرم الله وجهه همی گوید، «هرکه شش چیز به جای آورد هیچ باقی نگذاشت اندر طلب بهشت و گریختن از دوزخ: اول آن که حق سبحانه و تعالی را و طاعت وی را دوست داشت. دوم شیطان را بدانست و به مخالفت وی برخاست. سیم حق بدانست که کدام است و دست اندر وی زد. چهارم باطل بدانست که کدام است و دست از وی بداشت. پنجم دنیا را بدانست و بینداخت. ششم آخرت را بدانست و اندر طلب وی ایستاد». و یکی از حکما همی گوید، «هرچه از دنیا به تو دهند پیش از تو کسی داشته باشد و پس از تو کسی خواهد داشت. دل بر آن چه نهی که نصیب از دنیا چاشتی و شامی بیش نیست. برای این مقدار خود را هلاک مکن و از دنیا به جملگی روزه گیر و در آخرت بگشای که سرمایه دنیا هواست و سود وی هاویه است».

Ва яке абўҳозмро гуфт , « чаҳ кунам ки дунёро дӯст дорам то дӯстии он аз ман бишавад ? » гуфт , « ҳарчӣ ба дасти оре аз ҳалол ба дасти ор ва ба ҳалол харҷ кун ки дӯстии ваии туро зиён надорад » . Ва ин ба ҳақиқат аз он гуфтаанд ки донистаанд ки чун чунин кунад худ дунё бар вай мнғс шаваду андари дили вай нохуш шавад . Яҳёи бен маоз гуяд , « дунёи дукон шайтонаст . Аз дукони ваии ҳеҷ брмгир агар чаҳ андари ту овезад » . Фзил ҳаме гуяд , « агар дунё аз зар будӣу фонӣу охират аз суфол будӣу боқӣ , воҷиб будӣ бар оқил ки суфоли боқии дӯст тар доштӣ аз зари фонӣ . ФкиФ чун суфоли фонии дунёсту зари боқии охират ? »

و یکی ابوحازم را گفت، «چه کنم که دنیا را دوست دارم تا دوستی آن از من بشود؟» گفت، «هرچه به دست آری از حلال به دست آر و به حلال خرج کن که دوستی وی تو را زیان ندارد». و این به حقیقت از آن گفته اند که دانسته اند که چون چنین کند خود دنیا بر وی منغص شود و اندر دل وی ناخوش شود. یحیی بن معاذ گوید، «دنیا دکان شیطان است. از دکان وی هیچ برمگیر اگر چه اندر تو آویزد». فضیل همی گوید، «اگر دنیا از زر بودی و فانی و آخرت از سفال بودی و باقی، واجب بودی بر عاقل که سفال باقی دوست تر داشتی از زر فانی. فکیف چون سفال فانی دنیاست و زر باقی آخرت؟»

Ва абўҳозм мегуяд ки ҳазар кунед аз дунё ки шунидаам ки ҳаркии дунёро бузург дорад , дар қиёмат ӯро бидоранд ва бар сар ӯ мунодӣ мекунанд ки ин онаст ки чизе ки ҳақи таъолӣ ҳақир дошт ӯ бузург доштааст . Ибн масъӯд мегуяд , « ҳарки дар дунё меҳмонаст ва ҳарчӣ ба ӯст ориятасту меҳмони ҷуз рафтану ориятро ҷузи бозстдни оқибатӣ дигар набошад » . Луқмони писари худро гуфт , « эй писар ! дунё ба охирати фуруш то ҳарду суд кунӣу охиратро ба дунё мафруш ки ҳарду зиён кунӣ » .

و ابوحازم می گوید که حذر کنید از دنیا که شنیده ام که هرکه دنیا را بزرگ دارد، در قیامت او را بدارند و بر سر او منادی می کنند که این آن است که چیزی که حق تعالی حقیر داشت او بزرگ داشته است. ابن مسعود می گوید، «هرکه در دنیا مهمان است و هرچه به اوست عاریت است و مهمان جز رفتن و عاریت را جز بازستدن عاقبتی دیگر نباشد». لقمان پسر خود را گفت، «ای پسر! دنیا به آخرت فروش تا هردو سود کنی و آخرت را به دنیا مفروش که هردو زیان کنی».

Абӯи эмома боҳиллӣ гуяд ки чун расӯл ( с )ро ба пайғамбарӣ фиристоданд , лашкари Иблиси вайро гуфтанд чунин пайғамбарии бузургвори миён халқ омад . Гуфт дунё дӯст доранд ? гуфтанд доранд . Гуфт бок мадоред агар чаҳ бут напарастанд ки ман ба дӯстии дунёи эшонро бар он дорам ки ҳарчӣ ситонанд ва ҳарчӣ диҳанд ноҳақ диҳанд ва ҳарчӣ нигоҳ доранд на ба ҳақ нигоҳ доранд ,у ҳамаи шарҳо табаъи ин се кораст . Ва Фзили рҳмҳм аллоҳ мегуяд , « агар ҳамаи дунё ба ман диҳанд ҳалол беҳисоб , нанг дорам аз ваии чунон ки шумо аз мурдор нанг доред » .

ابو امامه باهلی گوید که چون رسول (ص) را به پیغمبری فرستادند، لشکر ابلیس وی را گفتند چنین پیغمبری بزرگوار میان خلق آمد. گفت دنیا دوست دارند؟ گفتند دارند. گفت باک مدارید اگر چه بت نپرستند که من به دوستی دنیا ایشان را بر آن دارم که هرچه ستانند و هرچه دهند ناحق دهند و هرچه نگاه دارند نه به حق نگاه دارند، و همه شرها تبع این سه کار است. و فضیل رحمهم الله می گوید، «اگر همه دنیا به من دهند حلال بی حساب، ننگ دارم از وی چنان که شما از مردار ننگ دارید».

Абӯи убайдаи ҷарроҳи рҳмҳми аллоҳи амири шом буд . Чун умри разии аллоҳи анҳу онҷо расед андари хонаи ваии ҳеҷ чиз надид магари шамшерӣу сипарӣу раҳлӣ . Гуфт , « чаро дар хона хнўрӣ насохтӣ ? » гуфт , « онҷо ки мо мерӯем ин кифоятаст яъне ба гӯр » . Ва ҳасани басарӣ ба умри абдулазизи нома Эй бинвишт ва беш аз ин нанавишт ки он рӯзи омадаи гир ки бозпасин касе ки бар ваии марг навиштаанд бимирад . Ваии ҷавоби бознўшт ки рӯзии омадаи гир ки гӯиё ки худ ҳаргизи дунё набӯдаасту охират ҳамеша бӯдааст . Ва дар асараст ки аҷабаст аз касе ки бинад ки дунё бо ҳеҷ кас қарор намегирад , дил бар вай чигуна наад ?у аҷаб аз касе ки донад ки гӯр ҳақаст , дил чигуна аз вай машғӯл дорад ?у аҷаб аз касе ки донад дӯзах ҳақаст чигуна хандад ?у аҷаб аз касе ки донад ки қадар ҳақаст . Дил ба рӯзӣ чигуна машғӯл дорад ?

ابو عبیده جراح رحمهم الله امیر شام بود. چون عمر رضی الله عنه آنجا رسید اندر خانه وی هیچ چیز ندید مگر شمشیری و سپری و رحلی. گفت، «چرا در خانه خنوری نساختی؟» گفت، «آنجا که ما می رویم این کفایت است یعنی به گور». و حسن بصری به عمر عبدالعزیز نامه ای بنوشت و بیش از این ننوشت که آن روز آمده گیر که بازپسین کسی که بر وی مرگ نوشته اند بمیرد. وی جواب بازنوشت که روزی آمده گیر که گوئیا که خود هرگز دنیا نبوده است و آخرت همیشه بوده است. و در اثر است که عجب است از کسی که بیند که دنیا با هیچ کس قرار نمی گیرد، دل بر وی چگونه نهد؟ و عجب از کسی که داند که گور حق است، دل چگونه از وی مشغول دارد؟ و عجب از کسی که داند دوزخ حق است چگونه خندد؟ و عجب از کسی که داند که قدر حق است. دل به روزی چگونه مشغول دارد؟

Довӯди тои рҳмҳм аллоҳ гуфт , « одамии тавбау тоъати рӯз бозпас афганд . Рости гӯйӣ бигор мекунад то манфиати он « дайгариро хоҳад буд » .

داوود طایی رحمهم الله گفت، «آدمی توبه و طاعت روز بازپس افگند. راست گویی بیگار می کند تا منفعت آن«دیگری را خواهد بود».

Ҳасани басарии рҳмҳми аллоҳ ҳаме гуяд , « ҳеҷ кас аз дунё нашавад ки на ба вақти марги се ҳасрати ҳалқ вай нагирад яке он ки ҷамъ кард сайр нашуду ончии умед ҳаме дошт бидон нараседу зоди охирати чунон ки боист насохт . Ва Муҳамади бен алмнкдри рҳмҳм аллоҳ гуяд , « агар касе ҳамаи умр ба рӯз рӯза бошаду шаб ба намоз буду фаризаи ҳаҷу ғзои бигузорад ва дар қиёмати вайро гӯйанд ки ин онаст ки ончии ҳақи таъолӣ ҳақир дошта буд вай азим дошт , кори вай чигуна буд ва кист аз мо ки на чунонаст , аз он ки гуноҳ бисёр дорем ва дар фароизи мқсроним ? » ва гуфтаанд , « дунёи сарой вайронасту вайронтар аз он дил касе ки ба талаби вай машғӯласт . Ва биҳишти сарой ободонаст ва ободонтар аз он дил касе ки ба талаби вай машғӯласт » .

حسن بصری رحمهم الله همی گوید، «هیچ کس از دنیا نشود که نه به وقت مرگ سه حسرت حلق وی نگیرد یکی آن که جمع کرد سیر نشد و آنچه امید همی داشت بدان نرسید و زاد آخرت چنان که بایست نساخت. و محمد بن المنکدر رحمهم الله گوید، «اگر کسی همه عمر به روز روزه باشد و شب به نماز بود و فریضه حج و غزا بگذارد و در قیامت وی را گویند که این آن است که آنچه حق تعالی حقیر داشته بود وی عظیم داشت، کار وی چگونه بود و کیست از ما که نه چنان است، از آن که گناه بسیار داریم و در فرایض مقصرانیم؟» و گفته اند، «دنیا سرای ویران است و ویران تر از آن دل کسی که به طلب وی مشغول است. و بهشت سرای آبادان است و آبادانتر از آن دل کسی که به طلب وی مشغول است».

Иброҳӣми адҳами рҳмҳми аллоҳи якеро гуфт , « дармеи дӯсти дории андари хоб ё динории андари бедорӣ ? » гуфт , « динории андари бедорӣ » . Гуфт , « дурӯғи гӯйӣ ки дунё хобасту охирати бедорӣ ва ту ончӣ дар дунёсти дӯсттар дорӣ » . Ва яҳёи бен маози рҳмҳм аллоҳ гуяд , « оқил онаст ки се кори бикунад аз дунё даст бидорад пеш аз он ки дунёи даст аз вай бидораду гӯр иморат кунад пеш аз он ки ба гӯр шавад ва аз ҳақи субҳонау таъолии хушнӯдӣ талаб кунад пеш аз он ки вайро бинад » . Ва гуфт , « шавамӣ дунё ба он дараҷааст ки орзӯии о « аз худои субҳонау таъолӣ машғӯл кунад то бе офати вай чаҳ расад ? » бикри бен Абдуллоҳ гуяд , « ҳарки хоҳад худро ба дунё аз дунё пок кунад , чунон бошад ки оташ ба дӯзахи хушк фурӯ кунад ва ин душвор бошад » .

ابراهیم ادهم رحمهم الله یکی را گفت، «درمی دوست داری اندر خواب یا دیناری اندر بیداری؟» گفت، «دیناری اندر بیداری». گفت، «دروغ گویی که دنیا خواب است و آخرت بیداری و تو آنچه در دنیاست دوست تر داری». و یحیی بن معاذ رحمهم الله گوید، «عاقل آن است که سه کار بکند از دنیا دست بدارد پیش از آن که دنیا دست از وی بدارد و گور عمارت کند پیش از آن که به گور شود و از حق سبحانه و تعالی خشنودی طلب کند پیش از آن که وی را بیند». و گفت، «شومی دنیا به آن درجه است که آرزوی آ« از خدای سبحانه و تعالی مشغول کند تا بی آفت وی چه رسد؟» بکر بن عبدالله گوید، «هرکه خواهد خود را به دنیا از دنیا پاک کند، چنان باشد که آتش به دوزخ خشک فرو کند و این دشوار باشد».

Алии бен абитолб ( ъ ) ҳаме гуяд , « дунёи шаш чизаст : хӯрданӣу ошомӣданӣу бўӣиднӣу пӯшиданӣ ва барнишастанӣ ва ба никоҳ хостанӣ . Ширини хӯрданӣҳо ангабинаст ва он аз даҳан магасӣаст ва шарифтарин ошомӣданӣ обасту хосу оми андари ваии баробаранд ва шарифтарин пўшидниҳо ҳарираст ва он бофта Карамӣаст ва шарифтарин буиҳо машкаст ва он аз хӯн оҳӯеаст ва шарифтарин барнишастанӣ асбасту ҳамаи мардонро бар пушти ваии кашанд ва азимтарин шаҳватҳо занонасту ҳосили он шошдонӣаст ки ба шошдонӣ мерасад . Зан аз хештан ҳарчӣ некӯтар ҳаме ороед ва ту ҳарчӣ зишттар аз ваии ҳамеи талабӣ .

علی بن ابیطالب (ع) همی گوید، «دنیا شش چیز است: خوردنی و آشامیدنی و بوئیدنی و پوشیدنی و برنشستنی و به نکاح خواستنی. شیرین خوردنیها انگبین است و آن از دهن مگسی است و شریفترین آشامیدنی آب است و خاص و عام اندر وی برابرند و شریفترین پوشیدنیها حریر است و آن بافته کرمی است و شریفترین بویها مشک است و آن از خون آهویی است و شریفترین برنشستنی اسب است و همه مردان را بر پشت وی کشند و عظیمترین شهوتها زنان است و حاصل آن شاشدانی است که به شاشدانی می رسد. زن از خویشتن هرچه نیکوتر همی آراید و تو هرچه زشت تر از وی همی طلبی.

Ва умри абдулазизи разии аллоҳи анҳу ҳаме гуяд , « эй мардумон ! шуморо барои корӣ офарӣдаанд . Агар бидон имон надоред кофаред ва агар имон дореду осони фаро гирифта ед аҳмақед ва шуморо барои ҷовид бӯдан офарӣдаанд валикин аз сарое ба сарое хоҳанд барад .

و عمر عبدالعزیز رضی الله عنه همی گوید، «ای مردمان! شما را برای کاری آفریده اند. اگر بدان ایمان ندارید کافرید و اگر ایمان دارید و آسان فرا گرفته اید احمقید و شما را برای جاوید بودن آفریده اند ولیکن از سرایی به سرایی خواهند برد.