Бидон ки шохаҳои дунё бисёраст ва яке аз шохаҳои ваии молу неъматҳост ва яке ҷоҳу ҳишмат ва ҳам шохаҳои дигар дорад , аммо фитнаи мол азимасту азимтарин фитна вайасту худои субҳонау таъолии вайро ақаба хондааст ва гуфтааст , « Флои ақтҳми алъқб ва мо адрики мо алъқбаҳ ; факи рқбаҳ ӯ атъоми фии явми зии мсғбаҳ » ва ҳеҷ ақабаи сахттар аз ин нест аз он ки аз вай чора нест ки вай бо он ки сабаби қазоӣ шаҳватаст зод охиратаст ки аз қӯту либосу маскан чора нест ва ин айн моласт ва ба мол ба даст тавон оварад , пас андар ноёфт вай сабр несту андари вай саломат нест . Агар набошад дарвешӣ буд ки аз вай ба ваии бим куфраст ва . Агар бошад тавонгарӣ бошад ки андари ваии хатар бтрасту дарвешро ду ҳолатаст яке ҳирс ва яке қаноат . Ва қаноат Маҳмӯдасту ҳарисро ду ҳолатаст яке тамаъ ба мардумон ва яке касб ба дасти хеши ин Маҳмӯдасту тавонгарро низ ду ҳолатаст яке бухлу имсоку дигар додану саховат кардан вадиҳандаро ду ҳолатаст яке исрофу дигари ақтсор . Ва аз ин ду ҳолати яке мазмумаст ва бидон дигар омехтааст ва шинохтан ин ҳам муҳимаст . Андари ҷумла , мол аз фоида ва аз офот холӣ нест ва фаризааст ҳардуро ба шинохтан то аз офоти вай ҳазар кунанду талаби вай ба қадари фоида вай кунанд .

بدان که شاخه های دنیا بسیار است و یکی از شاخه های وی مال و نعمت هاست و یکی جاه و حشمت و هم شاخه های دیگر دارد، اما فتنه مال عظیم است و عظیم ترین فتنه وی است و خدای سبحانه و تعالی وی را عقبه خوانده است و گفته است، «فلا اقتحم العقب و ما ادریک ما العقبه؛ فک رقبه او اطعام فی یوم ذی مسغبه» و هیچ عقبه سخت تر از این نیست از آن که از وی چاره نیست که وی با آن که سبب قضای شهوت است زاد آخرت است که از قوت و لباس و مسکن چاره نیست و این عین مال است و به مال به دست توان آورد، پس اندر نایافت وی صبر نیست و اندر وی سلامت نیست. اگر نباشد درویشی بود که از وی به وی بیم کفر است و. اگر باشد توانگری باشد که اندر وی خطر بطر است و درویش را دو حالت است یکی حرص و یکی قناعت. و قناعت محمود است و حریص را دو حالت است یکی طمع به مردمان و یکی کسب به دست خویش این محمود است و توانگر را نیز دو حالت است یکی بخل و امساک و دیگر دادن و سخاوت کردن و دهنده را دو حالت است یکی اسراف و دیگر اقتصار. و از این دو حالت یکی مذموم است و بدان دیگر آمیخته است و شناختن این هم مهم است. اندر جمله، مال از فایده و از آفات خالی نیست و فریضه است هردو را به شناختن تا از آفات وی حذر کنند و طلب وی به قدر فایده وی کنند.