Бидон ки тамаъ аз ҷумлаи ахлоқ мазмумасту мазаллати андари ҳоли нақд буду хиҷлат ба охири кор чун тамаъи брнёид ва бисёр ахлоқи бад аз вай таваллуд кунад ки ҳарки ба касе тамаъ дорад бо вай мдоҳнт кунад ва нифоқ кунад ва ба иборат риё кунад ва бар истихфофу ботили вай сабр кунад . Ва одамиро ҳарис офарӣдаанд ки бидон ки дорад ҳаргиз қаноат накунаду ҷуз ба қаноат аз ҳирс ва тамаъ нараҳад .

بدان که طمع از جمله اخلاق مذموم است و مذلت اندر حال نقد بود و خجلت به آخر کار چون طمع برنیاید و بسیار اخلاق بد از وی تولد کند که هرکه به کسی طمع دارد با وی مداهنت کند و نفاق کند و به عبارت ریا کند و بر استخفاف و باطل وی صبر کند. و آدمی را حریص آفریده اند که بدان که دارد هرگز قناعت نکند و جز به قناعت از حرص و طمع نرهد.

Ва расӯл ( с ) гуфт , « агар одамиро ду водии пари зар будӣ , водӣ сим хоҳаду ҷузи хоки андаруни одамӣ пар нигараданд » . Ва гуфт , ( с ) « ҳамаи чиз аз одамӣ пер гардад алои ду чиз . Умеди зиндагонӣу дӯстии мол » . Ва гуфт , « хунаки он касеаст ки роҳи ислом ба ваии намӯдану қудрати кифоят ба вай доданд ва бидон қаноат кард » . Ва гуфт , « рӯҳи алқудс дар ман дамид ки ҳеҷ банда Эй намирад то рӯзии вай ба тамом нарасад . Аз худоӣ таъолӣ битарседу талаби дунё ба оҳистагӣ кунед » яъне маболиғат бар ҳирс макунед ва аз ҳад мабаред .

و رسول (ص) گفت، «اگر آدمی را دو وادی پر زر بودی، وادی سیم خواهد و جز خاک اندرون آدمی پر نگرداند». و گفت،(ص) «همه چیز از آدمی پیر گردد الا دو چیز. امید زندگانی و دوستی مال». و گفت، «خنک آن کسی است که راه اسلام به وی نمودن و قدرت کفایت به وی دادند و بدان قناعت کرد». و گفت، «روح القدس در من دمید که هیچ بنده ای نمیرد تا روزی وی به تمام نرسد. از خدای تعالی بترسید و طلب دنیا به آهستگی کنید» یعنی مبالغت بر حرص مکنید و از حد مبرید.

Ва гуфт , « аз шубаҳотҳо ҳазар кун то обидтарин халқ бошӣ ва ба ончии дорӣ қаноат кун то шокиртарин халқ ту бошӣу халқро он писанд ки худро писандӣ то муъмин бошӣ »у ъўФи бен молики рҳмҳм аллоҳ гуфт , « наздики расӯл ( с ) будем ҳафт ё ҳашт кас , гуфт , « байъати бикунед бо расӯли худоӣ » , гуфтем , « бар чаҳ байъат кунем ? » гуфт , « байъати бикунед ки худоиро бпрстид ва панҷ намоз ба пой доред ва ҳарчӣ фармоед ба самъу тоъати пеши равед » ва як сухан оҳиста гуфт , « ва аз ҳеҷ кас суол макунед » ва ин қавми пас аз он чунон буданд ки агар тозӣонае аз дасти эшон биФтодии Фрокси нгФтндӣ ки ба ман даҳу Мӯсо ( ъ ) гуфт , « ёрб аз бандагони ту ки тавонгартар ? » гуфт , « он ки қаноати бикунад бидонча ман бидиҳам » . Гуфт , « ки одилтар ? » гуфт , « он ки инсоф аз худ бидиҳад » .

و گفت، «از شبهات ها حذر کن تا عابدترین خلق باشی و به آنچه داری قناعت کن تا شاکرترین خلق تو باشی و خلق را آن پسند که خود را پسندی تا مومن باشی» و عوف بن مالک رحمهم الله گفت، «نزدیک رسول (ص) بودیم هفت یا هشت کس، گفت، «بیعت بکنید با رسول خدای»، گفتیم، «بر چه بیعت کنیم؟» گفت، «بیعت بکنید که خدای را بپرستید و پنج نماز به پای دارید و هرچه فرماید به سمع و طاعت پیش روید» و یک سخن آهسته گفت، «و از هیچ کس سوال مکنید» و این قوم پس از آن چنان بودند که اگر تازیانه ای از دست ایشان بیفتادی فراکس نگفتندی که به من ده و موسی (ع) گفت، «یارب از بندگان تو که توانگرتر؟» گفت، «آن که قناعت بکند بدانچه من بدهم». گفت، «که عادلتر؟» گفت، «آن که انصاف از خود بدهد».

Ва Муҳамади бен восеъи рҳмҳми аллоҳи нони хушк дар об кардӣ ва мехӯрдӣ ва мегуфтӣ ки ҳаркии бад-ӣн қаноат кунад аз ҳамаи халқ бениёз буд . Ибни масъӯди рҳмҳм аллоҳ гуфт , « ҳар рӯзи фиришта мунодӣ кунанд ки ё писари одам ! андакӣ ки туро кифоят буд беҳтар аз бисёре ки туро кифоят набӯд ва аз он бтру ғифлат буд » . Ва смити бен аҷҷалон гуяд ки шиками ту ба дастии дрбдстӣ беш нест . Чаро бояд ки туро ба дӯзахи барад ? ва дар хабараст ки ҳақ таъолӣ мегуяд , « ёбни одам ! агар ҳамаи дунёи туро даҳуми насиби ту аз он ҷуз қӯтӣ нахоҳад буд . Чун беш аз қӯт надаҳуму машғалау ҳисоб бар дигарон нуҳум чаҳ никўӣӣ беш аз он буд ки бо ту карда бошам ? » ва яке аз ҳукамо мегуяд , « ҳеҷ кас ба ранҷи сабуртар аз ҳарис мтмъ набӯд ва ҳеҷ касро айши хуштар аз қонеъ набӯд ва ҳеҷ каси андӯҳгинтар аз ҳасуд набӯд ва ҳеҷ каси сбкбортр аз он кас набӯд ки ба тарк дунё бигӯед ва ҳеҷ каси пушаймонтар аз олам бдкрдор набӯд .

و محمد بن واسع رحمهم الله نان خشک در آب کردی و می خوردی و می گفتی که هرکه بدین قناعت کند از همه خلق بی نیاز بود. ابن مسعود رحمهم الله گفت، «هر روز فرشته منادی کنند که یا پسر آدم! اندکی که تو را کفایت بود بهتر از بسیاری که تو را کفایت نبود و از آن بطر و غفلت بود». و سمیط بن عجلان گوید که شکم تو به دستی دربدستی بیش نیست. چرا باید که تو را به دوزخ برد؟ و در خبر است که حق تعالی می گوید، «یابن آدم! اگر همه دنیا تو را دهم نصیب تو از آن جز قوتی نخواهد بود. چون بیش از قوت ندهم و مشغله و حساب بر دیگران نهم چه نیکوئی بیش از آن بود که با تو کرده باشم؟» و یکی از حکما می گوید، «هیچ کس به رنج صبورتر از حریص مطمع نبود و هیچ کس را عیش خوشتر از قانع نبود و هیچ کس اندوهگین تر از حسود نبود و هیچ کس سبکبارتر از آن کس نبود که به ترک دنیا بگوید و هیچ کس پشیمانتر از عالم بدکردار نبود.

Шуъабӣ ҳаме гуяд ки сайёдӣ гунҷишкӣ бигирифт . Гуфт , « маро чаҳ хоҳӣ кард ? » гуфт , « бикашам ва бихӯрам » . Гуфт , « аз хӯрдан ман чизе наёяд . Агар маро раҳо кунӣ се сухан ба ту омӯзам ки туро беҳтараст аз хӯрдан ман » . Гуфт , « бигӯӣ » . Мурғ гуфт , « як сухан дар даст ту бигӯям ва яке он вақт ки маро раҳо кунӣ ва яке он вақт ки бар кӯҳ шавам » . Гуфт , « аввал бигӯ » , гуфт , « ҳарчӣ аз даст ту бишуд бидон ҳасрат махӯр » . Раҳо кард ва бар дарахт нишаст . Гуфт , « дайгарӣ бигӯӣ » . Гуфт , « маҳоли ҳаргиз бовар макун » ва парид ва бар сар кӯҳ нишаст ва гуфт , « эй бадбахт ! агар маро бикуштӣ андари шиками ман ду донаи марворид будӣ ва ҳар яке бист мисқол . Тавонгар шудӣ ки ҳаргизи дарвешӣ ба ту роҳ наёфтӣ » . Марди ангушт дар дандон гирифту дареғу ҳасрат ҳаме хӯрд . Гуфт , « борӣ сим бигӯӣ » гуфт , « ту он ду сухан фаромӯш кардӣ , сим чаҳ кунӣ ? туро гуфтам бар гузашта андӯҳ махӯр ва гуфтам маҳол бовар макун , бидон ки пару болу гӯшти ман даҳ мисқол набошад . Андари шиками ман ду марвориди чиҳил мисқол чигуна сӯрати бандад ва агар будӣ чун аз даст ту бишуд ғам хӯрдан чаҳ фоида ? » ин бигуфт ва биппаред .

شعبی همی گوید که صیادی گنجشکی بگرفت. گفت، «مرا چه خواهی کرد؟» گفت، «بکشم و بخورم». گفت، «از خوردن من چیزی نیاید. اگر مرا رها کنی سه سخن به تو آموزم که تو را بهتر است از خوردن من». گفت، «بگوی». مرغ گفت، «یک سخن در دست تو بگویم و یکی آن وقت که مرا رها کنی و یکی آن وقت که بر کوه شوم». گفت، «اول بگو»، گفت، «هرچه از دست تو بشد بدان حسرت مخور». رها کرد و بر درخت نشست. گفت، «دیگری بگوی». گفت، «محال هرگز باور مکن» و پرید و بر سر کوه نشست و گفت، «ای بدبخت! اگر مرا بکشتی اندر شکم من دو دانه مروارید بودی و هر یکی بیست مثقال. توانگر شدی که هرگز درویشی به تو راه نیافتی». مرد انگشت در دندان گرفت و دریغ و حسرت همی خورد. گفت، «باری سیم بگوی» گفت، «تو آن دو سخن فراموش کردی، سیم چه کنی؟ تو را گفتم بر گذشته اندوه مخور و گفتم محال باور مکن، بدان که پر و بال و گوشت من ده مثقال نباشد. اندر شکم من دو مروارید چهل مثقال چگونه صورت بندد و اگر بودی چون از دست تو بشد غم خوردن چه فایده؟» این بگفت و بپرید.

Ва ин мисли барои он гуфта ҳаме ояд то маълум шавад ки чун тамаъ падед ояд ҳамаи маҳолот бовар кунад . Ва ибни алсмоки рҳмҳм аллоҳ гуяд , « тамаъ расанӣаст бар гардан ва бандӣаст бар по . Расан аз гардани худ берун кун то банд аз пой бархезад » .

و این مثل برای آن گفته همی آید تا معلوم شود که چون طمع پدید آید همه محالات باور کند. و ابن السماک رحمهم الله گوید، «طمع رسنی است بر گردن و بندی است بر پا. رسن از گردن خود بیرون کن تا بند از پای برخیزد».