Бидон ки эсор аз сахо азимтараст ки сахӣ он бошад ки ончӣ бидон муҳтоҷ набошад бидиҳаду эсори он буд ки бо он ки муҳтоҷ буд бидиҳад . Ва чунон ки камоли саховат эсораст ва он бошад ки бози он ки муҳтоҷ буд бидиҳад . Камол бухл бидон буд ки бо ҳоҷат аз худ дареғ дорад то агар бемор буд худ алоҷ он накунад . Дар дили ваии орзӯҳо буду мунтазир ҳаме бошад то аз касе бихоҳад ва аз моли худ бнтўонди харид .

بدان که ایثار از سخا عظیمتر است که سخی آن باشد که آنچه بدان محتاج نباشد بدهد و ایثار آن بود که با آن که محتاج بود بدهد. و چنان که کمال سخاوت ایثار است و آن باشد که باز آن که محتاج بود بدهد. کمال بخل بدان بود که با حاجت از خود دریغ دارد تا اگر بیمار بود خود علاج آن نکند. در دل وی آرزوها بود و منتظر همی باشد تا از کسی بخواهد و از مال خود بنتواند خرید.

Ва савоби эсор азимасту ҳақи таъолӣ бар ансори бад-ӣн сано гуфт , «у иўсрўни алии анФсҳму луи кони баҳами хсосаҳ »у расӯл ( с ) гуфт , « ҳарки чизе ёбад ки вайро орзӯӣ он бошад , орзӯии хеши андар боқӣ кунад ва бидиҳад , ҳақи таъолии вайро биёмурзад » Оишаи разии аллоҳ анҳу мегуяд , « андари хонаи расӯли ҳаргиз сайр нахурдему тавонистем , валикин эсор кардем . Ва расӯл ( с )ро меҳмон фаро раседу андари хонаи ҳеҷ чиз набӯд . Яке аз ансор даромад . Вайро ба хонаи бараду таом андак доштанд . Чароғ бикуштанду таоми пеш вай ниҳоданду даст ҳаме овараданду ҳамеи бурданд ва намехӯрданд то меҳмон бихӯрад . Дигари рӯзи расӯл ( с ) гуфт , « ҳақи таъолӣ аҷаб дошт аз халқи шумоу сахои шумо бо он меҳмон ва ин оят фурӯд омад , «у иўсрўни алии анФсҳму луи кони баҳами хсосаҳ » .

و ثواب ایثار عظیم است و حق تعالی بر انصار بدین ثنا گفت، «و یوثرون علی انفسهم و لو کان بهم خصاصه» و رسول (ص) گفت، «هرکه چیزی یابد که وی را آرزوی آن باشد، آرزوی خویش اندر باقی کند و بدهد، حق تعالی وی را بیامرزد» عایشه رضی الله عنه می گوید، «اندر خانه رسول هرگز سیر نخوردیم و توانستیم، ولیکن ایثار کردیم. و رسول (ص) را مهمان فرا رسید و اندر خانه هیچ چیز نبود. یکی از انصار درآمد. وی را به خانه برد و طعام اندک داشتند. چراغ بکشتند و طعام پیش وی نهادند و دست همی آوردند و همی بردند و نمی خوردند تا مهمان بخورد. دیگر روز رسول (ص) گفت، «حق تعالی عجب داشت از خلق شما و سخای شما با آن مهمان و این آیت فرود آمد، «و یوثرون علی انفسهم و لو کان بهم خصاصه».

Ва Мӯсо ( ъ ) гуфт , « ёрб манзалати Муҳамад Фромн намой » , гуфт , « тоқати он надорӣ , лекин аз дараҷоти ваии яке Фротўи намоям » . Чун Фронмўди бими он буд ки аз нури азимати он мадҳуш шавад . Гуфт , « борхдоёи ин ба чаҳ ёфт ? » гуфт , « ба эсор бо халқ » . Гуфт , « ё Мӯсо ! ҳеҷ бандае андари умри хеши як бор эсор накунад ки на шарм дорам ки бо ӯ ҳисоб кунам . Савоби вай биҳишт бошад ҳркҷо ки хоҳад » .

و موسی (ع) گفت، «یارب منزلت محمد فرامن نمای»، گفت، «طاقت آن نداری، لیکن از درجات وی یکی فراتو نمایم». چون فرانمود بیم آن بود که از نور عظمت آن مدهوش شود. گفت، «بارخدایا این به چه یافت؟» گفت، «به ایثار با خلق». گفت، «یا موسی! هیچ بنده ای اندر عمر خویش یک بار ایثار نکند که نه شرم دارم که با او حساب کنم. ثواب وی بهشت باشد هرکجا که خواهد».

Ва Абдуллоҳи бен ҷаъфари як бори андари хрмостон фурӯд омад . Ғуломи сиёҳи нигаҳбони он буд . Се қурс овараданд барои ғулом . Сегӣ андар омад . Ғуломи яке Фроўии андохт , бихӯрад . Дигари биндохт , бихӯрад . Се дигари биндохт , бихӯрад . Абдуллоҳ гуфт , « иҷроъи ту чандаст ? » гуфт , « ин ки дидӣ » . Гуфт , « чаро ҷумла бо саг додӣ ? » гуфт , « ӣнҷои пагоҳ саг набӯд . Ин аз ҷои даври омада буд . Нахостам ки гурусна бошад . » гуфтам , « ту имрӯз чаҳ хурӣ ? » гуфт , « сабр кунам » . Гуфт , « субҳони аллоҳи маро аз саховати маломат ҳаме кунанд . Ин ғулом аз ман сахӣ тараст » . Бифармуд то хуррами устонро бхриднд ва он ғуломро бхриднд . Вайро озод кард ва он хуррами устонро ба вай дод .

و عبدالله بن جعفر یک بار اندر خرماستان فرود آمد. غلام سیاه نگهبان آن بود. سه قرص آوردند برای غلام. سگی اندر آمد. غلام یکی فراوی انداخت، بخورد. دیگر بینداخت، بخورد. سه دیگر بینداخت، بخورد. عبدالله گفت، «اجراء تو چند است؟» گفت، «این که دیدی». گفت، «چرا جمله با سگ دادی؟» گفت، «اینجا پگاه سگ نبود. این از جای دور آمده بود. نخواستم که گرسنه باشد.» گفتم، «تو امروز چه خوری؟» گفت، «صبر کنم». گفت، «سبحان الله مرا از سخاوت ملامت همی کنند. این غلام از من سخی تر است». بفرمود تا خرم استان را بخریدند و آن غلام را بخریدند. وی را آزاد کرد و آن خرم استان را به وی داد.

Ва расӯл ( с ) аз қасд кофарон мегурехт . Алии разии аллоҳи анҳу бар ҷой вай бихуфт то агар кофарон қасд кунанд , хештанро фидо карда бошад . Ҳақи ҷли ҷалола ваҳй кард ба Ҷабраилу Микоил ки миёни шумо бародарии афкандаму умри яке дароз кардам . Кист аз шумо ки эсор кунад ? ҳар яке аз эшон он умри дарозтарин май хост аз баҳри худ . Ҳақ таъолӣ гуфт , « чаро чунон накунед ки алӣ кард ? вайро бо Муҳамад бародарӣ додам . Ҷони хештан фидо карду вайро эсор кард ва бар ҷой вай бихуфт , ҳарду ба замин шаведу вайро аз душман нигоҳ доред » . Биёмаданд . Ҷабраили наздики сари ваии боистоду Микоили наздики пои вай . Гуфт бахи бах ё писари бўтолб ки ҳақи таъолӣ бо Фариштагони хеш ба ту мубоҳот мекунад . Ва ин оят фурӯд омад ки ва ман анноси ман ишрӣ нафса абтғоаҳи маразоти аллоҳ . . . Ва алоиаҳ .

و رسول (ص) از قصد کافران می گریخت. علی رضی الله عنه بر جای وی بخفت تا اگر کافران قصد کنند، خویشتن را فدا کرده باشد. حق جلّ جلاله وحی کرد به جبرئیل و میکائیل که میان شما برادری افکندم و عمر یکی دراز کردم. کیست از شما که ایثار کند؟ هر یکی از ایشان آن عمر درازترین می خواست از بهر خود. حق تعالی گفت، «چرا چنان نکنید که علی کرد؟ وی را با محمد برادری دادم. جان خویشتن فدا کرد و وی را ایثار کرد و بر جای وی بخفت، هردو به زمین شوید و وی را از دشمن نگاه دارید». بیامدند. جبرئیل نزدیک سر وی بایستاد و میکائیل نزدیک پای وی. گفت بخ بخ یا پسر بوطالب که حق تعالی با فرشتگان خویش به تو مباهات می کند. و این آیت فرود آمد که و من الناس من یشری نفسه ابتغاه مرضات الله... و الآیه.

Ва ҳасани антокии рҳмҳми аллоҳ аз бузургони машойих буд . Сӣ ва чанд кас аз асҳоби ваии гирд омада буданду нон тамом надоштанд . Ончӣ буд пора карданду ҳамаи андар пеш биниҳоданд ва чароғ барграфтанд ва бинишастанд . Чун чароғи бозоўрднди ҳама ҳамчунон бар ҷой буду ҳарякӣ ба қасди эсори даст бдоштаҳ буданд ва нахурда то рафиқ бихӯрад .

و حسن انطاکی رحمهم الله از بزرگان مشایخ بود. سی و چند کس از اصحاب وی گرد آمده بودند و نان تمام نداشتند. آنچه بود پاره کردند و همه اندر پیش بنهادند و چراغ برگرفتند و بنشستند. چون چراغ بازآوردند همه همچنان بر جای بود و هریکی به قصد ایثار دست بداشته بودند و نخورده تا رفیق بخورد.

Ва ҳзиФаҳи адуии рҳмҳм аллоҳ гуяд , « рӯзи ҷанги табук бисёр халқ шаҳид шуданд . Ман об барграфтаму писар ъам хешро талаб кардаму об ба наздики ваии барадам . Вайро як нафаси монда буд . Гуфтам : оби хоҳӣ ? гуфт : хоҳам . Дайгарӣ гуфт : оҳ ! ишорат кард ки аввали пеш ӯ бар . Онҷои барадам . Њишоми бен алъос буд ва ба ҷон додани наздик шуда буд . Гуфтам : об бигир . Дайгарӣ гуфт : оҳ ! Њишом гуфт пештар бо ваии даҳ . Чун наздик вай шудам ҷон бидода буд . Бози наздики ваии омадам . Бамурда буд . Бози наздики писар ъам омадам бамурда буд . Чунин гӯйанд ки ҳеҷ кас аз дунё берун нашуд чунон ки андар дунё омад магари башари ҳоФӣ ки дар вақти ҷон додани соилӣ дар шуду чизе аз ваии хост . Ҳеҷ чиз надошт , магари пероҳан . Он низ баркашид ва ба вай доду ҷома ба орияти хосту андари пӯшед ва фармон ёфт .

و حذیفه عدوی رحمهم الله گوید، «روز جنگ تبوک بسیار خلق شهید شدند. من آب برگرفتم و پسر عم خویش را طلب کردم و آب به نزدیک وی بردم. وی را یک نفس مانده بود. گفتم: آب خواهی؟ گفت: خواهم. دیگری گفت: آه! اشارت کرد که اول پیش او بر. آنجا بردم. هشام بن العاص بود و به جان دادن نزدیک شده بود. گفتم: آب بگیر. دیگری گفت: آه! هشام گفت پیشتر با وی ده. چون نزدیک وی شدم جان بداده بود. باز نزدیک وی آمدم. بمرده بود. باز نزدیک پسر عم آمدم بمرده بود. چنین گویند که هیچ کس از دنیا بیرون نشد چنان که اندر دنیا آمد مگر بشر حافی که در وقت جان دادن سایلی در شد و چیزی از وی خواست. هیچ چیز نداشت، مگر پیراهن. آن نیز برکشید و به وی داد و جامه به عاریت خواست و اندر پوشید و فرمان یافت.