Бидон ки андари пинҳони доштани тоъати фоида онаст ки аз риё халос ёбаду андари изҳори фоида бузургаст ва он иқтидоӣ халқаст ба вайу таҳрики рағбат халқаст андари хайр ва барои инаст ки ҳақи таъолӣ бар ҳарду сано гуфтааст ки ани тбдўои алсдқоти Фнъмои ҳайу ани тўтўҳои алФқроءи Фҳўи хайри лакам . Гуфт , « агар садақаи ошкорои диҳӣ некаст ва агар пӯшида кунӣ некӯтар » .

بدان که اندر پنهان داشتن طاعت فایده آن است که از ریا خلاص یابد و اندر اظهار فایده بزرگ است و آن اقتدای خلق است به وی و تحریک رغبت خلق است اندر خیر و برای این است که حق تعالی بر هردو ثنا گفته است که ان تبدوا الصدقات فنعما هی و ان توتوها الفقراء فهو خیر لکم. گفت، «اگر صدقه آشکارا دهی نیک است و اگر پوشیده کنی نیکوتر».

Ва як рӯзи расӯл ( с ) молӣ май хост . Ансореи сраҳ зар биоварад . Чун мардумон бидиданд мол овардан гирифтанд . Расӯл ( с ) гуфт , « ҳаркии суннатии некӯи бунаад ки вайро бидон мтобът кунанд , вайро ҳам музди худ буд ва ҳам музди мувофиқати дигарон » . Ва ҳамчунин касе ки ба ғзў хоҳад шуд ё ба ҳаҷ хоҳад шуд бештари сози он бикунад ва берун ояд то мардумон ҳарис шаванд ва ё чун ба шаб намоз кунад овоз бардорад то дигарон бедор шаванд . Пас ҳақиқат онаст ки агар аз риёи эмин буду изҳори сабаби иқтидоу рағбат дигарон бошад ин фозилтар . Ва агар шаҳвати риё ҳаракат хоҳад карду вайро рағбати дигарон суд надорад , пӯшидаи доштани аўлитр .

و یک روز رسول (ص) مالی می خواست. انصاریی صرّه زر بیاورد. چون مردمان بدیدند مال آوردن گرفتند. رسول (ص) گفت، «هرکه سنتی نیکو بنهد که وی را بدان متابعت کنند، وی را هم مزد خود بود و هم مزد موافقت دیگران». و همچنین کسی که به غزو خواهد شد یا به حج خواهد شد بیشتر ساز آن بکند و بیرون آید تا مردمان حریص شوند و یا چون به شب نماز کند آواز بردارد تا دیگران بیدار شوند. پس حقیقت آن است که اگر از ریا ایمن بود و اظهار سبب اقتدا و رغبت دیگران باشد این فاضلتر. و اگر شهوت ریا حرکت خواهد کرد و وی را رغبت دیگران سود ندارد، پوشیده داشتن اولیتر.

Пас ҳаркии ибодат зоҳир хоҳад кард бояд ки ҷое изҳор кунад ки мумкин буд ки касе ба вай иқтидо кунад ки кас бошад ки аҳли вай ба вай иқтидо кунаду аҳл бозор накунанд ва кас бошад ки аҳл бозор кунанду аҳл вай накунанду дигари он ки дили хешро муроқибат кунад ки бештар он бошад ки шаҳвати андари ботин пӯшида бошаду вайро ба узри иқтидои дигарон Фроозҳор кардан дорад то ҳалок шавад . Ва мисли ин чун касе бошад ки сбоҳт надонад ва ғарқа хоҳад шуд , дайгариро низ даст гирад то ҳарду лок шаванд .

پس هرکه عبادت ظاهر خواهد کرد باید که جایی اظهار کند که ممکن بود که کسی به وی اقتدا کند که کس باشد که اهل وی به وی اقتدا کند و اهل بازار نکنند و کس باشد که اهل بازار کنند و اهل وی نکنند و دیگر آن که دل خویش را مراقبت کند که بیشتر آن باشد که شهوت اندر باطن پوشیده باشد و وی را به عذر اقتدای دیگران فرااظهار کردن دارد تا هلاک شود. و مثل این چون کسی باشد که سباحت نداند و غرقه خواهد شد، دیگری را نیز دست گیرد تا هردو لاک شوند.

Ва мисли марди қавӣ чун касе бошад ки устод буд ва ба сбоҳти худ барраад ва дигаронро низ бигузаранд ва ин дараҷаи анбиё ва авлиёст ва набояд ки касе бидон ғарра шаваду ибодатӣ ки пинҳон тавон дошт надораду аломати сидқи андари ин он буд ки тақдир кунад ки агар вайро гӯйанд ту тоъати хеши дор то мардумон бидон обиди дигар иқтидо кунанду музди ту ҳамчун музд изҳор бошад , агар андари хештан рағбатӣ ёбад андари изҳор , онаст ки манзалати хеш ҳаме ҷӯяд на савоби охират .

و مثل مرد قوی چون کسی باشد که استاد بود و به سباحت خود برهد و دیگران را نیز بگذراند و این درجه انبیا و اولیاست و نباید که کسی بدان غره شود و عبادتی که پنهان توان داشت ندارد و علامت صدق اندر این آن بود که تقدیر کند که اگر وی را گویند تو طاعت خویش دار تا مردمان بدان عابد دیگر اقتدا کنند و مزد تو همچون مزد اظهار باشد، اگر اندر خویشتن رغبتی یابد اندر اظهار، آن است که منزلت خویش همی جوید نه ثواب آخرت.

Тариқи дигари андари изҳори он буд ки пас аз фироқи он тоъат бигӯед ки чаҳ кардаам ва аз ин низ нафасро лиззат ва шурб бошад ва бошад ки зиёдат ҳикоят кунад , воҷиб бошад ки забон нигоҳ дорад ва изҳор накунад то онгоҳ ки мадҳу зми халқи наздики ваии баробар буду қабулу ради эшон яксон шаваду онгоҳ чун донад ки андари гуфтани таҳрики рағбат хайраст андар дигарон бигӯед ва чунин бисёр гуфтаанд бузургоне ки аҳл қӯт бӯдаанд . Саъди бен маози рҳмҳм аллоҳ гуфт , « то мусулмон шудаам ҳеҷ намоз накардаам ки андари он нафаси ман ҳадисӣ кардааст ҷузи он ки бо вай гуфта ояд андари охират ва вай хоҳад гуфт андари ҷавоб ва ҳеҷ чиз нашунидаам аз расӯл ( с ) ки на яқин донистам ки ҳақаст » . Ва умри разии аллоҳ анҳу гуфт , « бок надорам ки бомдод бархезам корҳо бар ман душвор буд ё осон буд ки надонам хайри ман дар кадомаст » . Ва ибни масъӯди рҳмҳм аллоҳ гуфт , « ба ҳар ҳол ки бомдод бархезам орзӯ накунам ки бархилоф он бошад » . Ва Усмон гуфт , « то байъат кардаам бо расӯл ( с ) , уратро ба дасти рост нпрмосидаҳам ва сурӯд нагуфтаам ва дурӯғ нагуфтаам » . БўсФёни разии аллоҳи анҳу ба вақт марг гуфт , « мгўӣид бар ман ки то мусулмон шудаам ҳеҷ гуноҳ накардаам »у умри бен абдулазизи разии аллоҳ анҳу гуфт , « ҳеҷ қазо накард худои ъзўҷл бар ман ки хўостмӣ ки накардӣ ва ҳеҷ шодӣ намондааст марои магар дар ончии ҳақи таъолӣ тақдир карда бошад » . Ва ин ҳамаи суханҳои аҳл қӯтаст ва набояд ки зуъафои бад-ӣн ғарра шаванд .

طریق دیگر اندر اظهار آن بود که پس از فراغ آن طاعت بگوید که چه کرده ام و از این نیز نفس را لذت و شرب باشد و باشد که زیادت حکایت کند، واجب باشد که زبان نگاه دارد و اظهار نکند تا آنگاه که مدح و ذم خلق نزدیک وی برابر بود و قبول و رد ایشان یکسان شود و آنگاه چون داند که اندر گفتن تحریک رغبت خیر است اندر دیگران بگوید و چنین بسیار گفته اند بزرگانی که اهل قوت بوده اند. سعد بن معاذ رحمهم الله گفت، «تا مسلمان شده ام هیچ نماز نکرده ام که اندر آن نفس من حدیثی کرده است جز آن که با وی گفته آید اندر آخرت و وی خواهد گفت اندر جواب و هیچ چیز نشنیده ام از رسول (ص) که نه یقین دانستم که حق است». و عمر رضی الله عنه گفت، «باک ندارم که بامداد برخیزم کارها بر من دشوار بود یا آسان بود که ندانم خیر من در کدام است». و ابن مسعود رحمهم الله گفت، «به هر حال که بامداد برخیزم آرزو نکنم که برخلاف آن باشد». و عثمان گفت، «تا بیعت کرده ام با رسول (ص)، عورت را به دست راست نپرماسیده ام و سرود نگفته ام و دروغ نگفته ام». بوسفیان رضی الله عنه به وقت مرگ گفت، «مگوئید بر من که تا مسلمان شده ام هیچ گناه نکرده ام» و عمر بن عبدالعزیز رضی الله عنه گفت، «هیچ قضا نکرد خدای عزوجل بر من که خواستمی که نکردی و هیچ شادی نمانده است مرا مگر در آنچه حق تعالی تقدیر کرده باشد». و این همه سخنهای اهل قوت است و نباید که ضعفا بدین غره شوند.

Ва бидон ки худоиро таъолии андари корҳо таъбияҳост ки касе бидон роҳ надораду андари зер ҳар шарӣ хайротаст ки мо бидон роҳ набарему андари риё бисёр хайротаст халқро , агарчӣ ҳалок мароеаст ки бисёр кас ба риё корҳо кунанд ки дигарон пиндоранд ки ба ихлос ҳаме кунанду бадишон иқтидо кунанд ва ҳикоят кунанд ки андари Басраи бомдоди чунон будӣ ки ба ҳар кӯй ки Фрўшдндӣ , овози қуръон ва зикр шунидандӣ ва бидон рағбати зиёдат ҳаме шудӣ . Пас яке китобӣ кард андари дақоиқи риё ва он ҳамаи дасти бдоштнд ва рағбатҳо бидон сабаб Фотр шуд ва гуфтанд ки кошкӣ ин китоб накардӣ пас мароеи фидоӣ дигарон бошад ки вай ҳалок мешавад ва дигаронро ба ихлос ҳаме хонд .

و بدان که خدای را تعالی اندر کارها تعبیه هاست که کسی بدان راه ندارد و اندر زیر هر شری خیرات است که ما بدان راه نبریم و اندر ریا بسیار خیرات است خلق را، اگرچه هلاک مرایی است که بسیار کس به ریا کارها کنند که دیگران پندارند که به اخلاص همی کنند و بدیشان اقتدا کنند و حکایت کنند که اندر بصره بامداد چنان بودی که به هر کوی که فروشدندی، آواز قرآن و ذکر شنیدندی و بدان رغبت زیادت همی شدی. پس یکی کتابی کرد اندر دقایق ریا و آن همه دست بداشتند و رغبتها بدان سبب فاتر شد و گفتند که کاشکی این کتاب نکردی پس مرایی فدای دیگران باشد که وی هلاک می شود و دیگران را به اخلاص همی خواند.