Бидон ки касе ки ба бҳоем наздикасту роҳи ҷуз ба эҳсос чашм надорад , бошад ки гуяд некуии ҳеҷ маънӣ надорад ҷузи он ки рӯй сурху сипеду аъзои мутаносиб буду ҳосили он бо шакл ва лавн ояд . Ва ҳар чаҳ шакл ва лавн надорад мумкин набӯд ки некӯ буд ва ин хатост , чаҳ уқало гӯйанд ки ин хаттӣ некӯасту овозии некӯу асбии некӯу саройу шаҳрии некӯу боғии некӯ , пас маънии некуии он буд ки ҳар камол ки ба ваии лоиқ буд ҳосил буд ва ҳеҷ чизи дрнёбд . Ва камоли хати таносуби ҳуруфи вай буду дигари маъонӣ ва шак нест ки дар нигаристан ба хати некӯу сарои некӯу асби некӯ лиззатӣаст .

بدان که کسی که به بهایم نزدیک است و راه جز به احساس چشم ندارد، باشد که گوید نیکویی هیچ معنی ندارد جز آن که روی سرخ و سپید و اعضای متناسب بود و حاصل آن با شکل و لون آید. و هر چه شکل و لون ندارد ممکن نبود که نیکو بود و این خطاست، چه عقلا گویند که این خطی نیکوست و آوازی نیکو و اسبی نیکو و سرای و شهری نیکو و باغی نیکو، پس معنی نیکویی آن بود که هر کمال که به وی لایق بود حاصل بود و هیچ چیز درنیابد. و کمال خط تناسب حروف وی بود و دیگر معانی و شک نیست که در نگریستن به خط نیکو و سرای نیکو و اسب نیکو لذتی است.

Пас некуӣ ба сӯрат рӯй махсӯс нест , локини ин ҳама маҳсусаст ба чашми зоҳир ва бошад ки касе бад-ӣн иқрор диҳад влкн гуяд ки чизе ки ба чашми онро натавон дид некӯи хаёлот ҷаҳласт ки мо мегӯйем ки фалони халқ некӯ дораду мурувватӣ некӯ дорад . Ва гӯйанд илм бо вараъи сахти некӯ буду шуҷоат бо саховати сахти некӯ буду прҳизкорӣу қаноату кӯтоҳи тамаъӣ аз ҳамаи чизеи некӯтар . Ину амсоли ин маърӯфаст ва ин ҳама ба чашм зоҳир натавон дид . Балки ба басирати ақл дар тавон ёфт .

پس نیکویی به صورت روی مخصوص نیست، لکن این همه محسوس است به چشم ظاهر و باشد که کسی بدین اقرار دهد ولکن گوید که چیزی که به چشم آن را نتوان دید نیکو خیالات جهل است که ما می گوییم که فلان خلق نیکو دارد و مروتی نیکو دارد. و گویند علم با ورع سخت نیکو بود و شجاعت با سخاوت سخت نیکو بود و پرهیزکاری و قناعت و کوتاه طمعی از همه چیزی نیکوتر. این و امثال این معروف است و این همه به چشم ظاهر نتوان دید. بلکه به بصیرت عقل در توان یافت.

Ва дар китоби риёза алнФс бигуфтаем ки сӯрат дуаст : зоҳиру ботин . Ва халқи некӯи сӯрат ботинаст ва маҳбӯбаст ба табъ . Ва далели бад-ӣни он ки касе шофииро дӯст дорад , балки Абубакру умрро дӯст дорад ва маҳол набӯд ва чигуна маҳол буд ки кас буд ки дар ин дӯстии молу ҷон базл кунад ва ин дӯстӣ барои шаклу сӯрат эшон набӯд ки эшонро худ надидаасту сӯрати эшон акнӯн хокӣ шудааст , балки ин дӯстӣ барои ҷамоли сӯрати ботин эшонаст ва он илму тақво ва сиёсатасту амсоли ин . Ва ҳам чунин пайғомбаронро бад-ӣн дӯст доранд .

و در کتاب ریاضه النفس بگفته ایم که صورت دو است: ظاهر و باطن. و خلق نیکو صورت باطن است و محبوب است به طبع. و دلیل بدین آن که کسی شافعی را دوست دارد، بلکه ابوبکر و عمر را دوست دارد و محال نبود و چگونه محال بود که کس بود که در این دوستی مال و جان بذل کند و این دوستی برای شکل و صورت ایشان نبود که ایشان را خود ندیده است و صورت ایشان اکنون خاکی شده است، بلکه این دوستی برای جمال صورت باطن ایشان است و آن علم و تقوی و سیاست است و امثال این. و هم چنین پیغامبران را بدین دوست دارند.

Ва ҳаркии садиқро дӯст дорад ба ҳар сӯрат ки бошад дӯст дорад ки вайро бидон сифат дӯст дорад ки ваии садиқро бидонаст . Ва сидқи илми сифати як ҷузваст аз зоти садиқ ки ҷузъ лоитҷзӣ гӯйанд . Ин на шакл дорад ва на лавн . Ва ин наздики гуруҳе ҷойгирасту наздики гуруҳе ҷойгир нест . Ба ҳар сифат ки ҳаст вайро шакл ва лавн несту маҳбӯб онаст на пӯсту гӯшти зоҳир .

و هرکه صدیق را دوست دارد به هر صورت که باشد دوست دارد که وی را بدان صفت دوست دارد که وی صدیق را بدانست. و صدق علم صفت یک جزو است از ذات صدیق که جزء لایتجزی گویند. این نه شکل دارد و نه لون. و این نزدیک گروهی جایگیر است و نزدیک گروهی جایگیر نیست. به هر صفت که هست وی را شکل و لون نیست و محبوب آن است نه پوست و گوشت ظاهر.

Пас ҳаркиро ақл буду ҷамоли ботин инкор накунад ва онро дӯст тар дорад аз сӯрати зоҳир ки бисёр фарқ буд миён касе ки сӯратиро дӯст дорад ки бар девор нақш кунанду миён касе ки пайғомбариро дӯст дорад .

پس هرکه را عقل بود و جمال باطن انکار نکند و آن را دوست تر دارد از صورت ظاهر که بسیار فرق بود میان کسی که صورتی را دوست دارد که بر دیوار نقش کنند و میان کسی که پیغامبری را دوست دارد.

Балки кӯдаки хирад чун хоҳанд ки касеро дӯст дорад аз мурдагон , чашму абрӯии вайро сифат накунанд балки саховату илму қудрати вай сифат кунанд ва чун хоҳанд ки душман дорад зиштии ботини вай ҳикоят кунанд на зиштии зоҳир ,у бад-ӣни сабаби саҳобаро дӯст доранду Абуҷаҳлро душман .

بلکه کودک خرد چون خواهند که کسی را دوست دارد از مردگان، چشم و ابروی وی را صفت نکنند بلکه سخاوت و علم و قدرت وی صفت کنند و چون خواهند که دشمن دارد زشتی باطن وی حکایت کنند نه زشتی ظاهر، و بدین سبب صحابه را دوست دارند و ابوجهل را دشمن.

Пас пайдо шуд ки ҷамол дуаст : зоҳиру ботин . Ва ҷамоли сӯрати ботин маҳбӯбаст ҳам чун зоҳир , балки маҳбӯб тараст наздики он ки андакӣ ақл дорад .

پس پیدا شد که جمال دو است: ظاهر و باطن. و جمال صورت باطن محبوب است هم چون ظاهر، بلکه محبوب تر است نزدیک آن که اندکی عقل دارد.