Ҳамоно ки гӯйӣ ки агар лиззати дидор аз ҷинси лиззат маърифатаст ин пас лиззатӣ нест ва ин аз он гӯйӣ ки аз лаззоти маърифати худ хабари надорӣ , локин бошад ки суханӣ чанд ба ҳам бознҳодаҳ бошӣу ёд гирифта бошӣ аз китобӣ ё аз касе биёмухта ва онро маърифат ном карда , ба ҳеҷ ҳол аз он лиззат наёбӣ . Ва бидон ки касетаринаро лўзинаҳ ном кунад , вай аз он лиззати лўзинаҳи наёбад . Аммо он ки ҳақиқат маърифат бичишад дар он чандон лиззат ёбад ки агар дар ин ҷаҳони биҳишт ба ивази вайро диҳанд маърифати дӯст тар дорад , чунон ки оқили лиззати салтанат аз лиззати фараҷу шиками дӯст тар дорад .

همانا که گویی که اگر لذت دیدار از جنس لذت معرفت است این پس لذتی نیست و این از آن گویی که از لذات معرفت خود خبر نداری، لکن باشد که سخنی چند به هم بازنهاده باشی و یاد گرفته باشی از کتابی یا از کسی بیاموخته و آن را معرفت نام کرده، به هیچ حال از آن لذت نیابی. و بدان که کسی ترینه را لوزینه نام کند، وی از آن لذت لوزینه نیابد. اما آن که حقیقت معرفت بچشد در آن چندان لذت یابد که اگر در این جهان بهشت به عوض وی را دهند معرفت دوست تر دارد، چنان که عاقل لذت سلطنت از لذت فرج و شکم دوست تر دارد.

Аммо агар чаҳ лиззати маърифат азимаст , влкн бо лиззати дидори охирати ҳеҷ наздикӣ надорад . Ва ин худ ба мисолии фаҳм тавон кард . Ошиқӣ тақдир кун ки дар маъшӯқ менигарад ба вақти субҳ ки ҳануз равшан нашудааст , ба вақте ки ишқ бар ваии заъиф буду шаҳвати ноқис ва дар ҷомаи ваии каждуму занбӯр буд , вайро мегазаду бози он низ ба корҳои дигари машғӯл буд ва аз ҳарчизӣ май ҳаросад . Шак нест ки лиззати ваии заъиф буд . Пас агар ногоҳ офтоб барояду бғоит равшан шаваду шаҳвату ишқи ваии бғоит қавӣ шаваду машғалау ҳарос аз дили ваии бишавад ва аз дарди занбӯр халос ёбад . Лиззатӣ азим ёбад ки бози он ки аз пеш буд ҳеҷ наздикӣ надорад .

اما اگر چه لذت معرفت عظیم است، ولکن با لذت دیدار آخرت هیچ نزدیکی ندارد. و این خود به مثالی فهم توان کرد. عاشقی تقدیر کن که در معشوق می نگرد به وقت صبح که هنوز روشن نشده است، به وقتی که عشق بر وی ضعیف بود و شهوت ناقص و در جامه وی کژدم و زنبور بود، وی را می گزد و باز آن نیز به کارهای دیگر مشغول بود و از هرچیزی می هراسد. شک نیست که لذت وی ضعیف بود. پس اگر ناگاه آفتاب برآید و بغایت روشن شود و شهوت و عشق وی بغایت قوی شود و مشغله و هراس از دل وی بشود و از درد زنبور خلاص یابد. لذتی عظیم یابد که باز آن که از پیش بود هیچ نزدیکی ندارد.

Ҳоли ориф дар дунё чунинасту торикии мисоли заъф маърифатаст дар ин ҷаҳон ки гӯйӣ ки аз пас парда берун менигарад . Ва заъифии ишқи сабаби нуқсон одамӣаст ки то дар ин ҷаҳон буд ноқис буд ва он ишқ ба камол нарасаду каждуму занбӯр мисли шаҳавоти дунёст . Ва ғаму андӯҳу ранҷ ки мебошад ин ҳамаи мушавваши лиззат маърифатасту машғалау ҳарос мисли андешаи зиндагонӣу маишат ва ба даст овардани қӯту амсол инаст . Ва ба марги ин ҳамаи хезаду шаҳвати дидор тамом шаваду пӯшидагӣ ба кашф бадал шаваду ғаму андӯҳу машғалаи дунё мунқатиъ шаваду бад-ӣни сабаби он лиззати бғоит камол расад агарчӣ бар қадари маърифат беш набӯд . Ва чунон ки лиззатӣ ки гурусна ёбад аз буии таом бо лиззат хӯрдан муносибат надорад , лиззати маърифат бо дидори ҳам чунин буд .

حال عارف در دنیا چنین است و تاریکی مثال ضعف معرفت است در این جهان که گویی که از پس پرده بیرون می نگرد. و ضعیفی عشق سبب نقصان آدمی است که تا در این جهان بود ناقص بود و آن عشق به کمال نرسد و کژدم و زنبور مثل شهوات دنیاست. و غم و اندوه و رنج که می باشد این همه مشوش لذت معرفت است و مشغله و هراس مثل اندیشه زندگانی و معیشت و به دست آوردن قوت و امثال این است. و به مرگ این همه خیزد و شهوت دیدار تمام شود و پوشیدگی به کشف بدل شود و غم و اندوه و مشغله دنیا منقطع شود و بدین سبب آن لذت بغایت کمال رسد اگرچه بر قدر معرفت بیش نبود. و چنان که لذتی که گرسنه یابد از بوی طعام با لذت خوردن مناسبت ندارد، لذت معرفت با دیدار هم چنین بود.