Бидон ки ҳаркии муҳаббат инкор кард шавқ низ инкор кард . Дар дуои расӯл ( с )аст , « аосӣлки алшўқи илои лқоӣку лзаҳи алнзри илои вҷҳки алкрим » ва гуфт , « худои таъолӣ ҳаме гуяд , « толи шавқи алоброри илои лқоӣӣу ании илои лқоӣҳми лошди шўқо , дароз шуд орзӯмандии неки мардон ба ман ва ман ба эшон орзўмндтрм аз эшон » . Пас бояд ки маънӣ шавқ бишносӣ ки шавқ ба худоӣ таъолӣ чист ки муҳаббат бешавқ набӯд , влкни ҳаркиро Аслан ндонанд шавқ ба вай набӯд ва агар донанду ҳозир буду ҳамеи бенанди ҳам шавқ набӯд . Пас шавқ ба чизе буд ки аз ваҷҳеи ҳозир буд ва аз ваҷҳеи ғоиб . Чун маъшӯқ ки дар хаёли ҳозир буд ва аз чашми ғоиб . Ва маънии шавқи тақозоу талаби он буд ки дар чашм ҳозир ояд то идрок тамом шавад , пас аз ин бишносӣ ки шавқ ба худои таъолӣ дар дунё мумкин нагардад ки бирасад ки вай дар маърифат ҳозираст влкн аз мушоҳида ғоибасту мушоҳидаи камол маърифатаст чунон ки дидори камол хаёласт . Ва ин шавқи ҷуз ба марги брнхизд .

بدان که هرکه محبت انکار کرد شوق نیز انکار کرد. در دعای رسول (ص) است، «ااسئلک الشوق الی لقائک و لذه النظر الی وجهک الکریم» و گفت، «خدای تعالی همی گوید، «طال شوق الابرار الی لقائی و انی الی لقائهم لاشد شوقا، دراز شد آرزومندی نیک مردان به من و من به ایشان آرزومندترم از ایشان». پس باید که معنی شوق بشناسی که شوق به خدای تعالی چیست که محبت بی شوق نبود، ولکن هرکه را اصلا ندانند شوق به وی نبود و اگر دانند و حاضر بود و همی بینند هم شوق نبود. پس شوق به چیزی بود که از وجهی حاضر بود و از وجهی غایب. چون معشوق که در خیال حاضر بود و از چشم غایب. و معنی شوق تقاضا و طلب آن بود که در چشم حاضر آید تا ادراک تمام شود، پس از این بشناسی که شوق به خدای تعالی در دنیا ممکن نگردد که برسد که وی در معرفت حاضر است ولکن از مشاهده غایب است و مشاهده کمال معرفت است چنان که دیدار کمال خیال است. و این شوق جز به مرگ برنخیزد.

Ва навъе дигар аз шавқ бимонад ки дар охирати брнхизд ки нуқсони идрок дар ин ҷаҳон аз ду ваҷҳаст : яке он ки маърифат идрокӣаст монанди дидори пас пардае борӣк ё дидор ба вақти асфори пеш аз он ки офтоб барояд ва ин дар охират равшан шавад ва ин шавқ мунқатиъ шавад . Дигари он ки касе маъшӯқ дорад ки рӯй вай дида бошад , влкни мӯӣу аъзои вай надида бошад ва донад ки он ҳама некӯаст , шавқи дидор он бошад . Ҳамчунин ҷамоли ҳазрати илоҳятро ниҳоят нест . Ва агар касе бисёр бидонади ончӣ монда бошад зиёдат буд , чаҳ маълӯмоти вайро ниҳоят нест ва то ҳамаро надонад ҷамоли ҳазрат дрнёФтаҳ бошад . Ва ин одамиро на дар ин ҷаҳон мумкинаст ва на дар он ҷаҳон . Ки ҳаргизи илми одамӣ бениҳоят нашавад , пас ҳарчанд ки дар охират дидор меафзоед лиззат меафзоед ва он бениҳоят буд .

و نوعی دیگر از شوق بماند که در آخرت برنخیزد که نقصان ادراک در این جهان از دو وجه است: یکی آن که معرفت ادراکی است مانند دیدار پس پرده ای باریک یا دیدار به وقت اسفار پیش از آن که آفتاب برآید و این در آخرت روشن شود و این شوق منقطع شود. دیگر آن که کسی معشوق دارد که روی وی دیده باشد، ولکن موی و اعضای وی ندیده باشد و داند که آن همه نیکوست، شوق دیدار آن باشد. همچنین جمال حضرت الهیت را نهایت نیست. و اگر کسی بسیار بداند آنچه مانده باشد زیادت بود، چه معلومات وی را نهایت نیست و تا همه را نداند جمال حضرت درنیافته باشد. و این آدمی را نه در این جهان ممکن است و نه در آن جهان. که هرگز علم آدمی بی نهایت نشود، پس هرچند که در آخرت دیدار می افزاید لذت می افزاید و آن بی نهایت بود.

Чун назар дил бидон буд ки ҳозираст ҳоли ҳамаи фарруху шодӣ буд бидон ва онро инс гӯйанд . Ва чун назар бидон буд ки мондааст ҳоли дили тақозоу талаб буд ва онро шавқ гӯйанд . Ва ин шавқро охир нест на дар ин ҷаҳон ва на дар он ҷаҳон , ва ҳамеша дар охират мегӯйанд : « рбнои атумами лнои нўрно » чаҳ ҳарчӣ ошкоро мешавад аз ҷамоли ҳазрати илоҳяти ҳамаи анвор буд ва эшонро талаб он мебошад влкн боргоҳ надонад ки каси худоиро ба камоли ҷуз худоӣ нашносад , чун ба камол натавон шинохт ба камол ҳам натавон дид , локини муштоқонро роҳи кушода буд то бар давоми он кашф ва он дидор меафзоед . Ҳақиқати лиззат бениҳоят дар биҳишти ин буд . Ва агар на ин будӣ ҳамоно ки огоҳӣ лиззат бишудӣ , ки ҳарчӣ доим шуду дили фаро он кард аз лиззати он огоҳии наёбад то онгоҳ ки тозаи чизе ба вай мерасад , пас Наими аҳли биҳишт ҳар лаҳза тоза мешавад чунон ки дар ҳозири гузаштаро мухтасар мебинад . Ки ҳар рӯзи зиёдат буд . Ва аз ин асл низ маънӣ инс бишнохтӣ ки инси азоФти ҳолат диласт бози ончӣ ҳозираст , чун илтифот накунад бидонча мондааст . Чун илтифот кунад ҳолати шавқ буд . Пас ҳамаи муҳибони ҳақи таъолӣ дар ин ҷаҳон ва дар он ҷаҳони миёни инс ва шавқ мегирданд .

چون نظر دل بدان بود که حاضر است حال همه فرّخ و شادی بود بدان و آن را انس گویند. و چون نظر بدان بود که مانده است حال دل تقاضا و طلب بود و آن را شوق گویند. و این شوق را آخر نیست نه در این جهان و نه در آن جهان، و همیشه در آخرت می گویند: «ربنا اتمم لنا نورنا» چه هرچه آشکارا می شود از جمال حضرت الهیت همه انوار بود و ایشان را طلب آن می باشد ولکن بارگاه نداند که کس خدای را به کمال جز خدای نشناسد، چون به کمال نتوان شناخت به کمال هم نتوان دید، لکن مشتاقان را راه گشاده بود تا بر دوام آن کشف و آن دیدار می افزاید. حقیقت لذت بی نهایت در بهشت این بود. و اگر نه این بودی همانا که آگاهی لذت بشدی، که هرچه دایم شد و دل فرا آن کرد از لذت آن آگاهی نیابد تا آنگاه که تازه چیزی به وی می رسد، پس نعیم اهل بهشت هر لحظه تازه می شود چنان که در حاضر گذشته را مختصر می بیند. که هر روز زیادت بود. و از این اصل نیز معنی انس بشناختی که انس اضافت حالت دل است باز آنچه حاضر است، چون التفات نکند بدانچه مانده است. چون التفات کند حالت شوق بود. پس همه محبان حق تعالی در این جهان و در آن جهان میان انس و شوق می گردند.

Ва дар ахбори Довӯд ( ъ ) ки худоӣ таъолӣ гуфт , « ё Довӯд ! аҳли заминро хабари даҳ аз ман ки дӯсти онам ки маро дӯст дорад ва ҳамнишин онам ки бо ман ба хилват биншинаду мӯниси онам ки ба ёдкарди ман инс гирад . Ва рафиқи онам ки рафиқ манасту гузидаи онам ки маро баргузинаду фармонбардори онам ки марои фармони барад . Ва ҳеҷ бандаи маро дӯст надорад . Ва ман аз дил вай донистам ки на вайро дӯст гирифтам ва бар дигарон мақдам дошт . Ҳарки маро ҷӯяд ба ҳақ бияёду ҳаркии дайгариро ҷӯяд марои наёбад . ё аҳли замин ! пой надоред дар ин корҳо ки бидон фирефта шудаед ва рӯй ба суҳбат ва маҷоласту мўонст ман оваред ва ба ман инс гиред то ба шумо инси гирам . Ки ман тинати дӯстони хеш аз тинати иброҳӣми офаридам . Дӯсти ману Мӯсои ҳамрози ману Муҳамади баргузӣдаи ман ,у дили муштоқони хеш аз нури худ офаридам ва ба ҷалоли худ прўрдм .

و در اخبار داوود (ع) که خدای تعالی گفت، «یا داوود! اهل زمین را خبر ده از من که دوست آنم که مرا دوست دارد و همنشین آنم که با من به خلوت بنشیند و مونس آنم که به یادکرد من انس گیرد. و رفیق آنم که رفیق من است و گزیده آنم که مرا برگزیند و فرمانبردار آنم که مرا فرمان برد. و هیچ بنده مرا دوست ندارد. و من از دل وی دانستم که نه وی را دوست گرفتم و بر دیگران مقدم داشت. هرکه مرا جوید به حق بیاید و هرکه دیگری را جوید مرا نیابد. یا اهل زمین! پای ندارید در این کارها که بدان فریفته شده اید و روی به صحبت و مجالست و موانست من آورید و به من انس گیرید تا به شما انس گیرم. که من طینت دوستان خویش از طینت ابراهیم آفریدم. دوست من و موسی همراز من و محمد برگزیده من، و دل مشتاقان خویش از نور خود آفریدم و به جلال خود پروردم.

Ва ба баъзе анбиё ваҳй омад ки маро бандагонанд ки маро дӯст доранд ва ман эшонро дӯст дорам ва орўзмнд мананд ва ман орзӯманди эшон , маро ёд кунанд ва ман эшонро ёд кунам , назари эшон ба манасту назари ман ба эшон . Агар шумо низ роҳ эшон гиред шуморо дӯсти гирам ва агар аз роҳ эшон бигардед шуморо душмани гирам . Ину амсоли ин ахбор дар муҳаббату шавқ бисёраст ва ин қадари ӣнҷои кифоят буд .

و به بعضی انبیا وحی آمد که مرا بندگانند که مرا دوست دارند و من ایشان را دوست دارم و آروزمند منند و من آرزومند ایشان، مرا یاد کنند و من ایشان را یاد کنم، نظر ایشان به من است و نظر من به ایشان. اگر شما نیز راه ایشان گیرید شما را دوست گیرم و اگر از راه ایشان بگردید شما را دشمن گیرم. این و امثال این اخبار در محبت و شوق بسیار است و این قدر اینجا کفایت بود.