Бидон ки гуруҳе гуфтаанд ки ризо ба балоу ончӣ ба хилоф ҳаво бошад мумкин нест балки ғояти он сабраст ва ин хатост , балки чун дӯстӣ ғолиб шуд ризо ба хилофи ҳаво мумкинаст аз ду ваҷҳ : яке он ки чунон мустағриқ ва мадҳуш шавад ба ишқ ки аз худ огоҳии наёбад , чунон ки касе дар ҷанги чунон ба хашм машғӯл шавад ки аз ҷароҳати дарди наёбад ва бошад ки ҷароҳат расад ва хабар надорад то чун ба чашм набинад ва касе дар хидматӣ мераваду хор дар пой вай мешавад огоҳии наёбад , ва чун длмшғўл шавад огоҳии гуруснагӣу тишнагии бишавад . Ва чун ин ҳама дар ишқи махлуқу ҳирси дунё мумкинаст , чаро дар ишқи ҳақи таъолӣу дӯстии охират мумкин нест ? ва маълумаст ки ҷамоли сӯрати маъонӣ дар ботини азим тараст аз ҷамоли сӯратҳои зоҳир ки ба ҳақиқат пӯстӣаст бар мзблаҳ Эй кашидау чашми басират ки бидон ҷамол ботин дарёбанд равшан тараст аз чашми зоҳир ки ғалат бисёр кунад то бузургро хирад бинаду даврро наздик . Ваҷҳи дигари он ки ?илами дёбди влкн чун донад ки ризои дӯсти вай дар он аст бидон розӣ бошад чунон ки агар дӯсти вайро фармоед ки ҳиҷомат кун ё доварии талхи хур , бидон розӣ шавад дар шараи он ки ризои дӯст ҳосил кунад . Пас ҳар ки донад ки ризои ҳақи таъолӣ дар онаст ки ба ончӣ бо вай кунад ризо диҳад ва ба дарвешӣу беморӣу бало сабр кунад , розӣ шавад , чунон ки ҳариси дунё бар ранҷи сафару хатари дарё ва корҳои дшхўори розӣ буд .

بدان که گروهی گفته اند که رضا به بلا و آنچه به خلاف هوا باشد ممکن نیست بلکه غایت آن صبر است و این خطاست، بلکه چون دوستی غالب شد رضا به خلاف هوا ممکن است از دو وجه: یکی آن که چنان مستغرق و مدهوش شود به عشق که از خود آگاهی نیابد، چنان که کسی در جنگ چنان به خشم مشغول شود که از جراحت درد نیابد و باشد که جراحت رسد و خبر ندارد تا چون به چشم نبیند و کسی در خدمتی می رود و خار در پای وی می شود آگاهی نیابد، و چون دلمشغول شود آگاهی گرسنگی و تشنگی بشود. و چون این همه در عشق مخلوق و حرص دنیا ممکن است، چرا در عشق حق تعالی و دوستی آخرت ممکن نیست؟ و معلوم است که جمال صورت معانی در باطن عظیم تر است از جمال صورتهای ظاهر که به حقیقت پوستی است بر مزبله ای کشیده و چشم بصیرت که بدان جمال باطن دریابند روشن تر است از چشم ظاهر که غلط بسیار کند تا بزرگ را خرد بیند و دور را نزدیک. وجه دیگر آن که الم دیابد ولکن چون داند که رضای دوست وی در آن است بدان راضی باشد چنان که اگر دوست وی را فرماید که حجامت کن یا داوری تلخ خور، بدان راضی شود در شره آن که رضای دوست حاصل کند. پس هر که داند که رضای حق تعالی در آن است که به آنچه با وی کند رضا دهد و به درویشی و بیماری و بلا صبر کند، راضی شود، چنان که حریص دنیا بر رنج سفر و خطر دریا و کارهای دشخوار راضی بود.

Ва муҳибон бисёр бад-ӣни дараҷа расидаанд . Зани фатҳи Мӯсилиро нохун бишикаст ки биФтод бихандед . Гуфтанд , « дард наёфтӣ ? » гуфт , « шодии савоби ин огоҳии дарди бабрад » . Саҳли тстрӣ иллатӣ дошт , дору накардӣ . Гуфтанд , « чаро дору накунӣ ? » гуфт , « эй дӯст ндонӣ ки захми дӯст дард накунад ? » ҷунайд гуфт сиррии сиқтиро гуфтам ки муҳиб ?илам ёбад ? гуфт , « на » , гуфтам , « ва агар ба шамшер бизананд ? » гуфт , « на ва агар ҳафтод зарбат аз шамшер бизананд » .

و محبان بسیار بدین درجه رسیده اند. زن فتح موصلی را ناخن بشکست که بیفتاد بخندید. گفتند، «درد نیافتی؟» گفت، «شادی ثواب این آگاهی درد ببرد». سهل تستری علتی داشت، دارو نکردی. گفتند، «چرا دارو نکنی؟» گفت، «ای دوست ندانی که زخم دوست درد نکند؟» جنید گفت سری سقطی را گفتم که محب الم یابد؟ گفت، «نه»، گفتم، «و اگر به شمشیر بزنند؟» گفت، «نه و اگر هفتاد ضربت از شمشیر بزنند».

Ва яке мегуяд , « ҳар чаҳ вай дӯст дорад ман дӯст дорам ва агар хоҳад ки дар дӯзах шавам бидон розӣ бошам ва дӯст дорам » . Башар мегуяд , « якеро дар Бағдоди ҳазор чӯби бзднд ки сухан нагуфт . Гуфтам , « чаро бонг накардӣ ? » гуфт , « маъшӯқи ҳозир буд менигаред » . Гуфтам : агар маъшӯқи маинро бидидӣ чаҳ кардӣ ? як наъраи бузад ва ҷон бидод . » башар мегуяд , « дар бдоити иродат ба ибодон мешудам . Мардиро дидам мҷзўму девона бар замини афтодау мӯрчагони гӯшт вай мехӯрданд . Сари вай бар канор гирифтам ва бар вай раҳмат кардам . Чун бо ҳуш омад гуфт : ин кадом фузулӣаст ки хештан дар миёни ману худованд ман афганд ? »

و یکی می گوید، «هر چه وی دوست دارد من دوست دارم و اگر خواهد که در دوزخ شوم بدان راضی باشم و دوست دارم». بشر می گوید، «یکی را در بغداد هزار چوب بزدند که سخن نگفت. گفتم، «چرا بانگ نکردی؟» گفت، «معشوق حاضر بود می نگرید». گفتم: اگر معشوق مهین را بدیدی چه کردی؟ یک نعره بزد و جان بداد.» بشر می گوید، «در بدایت ارادت به عبادان می شدم. مردی را دیدم مجذوم و دیوانه بر زمین افتاده و مورچگان گوشت وی می خوردند. سر وی بر کنار گرفتم و بر وی رحمت کردم. چون با هوش آمد گفت: این کدام فضولی است که خویشتن در میان من و خداوند من افگند؟»

Ва дар қуръон маълумаст ки он занон ки дар Юсуф май нгриднд аз азимату ҷалоли вай даст бибареданд ва хабар надоштанд . Ва дар Мисри қаҳт буд . Чун гурусна шудандӣ , ба дидори Юсуфи рафтандӣ , гуруснагӣ фаромӯш кардандӣ . Ин асари ҷамол махлуқаст . Агар ҷамоли холиқ касеро макшуф шавад чаҳ аҷаб агар аз бало бехабар шавад ? мардӣ буд дар бодия ки ҳар чаҳ худои таъолӣ ҳукм кардӣ гуфтӣ хайр дар онаст . Сегӣ дошт ки посбони раҳли вай буду харӣ ки бор вай наҳодӣу хурӯсӣ ки эшонро бедор кардӣ . Гиреҳгӣ биёмаду шикам хар бадаред . Гуфт , « хайраст »у саги хурӯсро бикушт . Гуфт , « хайраст »у саг низ ӣа сабабии дигар ҳалок шуд . Гуфт , « хайраст » . Аҳли вай андӯҳгин шуданд ва гуфтанд , « ҳар чаҳ мебошад , ту гӯйӣ хайраст . Ин чаҳ хайр бошад ки дасту пои мо ин буд ки ҳалок шуд ? » гуфт , « бошад ки хайрат дар ин бошад » . Пас дигари рӯзи бархестанд ҳар ки гирди эшон дар буд ҳамаро дуздон кушта буданду колои барда ба сабаби овози хару хурӯсу саг ва эшонро бознёФтаҳ буданд . Гуфт , « дидӣ ки хайрати худои таъолӣ кас надонад ? »

و در قرآن معلوم است که آن زنان که در یوسف می نگریدند از عظمت و جلال وی دست ببریدند و خبر نداشتند. و در مصر قحط بود. چون گرسنه شدندی، به دیدار یوسف رفتندی، گرسنگی فراموش کردندی. این اثر جمال مخلوق است. اگر جمال خالق کسی را مکشوف شود چه عجب اگر از بلا بی خبر شود؟ مردی بود در بادیه که هر چه خدای تعالی حکم کردی گفتی خیر در آن است. سگی داشت که پاسبان رحل وی بود و خری که بار وی نهادی و خروسی که ایشان را بیدار کردی. گرگی بیامد و شکم خر بدرید. گفت، «خیر است» و سگ خروس را بکشت. گفت، «خیر است» و سگ نیز یه سببی دیگر هلاک شد. گفت، «خیر است». اهل وی اندوهگین شدند و گفتند، «هر چه می باشد، تو گویی خیر است. این چه خیر باشد که دست و پای ما این بود که هلاک شد؟» گفت، «باشد که خیرت در این باشد». پس دیگر روز برخاستند هر که گرد ایشان در بود همه را دزدان کشته بودند و کالا برده به سبب آواز خر و خروس و سگ و ایشان را بازنیافته بودند. گفت، «دیدی که خیرت خدای تعالی کس نداند؟»

Ва исо ( ъ ) ба мардӣ бигузашт нобӣноу мҷзўм ва ҳар ду ҷониби ваии мафлуҷу дасту пой на , ва мегуфт шукри он худоӣ ки маро офият додааст аз он бало ки халқ бисёр дар он мбтлоинд . Исо гуфт , « чаҳ мондааст ки туро аз он офият додааст ? » гуфт , « ба офияти терм аз касе ки дар дили ваии он маърифат наёфарид ки дар дили ман » . Пас даст ба вай фурӯд оварад то дурусту некӯӣ рӯй шуд ва бо исо ба ҳам суҳбат кард муддатӣ ва ибодат мекард бо вай . Ва шблиро дар бемористон боз дошта буданд ки девонааст . Қавмӣ дар наздик вай шуданд . Гуфт , « шумо кистед ? » гуфтанд , « дӯстдорони ту » . Санг дар эшон андохтан гирифт . Бигурехтанд . Гуфт , « дурӯғ гуфтед . Агар дӯст будед бар балои ман сабр мекардед » .

و عیسی (ع) به مردی بگذشت نابینا و مجذوم و هر دو جانب وی مفلوج و دست و پای نه، و می گفت شکر آن خدایی که مرا عافیت داده است از آن بلا که خلق بسیار در آن مبتلایند. عیسی گفت، «چه مانده است که تو را از آن عافیت داده است؟» گفت، «به عافیت ترم از کسی که در دل وی آن معرفت نیافرید که در دل من». پس دست به وی فرود آورد تا درست و نیکوی روی شد و با عیسی به هم صحبت کرد مدتی و عبادت می کرد با وی. و شبلی را در بیمارستان باز داشته بودند که دیوانه است. قومی در نزدیک وی شدند. گفت، «شما کیستید؟» گفتند، «دوستداران تو». سنگ در ایشان انداختن گرفت. بگریختند. گفت، «دروغ گفتید. اگر دوست بودید بر بلای من صبر می کردید».