Бидон ки ҳарки бишнохт ки охири кори вай ба ҳамаи ҳол маргасту қароргоҳи вай гӯрасту муваккили ваии мункиру накиру мавъиди ваии қиёмату мавриди вай биҳиштаст ё дӯзах , ҳеҷ андешаи вайро муҳимтар аз андеша марг набӯд ва ҳеҷ тадбирии олӣтар аз тадбири зод марг набӯд , агар оқил буд чунон ки расӯл ( с ) гуфт , « алкиси ман дон нафсау амали лмои баъди аламут » ҳаркии ёд марг кунад ночор ба сохтани зоди он машғӯл бошаду гӯри равза Эй ёбад аз равзаҳои биҳишт . Ва ҳаркии маргро фаромӯш кунаду ҳиммати ваии ҳама дунё бошад ва аз зоди охират ғофил монад , гӯр ғорӣ ёбад аз ғорҳои дӯзах .

بدان که هرکه بشناخت که آخر کار وی به همه حال مرگ است و قرارگاه وی گور است و موکل وی منکر و نکیر و موعد وی قیامت و مورد وی بهشت است یا دوزخ، هیچ اندیشه وی را مهمتر از اندیشه مرگ نبود و هیچ تدبیری عالیتر از تدبیر زاد مرگ نبود، اگر عاقل بود چنان که رسول (ص) گفت، «الکیس من دان نفسه و عمل لما بعد الموت» هرکه یاد مرگ کند ناچار به ساختن زاد آن مشغول باشد و گور روضه ای یابد از روضه های بهشت. و هرکه مرگ را فراموش کند و همت وی همه دنیا باشد و از زاد آخرت غافل ماند، گور غاری یابد از غارهای دوزخ.

Ва бад-ӣни сабаб ки ёд кард марги фазлӣ бузургаст , ки расӯл ( с ) гуфт , « аксрўои ман зикри ҳодми аллзот , эй касоне ки ба лиззат дунё машғӯлед ёд кунед аз он ки ҳамаи лиззатҳоро ғорат кунад » ва гуфт , « агар астўрон аз ҳдиқи марги он бдонндӣ ки шумо донед ҳаргизи гӯшт фарбеҳ нахурдятон » ва Оиша гуфт , « ё расӯли аллоҳ ! ҳеҷ кас дар дараҷа шаҳидон бошад ? » гуфт , « бошад . Касе ки дар рӯзии бист бор аз марг ёд кунад » .

و بدین سبب که یاد کرد مرگ فضلی بزرگ است، که رسول (ص) گفت، «اکثروا من ذکر هادم اللذات، ای کسانی که به لذت دنیا مشغولید یاد کنید از آن که همه لذتها را غارت کند» و گفت، «اگر استوران از حدیق مرگ آن بدانندی که شما دانید هرگز گوشت فربه نخوردیتان» و عایشه گفت، «یا رسول الله! هیچ کس در درجه شهیدان باشد؟» گفت، «باشد. کسی که در روزی بیست بار از مرگ یاد کند».

Ва расӯл ( с ) қавмиро дид ки овозаи хандаи эшон баланд шуда буд . Гуфт ин инси хуши омехтаи бикунед ба ёд кардани тиракунанда ҳамаи лиззатҳо . Гуфтанд , « он чист ? » гуфт , « марг » . Инс мегуяд ки расӯл ( с ) гуфт , « ёди марг бисёр кун ки он туро дар дунё зоҳид гирданду гуноҳони туро куффорат буд » . Ва гуфт , « кафии болмўти воъзо , марг басандааст ки халқро панд диҳад » .

و رسول (ص) قومی را دید که آوازه خنده ایشان بلند شده بود. گفت این انس خوش آمیخته بکنید به یاد کردن تیره کننده همه لذتها. گفتند، «آن چیست؟» گفت، «مرگ». انس می گوید که رسول (ص) گفت، «یاد مرگ بسیار کن که آن تو را در دنیا زاهد گرداند و گناهان تو را کفارت بود». و گفت، «کفی بالموت واعظا، مرگ بسنده است که خلق را پند دهد».

Ва саҳоба бар яке саноӣ бисёр гуфтанд . Гуфт , « ҳадиси марг бар дили вай чун буд ? » гуфтанд , « нашунидаем сухани марг аз вай » . Гуфт , « пас на чунонаст ки шумо мепиндоред » . Ва ибн умр гуяд , « ман бо даҳ каси наздики расӯл ( с ) будем . Яке аз ансор гуфт зирактарину Каримтарин мардумон кист ? гуфт : он ки аз марги бештар ёд кунад ва дар сохтани зоди он ҷаҳон ба шкўл бошад . Эшонанд зиракон ки шарафи дунёу каромати охирати ббрднд » .

و صحابه بر یکی ثنای بسیار گفتند. گفت، «حدیث مرگ بر دل وی چون بود؟» گفتند، «نشنیده ایم سخن مرگ از وی». گفت، «پس نه چنان است که شما می پندارید». و ابن عمر گوید، «من با ده کس نزدیک رسول (ص) بودیم. یکی از انصار گفت زیرکترین و کریم ترین مردمان کیست؟ گفت: آن که از مرگ بیشتر یاد کند و در ساختن زاد آن جهان به شکول باشد. ایشانند زیرکان که شرف دنیا و کرامت آخرت ببردند».

Иброҳӣм тимӣ гуяд ки ду чизаст ки роҳати дунё аз дили ман бабрад : яке зикри марг ва яке хавфи истодани пеши ҳақи таъолӣ . Въмри бен алъзиз ҳар шаби фуқаҳоро гирд кардӣу ҳадиси маргу қиёматро музокира мекардӣ . То чандон бгристндӣ ки касоне ки ҷиноза дар пеш эшон бошад . Ва сухани ҳасани басарӣ ки нишастӣ ҳама аз марг будӣ ва аз охират ва аз дӯзах . Ва зании пеши Оиша гила кард аз сахти дилии хеш . Гуфт , « маргро бисёр ёд кун то танги дили шӯй » . Ҳамчунон кард он қасоват аз вай бишуд . Боз омад ва шукр кард . Ва рабиъи бен хисм дар сарои хеши гӯрии канда буд . Ҳар рӯз чанд бор дар онҷо хуфтӣ то марг бар дил тоза кунад . Ва гуфтӣ агар як соъати марг бар дил фаромӯш кунам дилам сиёҳ шавад . Ва умри бен абдулазизи якеро гуфт , « ёди марг бисёр кун . Агар дар меҳнат бошӣ он сулӯк буд , агар дар неъмат бошӣ он бар ту мнғс кунад » . Ва абӯи сулаймон дороне гуфт киам ҳорӯнро гуфтам , « маргро дӯсти дорӣ ? » гуфт , « на » , гуфтам , « чаро ? » , гуфт , « агар дар одаме осӣ шавам дидор вай нахоҳам ки байнам . Пас дидори ҳақ чун хоҳам бо ин маъсият бисёр ? »

ابراهیم تیمی گوید که دو چیز است که راحت دنیا از دل من ببرد: یکی ذکر مرگ و یکی خوف ایستادن پیش حق تعالی. وعمر بن العزیز هر شب فقها را گرد کردی و حدیث مرگ و قیامت را مذاکره می کردی. تا چندان بگریستندی که کسانی که جنازه در پیش ایشان باشد. و سخن حسن بصری که نشستی همه از مرگ بودی و از آخرت و از دوزخ. و زنی پیش عایشه گله کرد از سخت دلی خویش. گفت، «مرگ را بسیار یاد کن تا تنگ دل شوی». همچنان کرد آن قساوت از وی بشد. باز آمد و شکر کرد. و ربیع بن خیثم در سرای خویش گوری کنده بود. هر روز چند بار در آنجا خفتی تا مرگ بر دل تازه کند. و گفتی اگر یک ساعت مرگ بر دل فراموش کنم دلم سیاه شود. و عمر بن عبدالعزیز یکی را گفت، «یاد مرگ بسیار کن. اگر در محنت باشی آن سلوک بود، اگر در نعمت باشی آن بر تو منغص کند». و ابو سلیمان دارانی گفت که ام هارون را گفتم، «مرگ را دوست داری؟» گفت، «نه»، گفتم، «چرا؟»، گفت، «اگر در آدمیی عاصی شوم دیدار وی نخواهم که بینم. پس دیدار حق چون خواهم با این معصیت بسیار؟»