Бидон ки абвоби сабр яке несту сабр кардан аз ҳар яке душворӣ дигар дораду алоҷи ваии дигар буд , ҳарчанд ки ҷумлаи алоҷи ваии маъҷуни илм ва амаласт ва ҳарчӣ андари рубъ мӯҳликот гуфтаем ҳамаи доруӣ сабрасту ӣнҷо бар сиблати мисоли яке бигӯем ки он нмўдгорӣ бошад ки дигарҳо аз он ба қиёс бидонанд , бидон ки гуфтем ки маънии сабри саботи боис дайнаст андари муқобилаи боиси шаҳват ва ин навъе аз ҷангаст миёни ду боис ва чун касе ду касро андар ҷанг афганд ва хоҳад ки яке ғолиб ояд , тадбири он буд ки онро ки ҳаме бояд ки ғолиб шавад қӯту мадад ҳаме диҳад ва он дигарро заъиф ҳаме дораду мадад аз вай боз мегирад .

بدان که ابواب صبر یکی نیست و صبر کردن از هر یکی دشواری دیگر دارد و علاج وی دیگر بود، هرچند که جمله علاج وی معجون علم و عمل است و هرچه اندر ربع مهلکات گفته ایم همه داروی صبر است و اینجا بر سبیل مثال یکی بگوییم که آن نمودگاری باشد که دیگرها از آن به قیاس بدانند، بدان که گفتیم که معنی صبر ثبات باعث دین است اندر مقابله باعث شهوت و این نوعی از جنگ است میان دو باعث و چون کسی دو کس را اندر جنگ افگند و خواهد که یکی غالب آید، تدبیر آن بود که آن را که همی باید که غالب شود قوت و مدد همی دهد و آن دیگر را ضعیف همی دارد و مدد از وی باز می گیرد.

Акнӯн чун касеро шаҳвати мубошират ғолиб шуд ё фараҷ нигоҳ наметавонад дошт ва сабр наметавонад дошт ва агарчӣ хоҳад чашм аз назару дил аз андеша нигоҳ наметавонад дошт ва сабр наметавонад кард , тадбири он буд ки аввали боиси шаҳватро заъиф гардонем . Ва он ба се чиз буд : яке он ки донем ки мадади вай аз ғизоу таоми хуши хезад , пас мадади бозгирим ва рӯза фармойем , чунон ки шабонгоҳи нон тиҳӣ хӯрду гӯшту таоми муқаввӣ албата нахурд . Дувуми он ки роҳи асбоб ки ҳаяҷони шаҳавот аз он хезад бабандему ҳаяҷон аз назар буд ба сӯрати некӯ , пас бояд ки азлат кунаду чашм нигоҳ дорад ва аз роҳгзри занон ва кӯдакон бархезад . Сими он ки вайро таскин кунад ба мубоҳ то бидон аз шаҳавоти ҳароми барраад ва никоҳ кунад ки шаҳватро бидон таскин уфтаду бештари он буд ки беникоҳ аз ин шаҳват нараҳад .

اکنون چون کسی را شهوت مباشرت غالب شد یا فرج نگاه نمی تواند داشت و صبر نمی تواند داشت و اگرچه خواهد چشم از نظر و دل از اندیشه نگاه نمی تواند داشت و صبر نمی تواند کرد، تدبیر آن بود که اول باعث شهوت را ضعیف گردانیم. و آن به سه چیز بود: یکی آن که دانیم که مدد وی از غذا و طعام خوش خیزد، پس مدد بازگیریم و روزه فرماییم، چنان که شبانگاه نان تهی خورد و گوشت و طعام مقوی البته نخورد. دوم آن که راه اسباب که هیجان شهوات از آن خیزد ببندیم و هیجان از نظر بود به صورت نیکو، پس باید که عزلت کند و چشم نگاه دارد و از راهگذر زنان و کودکان برخیزد. سیم آن که وی را تسکین کند به مباح تا بدان از شهوات حرام برهد و نکاح کند که شهوت را بدان تسکین افتد و بیشتر آن بود که بی نکاح از این شهوت نرهد.

Ва мисли нафас чун сутур саркашаст ки вайро риёзат бидон диҳем ки аввали алаф аз ваии бозгирим то ром шавад ,у дигари он ки алаф аз вай давр дорем то набинаду дигари он ки қадре ба ваии бидиҳем ки сукӯн ёбад . Ин ҳарасаи алоҷ шаҳватаст ва ин , заъиф кардани боис шаҳватаст .

و مثل نفس چون ستور سرکش است که وی را ریاضت بدان دهیم که اول علف از وی بازگیریم تا رام شود، و دیگر آن که علف از وی دور داریم تا نبیند و دیگر آن که قدری به وی بدهیم که سکون یابد. این هرسه علاج شهوت است و این، ضعیف کردنِ باعثِ شهوت است.

Аммо қавӣ кардани боиси дайн ба ду чиз буд : яке он ки вайро андари фоидаи мсорът бо шаҳвати тамаъи афканӣ , бидон ахбор ки андари савоб касе ки аз ин сабр кунад омадааст , чун аз ин қӯт гирад тааммул кунад бидон ки фоидаи шаҳвати як соъат хоҳад буду фоидаи сабр аз ваии подшоҳӣ абад хоҳад буд то дайн қӯт гирад бар қадари қӯти ин имон . Ва дигари он ки вайро одат кунад ба мухолифи шаҳавоти андаки андак то далер шавад , чун касе ки хоҳад ки қавӣ шавад бояд ки қӯтро май озмоид ва корҳои қавӣ батадрӣҷ мекунад то пораи пораи фаротар ҳаме шавад , чунон ки касе ки киштӣ хоҳад гирифт бо мардии қавӣ бояд ки аз пеш бо касоне ки заъифтар бошад киштӣ ҳаме гираду қӯти ҳамеи озмоид ки аз он қӯт зиёдат шавад . Ва барои ин буд ки қӯти касоне ки кор сахт кунанд беш буд . Ва алоҷи сабр ба даст овардани андари ҳамаи корҳо инаст .

اما قوی کردن باعث دین به دو چیز بود: یکی آن که وی را اندر فایده مصارعت با شهوت طمع افکنی، بدان اخبار که اندر ثواب کسی که از این صبر کند آمده است، چون از این قوت گیرد تامل کند بدان که فایده شهوت یک ساعت خواهد بود و فایده صبر از وی پادشاهی ابد خواهد بود تا دین قوت گیرد بر قدر قوت این ایمان. و دیگر آن که وی را عادت کند به مخالف شهوات اندک اندک تا دلیر شود، چون کسی که خواهد که قوی شود باید که قوت را می آزماید و کارهای قوی بتدریج می کند تا پاره پاره فراتر همی شود، چنان که کسی که کشتی خواهد گرفت با مردی قوی باید که از پیش با کسانی که ضعیفتر باشد کشتی همی گیرد و قوت همی آزماید که از آن قوت زیادت شود. و برای این بود که قوت کسانی که کار سخت کنند بیش بود. و علاج صبر به دست آوردن اندر همه کارها این است.