Бидон ки ҳарчӣ худои таъолӣ офарӣдааст дар ҳақи одамии чаҳор қисмаст : яке онаст ки ҳам андари ин ҷаҳон сӯдмандаст ва ҳам дар он ҷаҳон , чун илму халқи некӯ , ва дар ин ҷаҳони неъмат ба ҳақиқат инаст . Дувуми он ки дар ҳар ду ҷаҳон зиёнкораст чун нодонӣу хуии баду бало ба ҳақиқат инаст . Сим онаст ки дар ин ҷаҳон бо роҳатаст ва дар он ҷаҳон бо ранҷ , чун бисёре неъмати дунё ва таматтуъ бидон , ва ин неъматаст наздики аблаҳон ва балост наздики орифон . Ва мисли ин чун гуруснааст ки ангабин ёбад ки заҳр дар вай буд . Агар аблаҳ буд ва надонад ки дар вай заҳраст неъмати шуморад ва агар оқил буд балои шимурд . Чаҳоруми он ки дар ин ҷаҳон бо ранҷ буд ва дар он ҷаҳон бо роҳат , чун риёзату мухолифати шаҳват ва ин неъматаст наздики орифон чун доруии талхи наздики бемори оқил ва ин балост наздики аблаҳон .

بدان که هرچه خدای تعالی آفریده است در حق آدمی چهار قسم است: یکی آن است که هم اندر این جهان سودمند است و هم در آن جهان، چون علم و خلق نیکو، و در این جهان نعمت به حقیقت این است. دوم آن که در هر دو جهان زیانکار است چون نادانی و خوی بد و بلا به حقیقت این است. سیم آن است که در این جهان با راحت است و در آن جهان با رنج، چون بسیاری نعمت دنیا و تمتع بدان، و این نعمت است نزدیک ابلهان و بلاست نزدیک عارفان. و مثل این چون گرسنه است که انگبین یابد که زهر در وی بود. اگر ابله بود و نداند که در وی زهر است نعمت شمارد و اگر عاقل بود بلا شمرد. چهارم آن که در این جهان با رنج بود و در آن جهان با راحت، چون ریاضت و مخالفت شهوت و این نعمت است نزدیک عارفان چون داروی تلخ نزدیک بیمار عاقل و این بلاست نزدیک ابلهان.