Бидон ки бар бало низ шукр бояд кард ки ҷузи куфру маъсияти ҳеҷ бало нест ки на мумкин буд ки андари он хайрӣ бошад ки ту ндонӣу худои таъолии хайри ту беҳтар донад , балки дар ҳар блоӣӣ аз панҷ гӯнаи шукр воҷибаст :

بدان که بر بلا نیز شکر باید کرد که جز کفر و معصیت هیچ بلا نیست که نه ممکن بود که اندر آن خیری باشد که تو ندانی و خدای تعالی خیر تو بهتر داند، بلکه در هر بلائی از پنج گونه شکر واجب است:

Яке он ки мусӣбат ки буд дар тан буд ва дар кори дунё . Ва дар кор дайн набӯд . Яке саҳли тстриро гуфт , « дузд дар хона ман рафту колои бабрад » , гуфт , « агар шайтон дар дил шудӣу имони ббрдӣ чаҳ кардӣ ? »

یکی آن که مصیبت که بود در تن بود و در کار دنیا. و در کار دین نبود. یکی سهل تستری را گفت، «دزد در خانه من رفت و کالا ببرد»، گفت، «اگر شیطان در دل شدی و ایمان ببردی چه کردی؟»

Дувуми он ки ҳеҷ беморӣ ва бало нест ки на бтар аз он тавонад буд . Шукр бояд кард ки бтар аз он набӯд . Ки ҳаркии мустаҳаққи ҳазор чӯб буд ки бизананд чун сад беш назананд вайро ҷои шукр буд . Яке зо аз машойихи таштии хокистар ба сар фурӯ карданд , гуфт , « чун мустаҳаққ оташ будам ба хокистар сулҳ карданд неъматӣ тамомаст » .

دوم آن که هیچ بیماری و بلا نیست که نه بتر از آن تواند بود. شکر باید کرد که بتر از آن نبود. که هرکه مستحق هزار چوب بود که بزنند چون صد بیش نزنند وی را جای شکر بود. یکی زا از مشایخ تشتی خاکستر به سر فرو کردند، گفت، «چون مستحق آتش بودم به خاکستر صلح کردند نعمتی تمام است».

Сеюм он ки ҳеҷ уқубат нест ки агар ба охират афтодӣ азимтар будӣ , шукр бояд кард ки дар дунё будӣ . Ва ин сабаби он буд ки бисёре уқубати охир аз вай биафтад . Ва расӯл ( с ) гуфт , « ҳаркиро дар дунё уқубат карданд дар охират накунанд , чаҳ балои куффорат гуноҳонаст , чун бигноаҳ гардад уқубат аз куҷо буд ? » пас табиб ки туро доруӣ талх диҳад ва Фсд кунад агарчӣ бо ранҷ буд ҷои шукр буд ки бад-ӣни ранҷ аз ранҷи бемории сахти брстӣ .

سوم آن که هیچ عقوبت نیست که اگر به آخرت افتادی عظیم تر بودی، شکر باید کرد که در دنیا بودی. و این سبب آن بود که بسیاری عقوبت آخر از وی بیفتد. و رسول (ص) گفت، «هرکه را در دنیا عقوبت کردند در آخرت نکنند، چه بلا کفارت گناهان است، چون بیگناه گردد عقوبت از کجا بود؟» پس طبیب که تو را داروی تلخ دهد و فصد کند اگرچه با رنج بود جای شکر بود که بدین رنج از رنج بیماری سخت برستی.

Чаҳоруми он ки ин мусӣбат бар ту набишта буд ва дар лавҳи маҳфӯз ва дар роҳ буд , чун аз роҳ бархест ва бозпас карда омад ҷои шукр буд . Шайхи Абӯсаид аз хари дарафтод . Гуфт , « Алҳамдулиллоҳ » гуфтанд , « чаро ? » гуфт , « аз он ки балои бозпас пушт афтод » . Яъне ки воҷиб буд ки ин ббўд ки дар қазои азалӣ ҳукм карда буд .

چهارم آن که این مصیبت بر تو نبشته بود و در لوح محفوظ و در راه بود، چون از راه برخاست و بازپس کرده آمد جای شکر بود. شیخ ابوسعید از خر درافتاد. گفت، «الحمدالله» گفتند، «چرا؟» گفت، «از آن که بلا بازپس پشت افتاد». یعنی که واجب بود که این ببود که در قضای ازلی حکم کرده بود.

Панҷуми он ки сабаби савоб охират бошад аз ду ваҷҳ : яке он ки савоби бузург буд чунон ки дар ахбор омадааст . Ва дигари он ки сари ҳамаи гуноҳони улфат гирифтанаст бо дунё , чунон ки дунёи биҳишт ту шавад ва рафтан ба ҳазрати илоҳяти зиндон ту шавад . Ва ҳаркиро дар дунё ба балоҳо мубтало карданд дили вай аз дунё нФўр шавад . Ва ҳеҷ бало нест ки на тодибӣаст аз ҳақи таъолӣ ва агар кӯдаки оқил буд , чун вайро адаб кунанд бидонад ки фоидаи он бисёр буд .

پنجم آن که سبب ثواب آخرت باشد از دو وجه: یکی آن که ثواب بزرگ بود چنان که در اخبار آمده است. و دیگر آن که سر همه گناهان الفت گرفتن است با دنیا، چنان که دنیا بهشت تو شود و رفتن به حضرت الهیت زندان تو شود. و هرکه را در دنیا به بلاها مبتلا کردند دل وی از دنیا نفور شود. و هیچ بلا نیست که نه تادیبی است از حق تعالی و اگر کودک عاقل بود، چون وی را ادب کنند بداند که فایده آن بسیار بود.

Ва дар хабараст ки , » худои таъолӣ ба балои дӯстони хешро таъаҳҳуд кунад , чунон ки шумо беморро ба шаробу таом таъаҳҳуд кунед » . Ва яке расӯл ( с )ро гуфт ки моли ман ббрднд гуфт , « хайр нест дар касе ки мол вай нашаваду тани вай бемор нагардад ки худои таъолӣ чун бандаеро дӯст дорад бало бар ваии резад » . Ва гуфт , « бисёр дараҷотаст дар биҳишт ки банда ба ҷаҳд хеш бидон натавонад расед , худои тъоли вайро ба балои расонад » .

و در خبر است که، »خدای تعالی به بلا دوستان خویش را تعهد کند، چنان که شما بیمار را به شراب و طعام تعهد کنید». و یکی رسول (ص) را گفت که مال من ببردند گفت، «خیر نیست در کسی که مال وی نشود و تن وی بیمار نگردد که خدای تعالی چون بنده ای را دوست دارد بلا بر وی ریزد». و گفت، «بسیار درجات است در بهشت که بنده به جهد خویش بدان نتواند رسید، خدای تعال وی را به بلا رساند».

Ва як рӯзи расӯл ( с ) ба осмон менигаред . Бихандед ва гуфт , « аҷаб бимонадам аз қазои худои таъолӣ дар ҳақи муъмин ки агар ба неъмат ҳукм кунад ва агар ба бало , ризо диҳаду хайр вай бошад , яъне ки бар ин сабр кунад ва бар он шукр . Ва дар ҳар ду хайри вай буд » . Ва гуфт , « аҳли офият дар қиёмат хоҳанд ки дар дунёи гӯшти эшон ба нохуни пирои ббридндӣ , аз баси дараҷот ки аҳли балоро бенанд » , ва яке аз пайғомбарон гуфт , « борхдоё ! неъмат бар кофарон май резӣу бало бар муъминон . Чаҳ сабабаст ? гуфт , « бандау балоу неъмати ҳама аз он мананд . Муъминро гуноҳ буд . Хоҳам ки ба вақти марги пок ва бегуноҳ маро бинад . Гуноҳони вайро ба балои ин ҷаҳон куффорат кунаму кофарро некуӣҳо буд . Хоҳам ки мукофоти он ба неъмати дунёи бозкнм то чун маро бинад вайро ҳеҷ ҳақ намонда бошад то уқубати вай тамом битавонам кард » .

و یک روز رسول (ص) به آسمان می نگرید. بخندید و گفت، «عجب بماندم از قضای خدای تعالی در حق مومن که اگر به نعمت حکم کند و اگر به بلا، رضا دهد و خیر وی باشد، یعنی که بر این صبر کند و بر آن شکر. و در هر دو خیر وی بود». و گفت، «اهل عافیت در قیامت خواهند که در دنیا گوشت ایشان به ناخن پیرای ببریدندی، از بس درجات که اهل بلا را بینند»، و یکی از پیغامبران گفت، «بارخدایا! نعمت بر کافران می ریزی و بلا بر مومنان. چه سبب است؟ گفت، «بنده و بلا و نعمت همه از آن منند. مومن را گناه بود. خواهم که به وقت مرگ پاک و بی گناه مرا بیند. گناهان وی را به بلای این جهان کفارت کنم و کافر را نیکوییها بود. خواهم که مکافات آن به نعمت دنیا بازکنم تا چون مرا بیند وی را هیچ حق نمانده باشد تا عقوبت وی تمام بتوانم کرد».

Ва чун ин оят фурӯд омад ки ҳарки бадӣ кунад ҷазо бинад . Ман иъмли сўои иҷзбаҳ , садиқ гуфт , « ё расӯли аллоҳ ! чигуна халос ёбем ? » гуфт , « на бемор шавед ва на андӯҳгин шавед . Ҷазои гуноҳи муъмини ин буд » . Сулаймон ( ъ )ро фарзандӣ буд . Фармон ёфт . Ранҷур шуд . Ду Фриштаҳ бар сӯрати хасми пеш вай омаданд . Яке гуфт , « тухм дар замин афгандам . Ин дигар дар зер пой оварад ва табоҳ кард » . Дайгарӣ гуфт , « тухм дар шоҳроҳ афганда буд . Чун аз чап ва рост набӯд роҳ дар зер пой оварадам » . Сулаймон ( ъ ) гуфт , « надонистӣ ки тухм дар шоҳроҳи афканӣ аз рўндгон холӣ набӯд ? » гуфтанд , « пас ту надонистӣ ки одамӣ дар шоҳроҳ маргаст ки ба марги писари ҷомаи мотами дрпўшидӣ ? » пас сулаймон ( ъ ) тавба карду омурзиши хост .

و چون این آیت فرود آمد که هرکه بدی کند جزا بیند. من یعمل سوا یجزبه، صدیق گفت، «یا رسول الله! چگونه خلاص یابیم؟» گفت، «نه بیمار شوید و نه اندوهگین شوید. جزای گناه مومن این بود». سلیمان (ع) را فرزندی بود. فرمان یافت. رنجور شد. دو فریشته بر صورت خصم پیش وی آمدند. یکی گفت، «تخم در زمین افگندم. این دیگر در زیر پای آورد و تباه کرد». دیگری گفت، «تخم در شاهراه افگنده بود. چون از چپ و راست نبود راه در زیر پای آوردم». سلیمان (ع) گفت، «ندانستی که تخم در شاهراه افکنی از روندگان خالی نبود؟» گفتند، «پس تو ندانستی که آدمی در شاهراه مرگ است که به مرگ پسر جامه ماتم درپوشیدی؟» پس سلیمان (ع) توبه کرد و آمرزش خواست.

Умри бен абдулазизи писари хешро бемор дид бар хатари марг . Гуфт , « эй писари ту аз пеш бирав то дар тарозуӣ ман бошӣ ки ман дӯст тар дорам аз он ки ман дар тарозуӣ ту бошам » . Гуфт , « эй падари ман он хоҳам ки ту дӯсттар дорӣ » . Ибни аббосро хабар доданд ки духтарат бамурд . Гуфт , « анои ллаҳу анои илайҳи роҷъўн , уратӣ бапушеду мўнтӣ кифоят карду савобии нақди гашт » . Пас бархест ва ду ракаат намоз кард ва гуфт , « чунин фармӯдааст ки : астъинўои болсбру алслўаҳи мо ҳарду ба ҷо оварадем » .

عمر بن عبدالعزیز پسر خویش را بیمار دید بر خطر مرگ. گفت، «ای پسر تو از پیش برو تا در ترازوی من باشی که من دوست تر دارم از آن که من در ترازوی تو باشم». گفت، «ای پدر من آن خواهم که تو دوست تر داری». ابن عباس را خبر دادند که دخترت بمرد. گفت، «انا لله و انا الیه راجعون، عورتی بپوشید و مونتی کفایت کرد و ثوابی نقد گشت». پس برخاست و دو رکعت نماز کرد و گفت، «چنین فرموده است که: استعینوا بالصبر و الصلوه ما هردو به جا آوردیم».

Ва ҳотам асл гуфт , « худои таъолӣ дар қиёмат ба чаҳор кас бар чаҳор гуруҳ ҳуҷҷат кунад : ба сулаймон бар тавонгарон ва ба Юсуф бар бандагон ва ба исо бар даравишон ва ба Айюб бар аҳли бало » . Ин қадар аз илми шукри кифоят буд дар ин китоби валлоҳи аълами болсўоб .

و حاتم اصل گفت، «خدای تعالی در قیامت به چهار کس بر چهار گروه حجت کند: به سلیمان بر توانگران و به یوسف بر بندگان و به عیسی بر درویشان و به ایوب بر اهل بلا». این قدر از علم شکر کفایت بود در این کتاب والله اعلم بالصواب.