Бидон ки хавфро се дарҷатаст : заъифу қавӣу муътадил . Ва Маҳмӯд аз вай муътадиласт . Ва заъифи он буд киро кор надорад чун риққати занону қавии он буд ки аз ваии бими навмидӣу қнўт буду бими беморӣ ва беҳушӣу марг буд ва ин ҳарду мазмумаст ки хавфро дар нафаси хеш камолӣ нест ва ҳамчун тавҳиду маърифат ва муҳаббатаст ва барои инаст ки ин дар сифоти худои таъолӣ раво набӯд ки хавф беҷаҳл ва беаҷз набӯд ки то оқибат маҷҳӯл набӯд ва аз ҳазар кардан аз хатар аҷз набӯд , хавф набӯд .

بدان که خوف را سه درجت است: ضعیف و قوی و معتدل. و محمود از وی معتدل است. و ضعیف آن بود که را کار ندارد چون رقت زنان و قوی آن بود که از وی بیم نومیدی و قنوط بود و بیم بیماری و بی هوشی و مرگ بود و این هردو مذموم است که خوف را در نفس خویش کمالی نیست و همچون توحید و معرفت و محبت است و برای این است که این در صفات خدای تعالی روا نبود که خوف بی جهل و بی عجز نبود که تا عاقبت مجهول نبود و از حذر کردن از خطر عجز نبود، خوف نبود.

Локини хавф камолӣаст ба азоФт бо ҳоли ғофилон ки ин ҳамчун тозӣона Эйаст ки кӯдаконро Фротълим дораду сутурро фарои роҳ . Чун чунон заъиф буд ки дардӣ накунад фаро тааллум надорад ва бар роҳ надорад . Ва агар чунон қавӣ буд ки кӯдакроу сутурро ҷое афкор кунад ё бишиканад , ин ҳардуи ноқис буд . Балки бояд ки муътадил бошад то аз маосӣ боздорад ва бар тоъат ҳарис кунад .

لکن خوف کمالی است به اضافت با حال غافلان که این همچون تازیانه ای است که کودکان را فراتعلیم دارد و ستور را فرا راه. چون چنان ضعیف بود که دردی نکند فرا تعلم ندارد و بر راه ندارد. و اگر چنان قوی بود که کودک را و ستور را جایی افکار کند یا بشکند، این هردو ناقص بود. بلکه باید که معتدل باشد تا از معاصی بازدارد و بر طاعت حریص کند.

Ва ҳаркии оламтар буд хавфи ваии муътадилтар буд ки чун ба ифрот расад аз асбоби раҷои бози андешад ва чун заъиф шавад аз хатари кори бозниндишду ҳарки хоиФ набӯду хештанро олам ном кунад онаст ки ончӣ омӯхта беҳудааст на илм . Ҳамчун фоли гӯии бозор ки хештанро ҳаким ном кунад ва аз ҳикмати ҳеҷ хабар надорад ки аввали ҳамаи маърифатҳо онаст ки худроу худоиро таъолӣ бишносад , худро ба айбу тақсиру худоиро ба ҷалолу азимату боки нодоштан ба ҳалоки олам .

و هرکه عالمتر بود خوف وی معتدل تر بود که چون به افراط رسد از اسباب رجا باز اندیشد و چون ضعیف شود از خطر کار بازنیندیشد و هرکه خایف نبود و خویشتن را عالم نام کند آن است که آنچه آموخته بیهوده است نه علم. همچون فال گوی بازار که خویشتن را حکیم نام کند و از حکمت هیچ خبر ندارد که اول همه معرفتها آن است که خود را و خدای را تعالی بشناسد، خود را به عیب و تقصیر و خدای را به جلال و عظمت و باک ناداشتن به هلاک عالم.

Ва аз ин ду маърифати ҷуз хавф назояд ва барои ин гуфт ( с ) , « аввали алълм . . . Муъаррифаи алҷбору охири алълми тафвизи аламри илайҳ » , гуфт , « аввали илм онаст ки худоиро таъолӣ ба ҷабборӣ ва қаҳҳорӣ бишносӣ ва охирин он ки бандаи вори кор ба вай тафвиз кунӣу бадоне ки ту ҳеҷ чиз нае ва ба ту ҳеҷ нест » ва чигуна мумкин гардад ки касе ин донад ва натарсад ?

و از این دو معرفت جز خوف نزاید و برای این گفت (ص)، «اول العلم ... معرفه الجبار و آخر العلم تفویض الامر الیه»، گفت، «اول علم آن است که خدای را تعالی به جباری و قهاری بشناسی و آخرین آن که بنده وار کار به وی تفویض کنی و بدانی که تو هیچ چیز نه ای و به تو هیچ نیست» و چگونه ممکن گردد که کسی این داند و نترسد؟