Бидон ки хавф аз маърифати хатари хезаду ҳаркасиро дар пеши хатарӣ дигар ояд . Кас буд ки дӯзах дар пеш вай ояду хавфи вай аз он буду кас буд ки чизе ки роҳ дӯзахаст дар пеш вай ояд , чунон ки тарсад ки пеш аз ту бимирад ё тарсад ки боз дар маъсият уфтад ё дили вайро ғифлату қсўт падед ояд ё одати вайро бо сари маъсияти барад ё бтр бар вай ғолиб шавад . Ба сабаби неъмат ё дар қиёмат ба мазолим гирифтор шавад ё Фзоиҳ ӯ ошкор гардад ва расво шавад . ё тарсад ки бар андешаи вай чизе равад ки худоӣ таъолӣ мебинад ва он нописандида буд .

بدان که خوف از معرفت خطر خیزد و هرکسی را در پیش خطری دیگر آید. کس بود که دوزخ در پیش وی آید و خوف وی از آن بود و کس بود که چیزی که راه دوزخ است در پیش وی آید، چنان که ترسد که پیش از تو بمیرد یا ترسد که باز در معصیت افتد یا دل وی را غفلت و قسوت پدید آید یا عادت وی را با سر معصیت برد یا بطر بر وی غالب شود. به سبب نعمت یا در قیامت به مظالم گرفتار شود یا فضایح او آشکار گردد و رسوا شود. یا ترسد که بر اندیشه وی چیزی رود که خدای تعالی می بیند و آن ناپسندیده بود.

Ва фоидаи ҳарякии он буд ки бидон машғӯл шавад ки аз он май тарсад . Чун аз одати тарсад ки вайро бо сари маъсияти барад , аз роҳи одат май гурезад . Ва чун аз итилоъи ҳақи таъолии тарсад бар дил , вай пок дорад ва ҳамчунин ,у ғолибтарин бар бештарини хоиФони бими хотамат буд ки набояд ки ислом ба саломати набард ва тамомтар аз ин хавф собиқаст то дар азали ҳукм чаҳ кардаанд дар саодату шақовати вай ки хотамати фаръ собиқасту асл онаст .

و فایده هریکی آن بود که بدان مشغول شود که از آن می ترسد. چون از عادت ترسد که وی را با سر معصیت برد، از راه عادت می گریزد. و چون از اطلاع حق تعالی ترسد بر دل، وی پاک دارد و همچنین، و غالب ترین بر بیشترین خایفان بیم خاتمت بود که نباید که اسلام به سلامت نبرد و تمامتر از این خوف سابق است تا در ازل حکم چه کرده اند در سعادت و شقاوت وی که خاتمت فرع سابق است و اصل آن است.

Ки расӯл ( с ) бар минбар гуфт ки худои таъолии китобӣ набиштаасту номи аҳли биҳишт дар вай . Ва дасти рост фароз кард ва гуфт , « китобии дигар набиштаасту номи аҳли дӯзаху нишону насаби эшон дар вай » . Ва дасти чап фароз кард ва гуфт ки андари ин на афзоеду бнкоҳд » .

که رسول (ص) بر منبر گفت که خدای تعالی کتابی نبشته است و نام اهل بهشت در وی. و دست راست فراز کرد و گفت، «کتابی دیگر نبشته است و نام اهل دوزخ و نشان و نسب ایشان در وی». و دست چپ فراز کرد و گفت که اندر این نه افزاید و بنکاهد».

Ва гуфт , « аҳл саодат бошад ки амали аҳл шақоват мекунад то ҳама гӯйанд ки вай аз онаст . Пас худои таъолии вайро пеш аз марг , агар ҳамаи соъатӣ буд , аз он роҳи баргардонад ва бо роҳи саодати барад » . Ва гуфт , « Саид онаст ки дар қазои азалӣ Саидасту шқӣ онаст ки дар қазои азалӣ шқӣаст » . Ва кор хотамат дорад , пас бад-ӣни сабаби хавфи аҳли басират аз инаст ва ин тамомтараст , чунон ки хавф аз худои таъолӣ ба сабаби сифати ҷалоли вай тамомтараст аз хавф ба сби гуноҳи хеш ки он хавфи ҳаргизи брнхизд ва чун аз гуноҳ тарсад бошад ки ғарра шавад ва гуяд гуноҳи дасти бдоштм чаро тарсам ?

و گفت، «اهل سعادت باشد که عمل اهل شقاوت می کند تا همه گویند که وی از آن است. پس خدای تعالی وی را پیش از مرگ، اگر همه ساعتی بود، از آن راه برگرداند و با راه سعادت برد». و گفت، «سعید آن است که در قضای ازلی سعید است و شقی آن است که در قضای ازلی شقی است». و کار خاتمت دارد، پس بدین سبب خوف اهل بصیرت از این است و این تمامتر است، چنان که خوف از خدای تعالی به سبب صفت جلال وی تمامتر است از خوف به سب گناه خویش که آن خوف هرگز برنخیزد و چون از گناه ترسد باشد که غره شود و گوید گناه دست بداشتم چرا ترسم؟

Ва дар ҷумла ҳарки бишносад ки расӯл ( с ) дар аъло дараҷот хоҳад буду бўҷҳл дар дараки асфалу ҳардуи пеш аз офариниши всилтӣ ва ҷиноятӣ надоштанд ва чун бёФриди роҳи маърифату тоъати расӯл ( с )ро муяссар кард бесабабӣ аз ҷиҳат ӯ , ва ин ба илзом буд ки доъия вай бидон сарф кард ва натавонистӣ ки ончӣ ки донист ки заҳр қотиласт аз он давр набошаду Абуҷаҳл ки роҳи дидор бар вай бибастанд натавонист ки бибинад ва чун бидид натавонист ки шаҳавот даст бидорад бе он ки офат он бишносад , пас ҳарду музтар буданд , локини чунон ки хост бесабабӣ ба шақовати яке ҳукм карду вайро май тохт то ба дӯзах ва якеро ба саодат ҳукм кард ва май барад то ба аъло алӣин ба силсилаи қаҳру ҳаркии ҳукм чунон кунад ки худ хоҳад ва аз ту бок надорад , аз вай тарсидан лобуд бошад .

و در جمله هرکه بشناسد که رسول (ص) در اعلی درجات خواهد بود و بوجهل در درک اسفل و هردو پیش از آفرینش وسیلتی و جنایتی نداشتند و چون بیافرید راه معرفت و طاعت رسول (ص) را میسر کرد بی سببی از جهت او، و این به الزام بود که داعیه وی بدان صرف کرد و نتوانستی که آنچه که دانست که زهر قاتل است از آن دور نباشد و ابوجهل که راه دیدار بر وی ببستند نتوانست که ببیند و چون بدید نتوانست که شهوات دست بدارد بی آن که آفت آن بشناسد، پس هردو مضطر بودند، لکن چنان که خواست بی سببی به شقاوت یکی حکم کرد و وی را می تاخت تا به دوزخ و یکی را به سعادت حکم کرد و می برد تا به اعلی علیین به سلسله قهر و هرکه حکم چنان کند که خود خواهد و از تو باک ندارد، از وی ترسیدن لابد باشد.

Ва аз ин гуфт Довӯд ( ъ ) ки аз ман чунон битарс ки аз шери ғурони тарсӣ ки шер агар ҳалок кунад бок надорад ва на ба сабаби ҷиноят ту кунад , влкни султонии ширии вай ҳукм кунад ва агар даст бидорад на аз шафқату ғробт буд ки бо ту дорад валикин аз бевазнӣ ту бошад наздики вайу ҳаркии ин сифот аз ҳақ таъолӣ бидонаст мумкин набӯд ки аз хавфи холӣ буд .

و از این گفت داوود (ع) که از من چنان بترس که از شیر غران ترسی که شیر اگر هلاک کند باک ندارد و نه به سبب جنایت تو کند، ولکن سلطانی شیری وی حکم کند و اگر دست بدارد نه از شفقت و غرابت بود که با تو دارد ولیکن از بی وزنی تو باشد نزدیک وی و هرکه این صفات از حق تعالی بدانست ممکن نبود که از خوف خالی بود.