Бидон ки чун садиқ бо бузургии ваии мурғиро дидӣ гуфтӣ кошкӣ ту ман будамӣ ва бўзр гуфт кошкӣ ман дарахтӣ будамӣ . Ва Оиша гуфтӣ кошкӣ марои ном ва нишон набӯдӣу умри гоҳ будӣ ки оят қуръон бишунидӣ биФтодӣ ва аз ҳуш бишудӣ ва чанд рӯзи мардумон ба иёдати ваии рафтандӣ . Ва бар рӯй ӯ ду хати сиёҳ будӣ аз гиристан ва гуфтӣ кошкӣ ҳаргизи умрро модари нзодӣ . Ва як роҳ ба дар сарое бигузашт . Яке қуръон ҳаме хонд дар намоз . ӣнҷои расида буд , « ани азоби рбки лўоқъ » аз сутури хеши дроФкнд аз бетоқатӣу вайро ба хонаи бурданд . Як моҳи бемор буд ки касе сабаби беморӣ вай надонист .

بدان که چون صدیق با بزرگی وی مرغی را دیدی گفتی کاشکی تو من بودمی و بوذر گفت کاشکی من درختی بودمی. و عایشه گفتی کاشکی مرا نام و نشان نبودی و عمر گاه بودی که آیت قرآن بشنیدی بیفتادی و از هوش بشدی و چند روز مردمان به عیادت وی رفتندی. و بر روی او دو خط سیاه بودی از گریستن و گفتی کاشکی هرگز عمر را مادر نزادی. و یک راه به در سرایی بگذشت. یکی قرآن همی خواند در نماز. اینجا رسیده بود، «ان عذاب ربک لواقع» از ستور خویش درافکند از بی طاقتی و وی را به خانه بردند. یک ماه بیمار بود که کسی سبب بیماری وی ندانست.

Ва алии бен ҳусайни зини алъобдин ( ъ ) чун таҳорат кардӣ рӯй вай зард шудӣ , гуфтандӣ ин чист ? гуфт , « намедонед ки пеш ки хоҳам рафт » . Ва мсўри бен мухаррибаи тоқати қуръон шунидан надоштӣ . Як рӯзи мардӣ ғариб надонист . Ин оятро бархонад , « явм наҳашар аламтқин илои арраҳмони вФдо ва насӯқ алмҷрмини илои ҷаҳаннами врдо » гуфт ман аз мҷрмонм на аз муттақеон , якро дигар бархон . Бархонад . Бонгии бикрад ва ҷон бидод .

و علی بن حسین زین العابدین (ع) چون طهارت کردی روی وی زرد شدی، گفتندی این چیست؟ گفت، «نمی دانید که پیش که خواهم رفت». و مسور بن مخربه طاقت قرآن شنیدن نداشتی. یک روز مردی غریب ندانست. این آیت را برخواند، «یوم نحشر المتقین الی الرحمن وفدا و نسوق المجرمین الی جهنم وردا» گفت من از مجرمانم نه از متقیان، یک را دیگر برخوان. برخواند. بانگی بکرد و جان بداد.

Ҳотам асм гуяд , « ба ҷойгоҳи нек ғарра машав ки ҳеҷ ҷои беҳтар аз биҳишт нест . Доне ки одам чаҳ дид ? ва ба бисёре ибодат ғрн машав ки доне ки Иблис чаҳ дид ки чандини ҳазор сол ибодат карда буд ? ва ба илм бисёр ғарра машав ки бълм бо ъўр дар илм ба ҷое буд ки номи маин худо донист ва дар ҳақи вай чунин омад , « кмсли алклби ани таҳаммули алайҳи илҳс ӯ ттркаҳи илҳс » ва ба ёри неки мардумон ғарра машав ки хешованди расӯл ( с ) вайро бисёр бидиданд ва суҳбат карданд ва мусулмон нашуданд » .

حاتم اصم گوید، «به جایگاه نیک غره مشو که هیچ جای بهتر از بهشت نیست. دانی که آدم چه دید؟ و به بسیاری عبادت غرن مشو که دانی که ابلیس چه دید که چندین هزار سال عبادت کرده بود؟ و به علم بسیار غره مشو که بعلم با عور در علم به جایی بود که نام مهین خدا دانست و در حق وی چنین آمد، «کمثل الکلب ان تحمل علیه یلهث او تترکه یلهث» و به یار نیک مردمان غره مشو که خویشاوند رسول (ص) وی را بسیار بدیدند و صحبت کردند و مسلمان نشدند».

Сиррӣ сиқтӣ гуяд , « ҳар рӯз чанд бор дар бинии хеш нигоҳ кунам . Гӯям магар рӯем сиёҳ шудааст » . Ва атои слмӣ аз хоиФон буд . Чиҳил сол нахандид ва ба осмон бар нанигаред . Як роҳ бар осмон нигаред аз бим науфтод . Ва ҳар шаб чанд бори даст ба хештан фурӯд оварадӣ то масх шудааст ё на ва чун қаҳтӣу блоӣӣ ба халқ раседӣ гуфтӣ ҳама аз шавамӣ нест . Агар ман бмрдмии халқи прстндӣ . Аҳмади бен ҳанбал гуяд , « дуо кардам то як боб аз хавф бар ман кушода кунад . Иҷобат афтод . Бтрсидм ва аз ақли ҷудо хостам шуд ва гуфтам борхдоё ба қадари тоқат , пас сокин шудам » . Ва якеро диданд аз ибод ки мегирист . Гуфтанд , « чаро майгаре ? » гуфт , « аз бими он соъат ки мунодӣ кунанд ки халқро арз хоҳанд дод дар қиёмат » . Яке аз ҳасан басарӣ пурсед ки чигунае ? гуфт , « чигуна буд ҳол касе ки бо қавмӣ дар киштӣ бошаду киштии бишиканаду ҳаркасӣ бар таҳта Эй бимонад ? » гуфт , « саъб » , гуфт , « ҳоли ман чунонаст » .

سری سقطی گوید، «هر روز چند بار در بینی خویش نگاه کنم. گویم مگر رویم سیاه شده است». و عطا سلمی از خایفان بود. چهل سال نخندید و به آسمان بر ننگرید. یک راه بر آسمان نگرید از بیم نیفتاد. و هر شب چند بار دست به خویشتن فرود آوردی تا مسخ شده است یا نه و چون قحطی و بلائی به خلق رسیدی گفتی همه از شومی نیست. اگر من بمردمی خلق پرستندی. احمد بن حنبل گوید، «دعا کردم تا یک باب از خوف بر من گشاده کند. اجابت افتاد. بترسیدم و از عقل جدا خواستم شد و گفتم بارخدایا به قدر طاقت، پس ساکن شدم». و یکی را دیدند از عباد که می گریست. گفتند، «چرا می گریی؟» گفت، «از بیم آن ساعت که منادی کنند که خلق را عرض خواهند داد در قیامت». یکی از حسن بصری پرسید که چگونه ای؟ گفت، «چگونه بود حال کسی که با قومی در کشتی باشد و کشتی بشکند و هرکسی بر تخته ای بماند؟» گفت، «صعب»، گفت، «حال من چنان است».

Ва ҳам ӯ гуфта ки дар хабараст ки яке аз дӯзах берун овараданд пас аз ҳазор сол . Ва кошкӣ ман он кас будамӣ . Ва ин аз он гуфт ки аз бими сӯъи хотамат аз дӯзах ҷовид метарсиду канизакӣ буд умри абдулазизро . Як рӯз аз хоб бархест . Гуфт , « ё Амиралмӯъминин ! хобӣ аҷиб дидам » , гуфт , « ҳин бигӯӣ » , гуфт , « дидам ки дӯзахи бтоФтндӣу сирот бар сари ваии бурдандӣу хулафоро биовараданд . Аввали Абдулмалики Марвонро дидам ки биовараданд ва гуфтанд бирав . Пас нарафт ки дар дӯзах афтод . Гуфт : ҳин . Гуфт : пас писари вайро валиди бен Абдулмалик биовараданд . Ва ҳам чунин бирафт ва дар ҳоли биФтод . Гуфт : ҳин ! гуфт : сулаймони бен Абдулмаликро биовараданд ва ҳам чунин биФтод . Гуфт : ҳин . Гуфт пас туро ё Амиралмӯъминин биовараданд » . Ва ин бигуфту умри як наъраи бузад аз ҳуш бишуду биФтод . Канизаки фарёд ҳаме кард ки ба худои туро дидам ки ба саломат бигузаштӣ . Канизаки бонг ҳаме карду ваии афтода буду дасту пой ҳаме зад .

و هم او گفته که در خبر است که یکی از دوزخ بیرون آوردند پس از هزار سال. و کاشکی من آن کس بودمی. و این از آن گفت که از بیم سوء خاتمت از دوزخ جاوید می ترسید و کنیزکی بود عمر عبدالعزیز را. یک روز از خواب برخاست. گفت، «یا امیرالمومنین! خوابی عجیب دیدم»، گفت، «هین بگوی»، گفت، «دیدم که دوزخ بتافتندی و صراط بر سر وی بردندی و خلفا را بیاوردند. اول عبدالملک مروان را دیدم که بیاوردند و گفتند برو. پس نرفت که در دوزخ افتاد. گفت: هین. گفت: پس پسر وی را ولید بن عبدالملک بیاوردند. و هم چنین برفت و در حال بیفتاد. گفت: هین! گفت: سلیمان بن عبدالملک را بیاوردند و هم چنین بیفتاد. گفت: هین. گفت پس تو را یا امیرالمومنین بیاوردند». و این بگفت و عمر یک نعره بزد از هوش بشد و بیفتاد. کنیزک فریاد همی کرد که به خدای تو را دیدم که به سلامت بگذشتی. کنیزک بانگ همی کرد و وی افتاده بود و دست و پای همی زد.

Ҳасани басарии солҳои бисёр нахандид ва чун асирӣ буд ки оварда бошанд то гардан бизананд . Вайро гуфтандӣ чаро чунин сӯхтае бо ин ҳамаи ибодату ҷаҳд ? гуфтӣ эмини ним ки ҳақи таъолӣ аз ман корӣ дида бошад ки марои душман гирифта бошад . Гуяд ҳарчӣ хоҳӣ бикун ки бар ту раҳмат нахоҳам кард . Ман ҷон бефоида мекунам .

حسن بصری سالهای بسیار نخندید و چون اسیری بود که آورده باشند تا گردن بزنند. وی را گفتندی چرا چنین سوخته ای با این همه عبادت و جهد؟ گفتی ایمن نیم که حق تعالی از من کاری دیده باشد که مرا دشمن گرفته باشد. گوید هرچه خواهی بکن که بر تو رحمت نخواهم کرد. من جان بی فایده می کنم.

Ину амсоли ин ҳикоят бисёраст . Акнӯн нигоҳ кун ки эшон метарсиданд ва ту эминӣ . ё аз онаст ки эшонро маъсият бисёр буд ва туро нест . ё аз он ки эшонро маърифат бисёр буд ва туро нест ва ту ба ҳукми аблаҳӣу ғофилии эминӣ бо маъсият бисёр ва эшон ба ҳукми басирату маърифат ҳаросон буданд ба итоат бисёр .

این و امثال این حکایت بسیار است. اکنون نگاه کن که ایشان می ترسیدند و تو ایمنی. یا از آن است که ایشان را معصیت بسیار بود و تو را نیست. یا از آن که ایشان را معرفت بسیار بود و تو را نیست و تو به حکم ابلهی و غافلی ایمنی با معصیت بسیار و ایشان به حکم بصیرت و معرفت هراسان بودند به اطاعت بسیار.