Бидон ки расӯл ( с ) гуфт , « суол аз фавоҳишасту фавоҳиш ба ҷуз ба зарурат ҳалол нашавад » . Ва сабаби он ки аз фавоҳишаст онаст ки дар он се кор бадаст : яке он ки изҳори дарвешӣ шикоятаст аз ҳақи таъолӣ ва агар ғулом касе аз дайгарӣ чизе бастанд ё хоҳад дар хоҷа таън кардаасту куффорати ин онаст ки ҷуз ба зарурат нагӯяд ва бар сиблат шикоят нагӯяд . Дигари он ки худро хор карда бошдў нест муъминро ки хештанро ҷузи пеши ҳақи таъолӣ хор кунаду халос аз ин бидон ёбад ки то тавонад суол бар дӯстӣу хешовандӣу фарохи дилӣ ва касе кунад ки ба чашми ҳақорат ба вай нанигараду пеши вай залил нашавад . Ва чун натавонади ҷуз ба зарурат нагӯяд .

بدان که رسول (ص) گفت، «سوال از فواحش است و فواحش به جز به ضرورت حلال نشود». و سبب آن که از فواحش است آن است که در آن سه کار بد است: یکی آن که اظهار درویشی شکایت است از حق تعالی و اگر غلام کسی از دیگری چیزی بستاند یا خواهد در خواجه طعن کرده است و کفارت این آن است که جز به ضرورت نگوید و بر سبیل شکایت نگوید. دیگر آن که خود را خوار کرده باشدو نیست مومن را که خویشتن را جز پیش حق تعالی خوار کند و خلاص از این بدان یابد که تا تواند سوال بر دوستی و خویشاوندی و فراخ دلی و کسی کند که به چشم حقارت به وی ننگرد و پیش وی ذلیل نشود. و چون نتواند جز به ضرورت نگوید.

Сеюм он ки дар ваии рнҷонидни он кас бошад ки буд ки ончӣ диҳад аз шарм раҳад ва ба риё диҳад ки аз маломати тарсад . Пас агар диҳад ранҷур шавад ва аз дили надиҳад ва агар надиҳад дар ранҷи шарм ва маломат уфтаду халос аз ин бидон буд ки сариҳ нагӯяд . Муъориза кунад , чунон ки агар он кас хоҳад хештан ғофилтавонад сохт ва чун сариҳ гуяд таъйин накунад . Бар ҷумла гуяд , магар ки як кас ҳозир бошад ки тавонгар буд ки ҳамаи чашм ба вай доранд ва агар надиҳад маломат кунанд ки ин низ чун таъйин буд .

سوم آن که در وی رنجانیدن آن کس باشد که بود که آنچه دهد از شرم رهد و به ریا دهد که از ملامت ترسد. پس اگر دهد رنجور شود و از دل ندهد و اگر ندهد در رنج شرم و ملامت افتد و خلاص از این بدان بود که صریح نگوید. معارضه کند، چنان که اگر آن کس خواهد خویشتن غافل تواند ساخت و چون صریح گوید تعیین نکند. بر جمله گوید، مگر که یک کس حاضر باشد که توانگر بود که همه چشم به وی دارند و اگر ندهد ملامت کنند که این نیز چون تعیین بود.

Аммо агар барои касе дигар хоҳад ки мустаҳаққи зкўаҳ буд ва донад ки бар он каси зкўаҳ воҷибаст раво буд , агарчӣ ранҷ расадаш ва чун худ мустаҳаққи закот буд ҳамчунин . Аммо ончӣ аз бими маломат ё аз шарм диҳад ҳаром буд стдни он ки он ҳам чун мусодира буд . Ва дар фатво дар зоҳир забон нигаранд , аммо ин дар ин ҷаҳон ба кор ояд ва дар он ҷаҳон дар фатвои дил эътимод кунанд . Чун гувоҳӣ медиҳад ки ба кроҳит медиҳад ҳаром буд .

اما اگر برای کسی دیگر خواهد که مستحق زکوه بود و داند که بر آن کس زکوه واجب است روا بود، اگرچه رنج رسدش و چون خود مستحق زکات بود همچنین. اما آنچه از بیم ملامت یا از شرم دهد حرام بود ستدن آن که آن هم چون مصادره بود. و در فتوی در ظاهر زبان نگرند، اما این در این جهان به کار آید و در آن جهان در فتوای دل اعتماد کنند. چون گواهی می دهد که به کراهیت می دهد حرام بود.

Пас аз ин ҷумла маълум шуд ки суол ҳаромаст , ало ба зарурат ё ба ҳоҷатии муҳим , аммо барои зёдтии таҷаммул ё барои хуш хӯрдан ё ҷомаи некӯ ба даст овардан , ин нишоед ва касеро шояд ки оҷиз буд ва ҳеҷ чиз надорад ва ҳеҷ касб натавонад кард ё агар касб тавонад кард ба талаби илм машғӯласт ва ба касб аз он бозмонд . Аммо агар ба ибодат машғӯл бошад нишоед суол кардан , балки касб воҷиб ояд . Ва агар ба қӯт ҳоҷат ояд влкн дар хона китобӣ дорад ва бидон муҳтоҷ нест , ё саҷҷодае зёдтӣ дорад ё мураққаъии афзӯн ё Фўтаҳи пора Эй дорад ё мисли ин ва бидон муҳтоҷ нест , ин суоли ҳаром буд ва бояд ки бештари ин харҷ кунад .

پس از این جمله معلوم شد که سوال حرام است، الا به ضرورت یا به حاجتی مهم، اما برای زیادتی تجمل یا برای خوش خوردن یا جامه نیکو به دست آوردن، این نشاید و کسی را شاید که عاجز بود و هیچ چیز ندارد و هیچ کسب نتواند کرد یا اگر کسب تواند کرد به طلب علم مشغول است و به کسب از آن بازماند. اما اگر به عبادت مشغول باشد نشاید سوال کردن، بلکه کسب واجب آید. و اگر به قوت حاجت آید ولکن در خانه کتابی دارد و بدان محتاج نیست، یا سجاده ای زیادتی دارد یا مرقعی افزون یا فوطه پاره ای دارد یا مثل این و بدان محتاج نیست، این سوال حرام بود و باید که بیشتر این خرج کند.

Аммо агар ин суол барои он кунад то кӯдаконроу хештанро таҷаммул созад ин ҳаром буд . Ва расӯл ( с ) гуфт , « ҳарки чизе дорад ва хоҳад , рӯзи қиёмат ҳаме ояд ва рӯй ӯ ҳамаи устихон буду гӯшт аз ӯ шуда » ва гуфт , « ҳарки хоҳад ва дорад , он оташ дӯзахаст ки месетанд . Хоҳад бисёр сетанд ва хоҳад андак » . Аз расӯл ( с ) пурседанд ки чанд бояд то суол нишоед ? дар як хабараст ки шому чошт , ва дар як хабари панҷоҳ дирам , аммо ин ки панҷоҳ дирам гуфтааст маънии ин панҷоҳ дирам нуқра бошад касеро ки танҳо буд ки ин кифояти як сола буд . Чун ин қадар надораду мавсими сидқоти як вақт буд ва агар нахоҳад ҷумлаи сол зойеъ монад , ин миқдори суоли раво буд .

اما اگر این سوال برای آن کند تا کودکان را و خویشتن را تجمل سازد این حرام بود. و رسول (ص) گفت، «هرکه چیزی دارد و خواهد، روز قیامت همی آید و روی او همه استخوان بود و گوشت از او شده» و گفت، «هرکه خواهد و دارد، آن آتش دوزخ است که می ستاند. خواهد بسیار ستاند و خواهد اندک». از رسول (ص) پرسیدند که چند باید تا سوال نشاید؟ در یک خبر است که شام و چاشت، و در یک خبر پنجاه درم، اما این که پنجاه درم گفته است معنی این پنجاه درم نقره باشد کسی را که تنها بود که این کفایت یک ساله بود. چون این قدر ندارد و موسم صدقات یک وقت بود و اگر نخواهد جمله سال ضایع ماند، این مقدار سوال روا بود.

Аммо чошту шом дар ҳақ касе гуфта бошад ки ҳар рӯз суол метавонад кард ки рӯз дар ҳақи вай чун сол буд дар ҳақи он дигар . Ва ин дар ҳақ муддатаст ,ам ҷинси ҳоҷат . Асли вай сеаст : нонасту ҷомау маскан . Расӯл ( с ) гуфт , « ибни одамро дар дунёи ҳеҷ ҳақ нест магар дар се чиз : таомӣ ки пушти вай рост дораду ҷомае ки урати вайро бипушаду масканӣ ки онҷо мақом созад » , аммо ончӣ дар хона буд лобуд аз матоъи хонаи ҳам дар ин маънӣ буд , аммо агар намад ва ҳасир дорад ва барои зилў суол кунад нишоед ва агар суфолина дорад ва барои офтоба суол кунад нишоеду муҳимот мутафовитаст ва дар тақдир наёяд , влкн бояд ки бе ҳоҷатии муҳими чизе ки фоҳиш аст накунад .

اما چاشت و شام در حق کسی گفته باشد که هر روز سوال می تواند کرد که روز در حق وی چون سال بود در حق آن دیگر. و این در حق مدت است، ام جنس حاجت. اصل وی سه است: نان است و جامه و مسکن. رسول (ص) گفت، «ابن آدم را در دنیا هیچ حق نیست مگر در سه چیز: طعامی که پشت وی راست دارد و جامه ای که عورت وی را بپوشد و مسکنی که آنجا مقام سازد»، اما آنچه در خانه بود لابد از متاع خانه هم در این معنی بود، اما اگر نمد و حصیر دارد و برای زیلو سوال کند نشاید و اگر سفالینه دارد و برای آفتابه سوال کند نشاید و مهمات متفاوت است و در تقدیر نیاید، ولکن باید که بی حاجتی مهم چیزی که فاحش است نکند.