Бидон ки аъмоли се қисмаст : тоъоту маосӣу мубоҳот ва бошад ки аз ин ки расӯл ( с ) гуфт , « алоъмоли болнёт » пиндоранд ки маъсият низ ба нияти хайр аз ҷумла хайрот шавад ва ин хатост . Балки ин қисми ниятро дар вай асар нест , влкни нияти бади вайро хабис тар гирданд . Мисоли йен чунонаст ки касе ғайбат кунад барои шодии дил касе ё масҷиду работ ва мадриса кунад аз моли ҳаром ва гуяд нияти ман хайраст ва ин қадар надонад ки қасди хайр кардан ба шарӣ дайгарӣ бошад . Агар донад худ фосиқаст ва агар пиндорад ки ин хайрӣаст ҳам фосиқаст ки талаби илм фаризаасту бештари ҳалоки халқ аз ҷаҳласт .

بدان که اعمال سه قسم است: طاعات و معاصی و مباحات و باشد که از این که رسول (ص) گفت، «الاعمال بالنیات» پندارند که معصیت نیز به نیت خیر از جمله خیرات شود و این خطاست. بلکه این قسم نیت را در وی اثر نیست، ولکن نیت بد وی را خبیث تر گرداند. مثال ین چنان است که کسی غیبت کند برای شادی دل کسی یا مسجد و رباط و مدرسه کند از مال حرام و گوید نیت من خیر است و این قدر نداند که قصد خیر کردن به شری دیگری باشد. اگر داند خود فاسق است و اگر پندارد که این خیری است هم فاسق است که طلب علم فریضه است و بیشتر هلاک خلق از جهل است.

Ва аз ин гуфт саҳли тстрӣ ки ҳеҷ маъсияти азимтар аз ҷаҳл нест . Ва ҷаҳл ба ҷаҳл аз ҷаҳли азимтар ки чун надонад ки надонад ҳаргизи нёмўзд ва он ҳиҷобу сад вай гардад . Ва ҳамчунин таълим кардани шогирдиро ки донеи мақсӯди вай онаст то аз қазоу авқофу моли айтому моли султони дунё ба даст оварад ва ба мубоҳоту мноФст машғӯл шавад ҳаромаст . Ва агар мударрис гуяд : нияти ман нашр илмаст агар вай дар фасод ба кор дорад ман мохўзи ният хеш бошам . Ин ҷаҳл маҳз бошад ва ҳамчун касе бошад ки шамшерӣ ба касе бахшад ки роҳ занаду ангур ба касе бахшад ки хамр кунад . Ва гуяд мақсӯди ман саховатасту худои таъолии ҳеҷ халқи дӯсттар аз саховат надорад .

و از این گفت سهل تستری که هیچ معصیت عظیم تر از جهل نیست. و جهل به جهل از جهل عظیمتر که چون نداند که نداند هرگز نیاموزد و آن حجاب و سد وی گردد. و همچنین تعلیم کردن شاگردی را که دانی مقصود وی آن است تا از قضا و اوقاف و مال ایتام و مال سلطان دنیا به دست آورد و به مباحات و منافست مشغول شود حرام است. و اگر مدرس گوید: نیت من نشر علم است اگر وی در فساد به کار دارد من ماخوذ نیت خویش باشم. این جهل محض باشد و همچون کسی باشد که شمشیری به کسی بخشد که راه زند و انگور به کسی بخشد که خمر کند. و گوید مقصود من سخاوت است و خدای تعالی هیچ خلق دوست تر از سخاوت ندارد.

Ин аз ҷаҳли вай буд , балки чун донад ки роҳ хоҳад задани шамшер аз дасти ваии берун бояд кард . Чигуна раво буд ки ба вай диҳад ?у ҳамаи салаф ба худои таъолӣ пноҳидаҳанд аз олами фоҷир ва ҳар шогирдӣ ки аз ваии асари маъсият дидаанд маҳҷӯр бкрдаҳанд то Аҳмади бен ҳанбали шогирдии қадимро маҳҷӯрӣ кард ба сабаби он ки беруни сарой дар коҳгл гирифт ва гуфт як нохун аз шоҳроҳи мусулмонон ФрогрФтӣ нишоед илми омухтан . Пас маъсият ба ният нагардад , балки хайр аз он буд ки фармон бар он буд .

این از جهل وی بود، بلکه چون داند که راه خواهد زدن شمشیر از دست وی بیرون باید کرد. چگونه روا بود که به وی دهد؟ و همه سلف به خدای تعالی پناهیده اند از عالم فاجر و هر شاگردی که از وی اثر معصیت دیده اند مهجور بکرده اند تا احمد بن حنبل شاگردی قدیم را مهجوری کرد به سبب آن که بیرون سرای در کاهگل گرفت و گفت یک ناخن از شاهراه مسلمانان فراگرفتی نشاید علم آموختن. پس معصیت به نیت نگردد، بلکه خیر از آن بود که فرمان بر آن بود.