Ва ҳеҷ оқили мабодо ки ғофили вор чун бҳоем дар мубоҳот меравад ва аз нияти некӯ ғофил монад ки хусрони он азим буд ки аз ҳамаи ҳаракот суол хоҳанд кард ва дар ҳамаи мубоҳот ҳисоб хоҳад буд . Агар нияти бад буд бар вай буд ва агар нияти нек буд вайро буд ва агар на сар ба сар буд , влкни вақт зойеъ карда бошад ки бидон сарф карда бошад ва аз вай фоида нагирифта ва хилоф карда бошад ин оятро ки « влотнси нсибки ман алднё » яъне ки дунё гузаронаст . Ту насиби худ аз ваии бустон то бо ту бимонад .

و هیچ عاقل مبادا که غافل وار چون بهایم در مباحات می رود و از نیت نیکو غافل ماند که خسران آن عظیم بود که از همه حرکات سوال خواهند کرد و در همه مباحات حساب خواهد بود. اگر نیت بد بود بر وی بود و اگر نیت نیک بود وی را بود و اگر نه سر به سر بود، ولکن وقت ضایع کرده باشد که بدان صرف کرده باشد و از وی فایده نگرفته و خلاف کرده باشد این آیت را که «ولاتنس نصیبک من الدنیا» یعنی که دنیا گذران است. تو نصیب خود از وی بستان تا با تو بماند.

Ва расӯл ( с ) гуфт , « бандаро бипурсанд аз ҳарчӣ карда бошад , то он қадар ки серума дар чашм кунад ё бории кулӯх ба ангушт бимолад ё дасти Фроҷомаҳ бародарӣ кунад » .

و رسول (ص) گفت، «بنده را بپرسند از هرچه کرده باشد، تا آن قدر که سرمه در چشم کند یا باری کلوخ به انگشت بمالد یا دست فراجامه برادری کند».

Ва илми нияти мубоҳот низ дарозаст , бибояд омухт . Ва мисоли ин он ки буии хуш ба кори доштан мубоҳасту раво буд ки касе рӯзи одина ба кор дораду қасди ваии тафохур буд ба тавонгарӣ ё риёии халқ ё ҷой ҷустани дили занони бегона бар андешаи фасод . Ва амонатҳои некӯи он буд ки қасд ҳурмат дошту таъзими хона худоӣ кунаду ният роҳатӣ кунад ки ба ҳамсоягон вай расад то осӯда шаванд ва он ки буии нохуш аз худ давр кунад то ранҷур нашаванд ва ё дар маъсият ғайбат науфтанд . Ва ният он кунад ки димоғро қӯт диҳад то софӣ шавад ва бар фикру зикр қодиртар шавад . Ину амсоли ин ният фароз ояд касеро ки қасди хайрот бар ваии ғолиб буд . Ва аз ин ҳарякии қрбтӣ буд .

و علم نیت مباحات نیز دراز است، بباید آموخت. و مثال این آن که بوی خوش به کار داشتن مباح است و روا بود که کسی روز آدینه به کار دارد و قصد وی تفاخر بود به توانگری یا ریای خلق یا جای جستن دل زنان بیگانه بر اندیشه فساد. و امانتهای نیکو آن بود که قصد حرمت داشت و تعظیم خانه خدای کند و نیت راحتی کند که به همسایگان وی رسد تا آسوده شوند و آن که بوی ناخوش از خود دور کند تا رنجور نشوند و یا در معصیت غیبت نیفتند. و نیت آن کند که دماغ را قوت دهد تا صافی شود و بر فکر و ذکر قادرتر شود. این و امثال این نیت فراز آید کسی را که قصد خیرات بر وی غالب بود. و از این هریکی قربتی بود.

Ва бузургони салаф чунин бӯдаанд ки қасд кардаанд то эшонро бар нон хӯрдан ва ба таҳорати ҷой шудан ва бо аҳли суҳбат кардан дар ҳар яке ниятӣ буд ки ҳеҷ чизи холӣ аз он нест ки на сабаб хайрӣаст , чун он хайри мақсӯд худ созад он савоб ҳосил ояд , чунон ки аз суҳбати аҳли ният фарзанд кунад ки такассури уммати Мустафо ( с ) буд . Ва нияти роҳат аҳл кунаду нгоҳдошти эшону хеш аз маъсият . Ва Сафёни саврии як рӯзи ҷомаи бошгўнаҳ дар пӯшида буд . Вайро гуфтанд . Даст фаро кард то рост кунад , пас бозоистод ва гуфт , « ин барои худоӣ дрпўшидм нахоҳам ки на барои худои бгрдонм » .

و بزرگان سلف چنین بوده اند که قصد کرده اند تا ایشان را بر نان خوردن و به طهارت جای شدن و با اهل صحبت کردن در هر یکی نیتی بود که هیچ چیز خالی از آن نیست که نه سبب خیری است، چون آن خیر مقصود خود سازد آن ثواب حاصل آید، چنان که از صحبت اهل نیت فرزند کند که تکثر امت مصطفی (ص) بود. و نیت راحت اهل کند و نگاهداشت ایشان و خویش از معصیت. و سفیان ثوری یک روز جامه باشگونه در پوشیده بود. وی را گفتند. دست فرا کرد تا راست کند، پس بازایستاد و گفت، «این برای خدای درپوشیدم نخواهم که نه برای خدای بگردانم».

Ва закариё ( ъ ) ҷое муздур буд . Қавмӣ дар наздик вай шуданд ва нон мехӯрд , эшонро нагуфт ки бихӯред то тамом бихӯред . Онгоҳ бигуфт агар тамоми нхўрдмӣ аз кори эшон оҷиз омадӣу тамоми нкрдмӣ ва аз барои суннатии фаризае дасти бдоштмӣ . Сафёни саврӣ нон мехӯрд . Яке дршд . Вайро нагуфт бихӯр то тамом бихӯрад . Пас гуфт , « агар на он будӣ ки вом карда будам туро гуфтамӣ бихӯр » . Ва гуфт , « ҳарки касеро гуяд ки бихӯр ва ба дили онро кора бошад , агар он кас нахурд як бузаи бикрад ва он нифоқаст ва агар бихӯрад ду буза кард : яке нифоқу дигари он ки вайро дар хӯрдан чизе афганд ки агар донистӣ нахурдӣ , бо вай хиёнат кард »

و زکریا (ع) جایی مزدور بود. قومی در نزدیک وی شدند و نان می خورد، ایشان را نگفت که بخورید تا تمام بخورید. آنگاه بگفت اگر تمام نخوردمی از کار ایشان عاجز آمدی و تمام نکردمی و از برای سنتی فریضه ای دست بداشتمی. سفیان ثوری نان می خورد. یکی درشد. وی را نگفت بخور تا تمام بخورد. پس گفت، «اگر نه آن بودی که وام کرده بودم تو را گفتمی بخور». و گفت، «هرکه کسی را گوید که بخور و به دل آن را کاره باشد، اگر آن کس نخورد یک بزه بکرد و آن نفاق است و اگر بخورد دو بزه کرد: یکی نفاق و دیگر آن که وی را در خوردن چیزی افگند که اگر دانستی نخوردی، با وی خیانت کرد»