Бидон ки чун ният омехта шуд , агар риё ё ғаразии дигари ғолибтар буд аз нияти ибодат , ин сабаби уқубат буд , ва агар бо ваии баробар буд на сабаби уқубат буд на сабаби савоб ва агар заъифтар буд амал аз савоб холӣ набошад ва ҳарчанд ки ахбор ишорат бидон мекунад ки чун ширкат ояд гӯйанд бирав музд аз он кас талаб кун ки барои вай кардӣ , влкни зоҳири наздики мо онаст ки бад-ӣн он мехоҳад ки чун ҳардуи қасди баробар буд музд набӯд , чун талаб кунад гӯйанд аз он кас талаб кун .

بدان که چون نیت آمیخته شد، اگر ریا یا غرضی دیگر غالب تر بود از نیت عبادت، این سبب عقوبت بود، و اگر با وی برابر بود نه سبب عقوبت بود نه سبب ثواب و اگر ضعیف تر بود عمل از ثواب خالی نباشد و هرچند که اخبار اشارت بدان می کند که چون شرکت آید گویند برو مزد از آن کس طلب کن که برای وی کردی، ولکن ظاهر نزدیک ما آن است که بدین آن می خواهد که چون هردو قصد برابر بود مزد نبود، چون طلب کند گویند از آن کس طلب کن.

Ва аз онҷо ки хабари далел уқубатаст мурод он бошад ки ҳамаи қасд риё бошад ё он ғолиб тар бошад , аммо чун боиси аслии қасд тақарруб бошад ва он дигари заъиф буд набояд ки бесавоб буд , агарчӣ савоб ба дараҷаи он ки холис бошад нарасад . Ва ин ихтиёр ба ду далел мекунем яке он ки моро ба бурҳони маълум шудааст ки маънии уқубати даврӣ диласт аз шойистагии ҳазрати илоҳят ва онаст сабаби он ки ба оташи ҳиҷоб сӯхта шаваду қасди тақарруби тухм саодатасту қасди дунёи тухм шақоватасту иҷобати ин қасди мадад додан эшонаст ва яке вайро давр ҳаме кунад ва яке наздик . Чун баробар бошад ?

و از آنجا که خبر دلیل عقوبت است مراد آن باشد که همه قصد ریا باشد یا آن غالب تر باشد، اما چون باعث اصلی قصد تقرب باشد و آن دیگر ضعیف بود نباید که بی ثواب بود، اگرچه ثواب به درجه آن که خالص باشد نرسد. و این اختیار به دو دلیل می کنیم یکی آن که ما را به برهان معلوم شده است که معنی عقوبت دوری دل است از شایستگی حضرت الهیت و آن است سبب آن که به آتش حجاب سوخته شود و قصد تقرب تخم سعادت است و قصد دنیا تخم شقاوت است و اجابت این قصد مدد دادن ایشان است و یکی وی را دور همی کند و یکی نزدیک. چون برابر باشد؟

Ва ба яке ба бадастӣ давр гардад аз он ва ба он наздик гардаду бози он ҷой шавад ки буд ва агар ба ним бадаст наздик гардад хусронеу баъдӣ ҳосил ояд ва агар ним бадаст давр гардад наздикӣ бимонад . Чун бемор ки ҳароратӣ бихӯрад ва баравадат ҳам чандон бихӯрад баробар шавад . Ва агар камтар хӯрд чизе аз ҳарорати биафзояд ва агарна чизе аз ҳарорат камтар шавад . Ва ин маъсияту тоъат дар равшанӣу торикии дил ҳамчун асари дорўҳост дар мизоҷ ки як зарра аз вай зойеъ нашавад .

و به یکی به بدستی دور گردد از آن و به آن نزدیک گردد و باز آن جای شود که بود و اگر به نیم بدست نزدیک گردد خسرانی و بعدی حاصل آید و اگر نیم بدست دور گردد نزدیکی بماند. چون بیمار که حرارتی بخورد و برودت هم چندان بخورد برابر شود. و اگر کمتر خورد چیزی از حرارت بیفزاید و اگرنه چیزی از حرارت کمتر شود. و این معصیت و طاعت در روشنی و تاریکی دل همچون اثر داروهاست در مزاج که یک ذره از وی ضایع نشود.

Ва бтар аз ваии адли руҷҳону нуқсони он пайдо шавад , « Фмни иъмли мисқоли зарраи хирои ираҳ » ин бошад . Аммо ҳзм эҳтиётаст ки бошад ки шурби ғарази вайтар буд , ваии заъифтар пиндораду саломат дар он буд ки олат ғараз нест гирданд . Ва далели дигари он ки ба иҷмоъ агар касе дар роҳи ҳаҷ тиҷоратӣ дорад ҳаҷи вай зойеъ набӯд , локини савоби вай чун савоб мухлис набошад , влкн чун қасди аслии вай ҳаҷаст ва он дигар табаъаст савоби вайро ба ҷумла ҳбтаҳ накунад , агарчӣ нақсонеи орад .

و بتر از وی عدل رجحان و نقصان آن پیدا شود، «فمن یعمل مثقال ذره خیرا یره» این باشد. اما حزم احتیاط است که باشد که شرب غرض وی تر بود، وی ضعیف تر پندارد و سلامت در آن بود که آلت غرض نیست گرداند. و دلیل دیگر آن که به اجماع اگر کسی در راه حج تجارتی دارد حج وی ضایع نبود، لکن ثواب وی چون ثواب مخلص نباشد، ولکن چون قصد اصلی وی حج است و آن دیگر تبع است ثواب وی را به جمله حبطه نکند، اگرچه نقصانی آرد.

Ва агар касе ғзо барои худоӣ таъолӣ мекунад влкн аз ду ҷониб метавон шуд ки яке тўонгроннду ғанимат бисёр бошад аз эшон ва яке аз даравишон , ба ҷониб тавонгарон шавад набояд ки ғзои вай ҳбтаҳ шавад ба ҷумлагӣ ки одамӣ аз он холӣ набошад ки дар хештан фарқӣ ёбад ё наёбаду алъёзи биллоҳ агар ин шарт буд дарёфтани савоби бим буд ки бад-ӣни шарти ҳеҷ илмӣ дуруст наёяд , хоссаи маҷлиси дарсу таснифу ончӣ рӯй дар халқ дорад ки то касеро ба як роҳ аз хештани фарои нстонд . Аз ин холӣ набошад ки Маслан таснифи вай ба дайгарӣ азоФт кунанду сухани вай бар дайгарӣ банданд ки аз он огоҳӣ ёбад , агарчӣ он огоҳӣ рокораҳ бошад .

و اگر کسی غزا برای خدای تعالی می کند ولکن از دو جانب می توان شد که یکی توانگرانند و غنیمت بسیار باشد از ایشان و یکی از درویشان، به جانب توانگران شود نباید که غزای وی حبطه شود به جملگی که آدمی از آن خالی نباشد که در خویشتن فرقی یابد یا نیابد و العیاذ بالله اگر این شرط بود دریافتن ثواب بیم بود که بدین شرط هیچ علمی درست نیاید، خاصه مجلس درس و تصنیف و آنچه روی در خلق دارد که تا کسی را به یک راه از خویشتن فرا نستاند. از این خالی نباشد که مثلا تصنیف وی به دیگری اضافت کنند و سخن وی بر دیگری بندند که از آن آگاهی یابد، اگرچه آن آگاهی راکاره باشد.