Бидон ки гуфтем ки таваккулро банно бар ду имонаст : яке тавҳид ва он шарҳ кардему дигари он ки бадоне ки офаридагор вайасту ҳама ба вайаст ва бо ин ҳама раҳимасту ҳаким ва латифасту анояту шафқати вай дар ҳақ ҳар мӯрчаеу пашшае то ба одамӣ расад бештараст аз анояти шафқати модар бар фарзанд , чунон ки дар хабар омадааст .

بدان که گفتیم که توکل را بنا بر دو ایمان است: یکی توحید و آن شرح کردیم و دیگر آن که بدانی که آفریدگار وی است و همه به وی است و با این همه رحیم است و حکیم و لطیف است و عنایت و شفقت وی در حق هر مورچه ای و پشه ای تا به آدمی رسد بیشتر است از عنایت شفقت مادر بر فرزند، چنان که در خبر آمده است.

Ва бадоне ки олам ва ҳарчӣ дар оламаст бар ваҷҳе офарӣдааст аз камолу ҷамолу лутфу ҳикмат ки варои ин мумкин набӯд . Ва бадоне ки ҳеҷ чиз аз раҳмату лутф бознгрФтаҳаст ва ҳарчӣ офарӣдааст чунон май бояд ки офарӣдааст ва агар ҳамаи уқалоӣ рӯй замин ҷамъ шаванд ва эшонро ба камоли ақлу зиракӣ роҳ диҳанд , андеша кунанд то сари мӯе ё пари пашша Эй ҳаст ки на чунон ки май бояд ё камтар май бояд ё меҳр ё некӯтар ё зишттар , ин наёбанд ва бидонанд ки ҳамаи чунон май бояд ки ҳаст . Ва ончӣ зиштаст камол дар онаст ки зишт буд ва агар набӯдӣ ноқис будӣу ҳикматӣ фӯт шудӣ ки агар зишт набӯдӣ Маслан каси худии қадар некуӣ надонистӣ ва аз он роҳат наёфтӣ ва агар ноқис набӯдӣ худ комил набӯдӣ ки комилу ноқис ба азоФти тавон шинохт , чунон ки чун писар набӯд падар набӯд ва чун падар набӯд писар набӯд ки ин чизҳо дар муқобила як дигаранду муқобилаи миёни ду чиз буд ва чун дуе бархезад яке дар муқобила наёяду онгоҳи муқобила ботил шавад .

و بدانی که عالم و هرچه در عالم است بر وجهی آفریده است از کمال و جمال و لطف و حکمت که ورای این ممکن نبود. و بدانی که هیچ چیز از رحمت و لطف بازنگرفته است و هرچه آفریده است چنان می باید که آفریده است و اگر همه عقلای روی زمین جمع شوند و ایشان را به کمال عقل و زیرکی راه دهند، اندیشه کنند تا سر مویی یا پر پشه ای هست که نه چنان که می باید یا کمتر می باید یا مهر یا نیکوتر یا زشت تر، این نیابند و بدانند که همه چنان می باید که هست. و آنچه زشت است کمال در آن است که زشت بود و اگر نبودی ناقص بودی و حکمتی فوت شدی که اگر زشت نبودی مثلا کس خودی قدر نیکویی ندانستی و از آن راحت نیافتی و اگر ناقص نبودی خود کامل نبودی که کامل و ناقص به اضافت توان شناخت، چنان که چون پسر نبود پدر نبود و چون پدر نبود پسر نبود که این چیزها در مقابله یک دیگرند و مقابله میان دو چیز بود و چون دویی برخیزد یکی در مقابله نیاید و آنگاه مقابله باطل شود.

Ва бидон ки ҳикмати корҳо раво буд ки бар халқи пӯшида буд , влкн бояд ки имон буд бидон ки хайрат дар он бошад ки вай ҳукм кардааст ва чунон май бояд ки ҳаст , пас ҳарчӣ дар олами беморӣ ва аҷзаст , балки маъсият ва куфрасту ҳалок ва нуқсонасту фақру дард ва ранҷаст дар ҳар яке ҳикматӣаст ва чунон май бояд ки онро дарвеши офарид аз он буд ки салоҳи вай дар дарвешӣ буд ки агар тавонгар будӣ табоҳ шудӣ ва онро ки тавонгари офарид ҳамчунин ва ин дарёӣ азимаст ҳам чун дарёии тавҳид ва бисёр кас низ андари ин ғарқ шудаанд ва ин ба сари қадар пайвастааст , дар ошкор кардан он рухсат нест , ва агар хавз кунем дар ин дарёи сухан дароз шавад , аммо срҷмлаҳи имони вай инасту таваккулро низ бад-ӣн ҳоҷатаст .

و بدان که حکمت کارها روا بود که بر خلق پوشیده بود، ولکن باید که ایمان بود بدان که خیرت در آن باشد که وی حکم کرده است و چنان می باید که هست، پس هرچه در عالم بیماری و عجز است، بلکه معصیت و کفر است و هلاک و نقصان است و فقر و درد و رنج است در هر یکی حکمتی است و چنان می باید که آن را درویش آفرید از آن بود که صلاح وی در درویشی بود که اگر توانگر بودی تباه شدی و آن را که توانگر آفرید همچنین و این دریایی عظیم است هم چون دریای توحید و بسیار کس نیز اندر این غرق شده اند و این به سرّ قدر پیوسته است، در آشکار کردن آن رخصت نیست، و اگر خوض کنیم در این دریا سخن دراز شود، اما سرجمله ایمان وی این است و توکل را نیز بدین حاجت است.