Бидон ки ҳар ки як солаи кифоят хеш биниҳод аз таваккули биФтод ки асбоби хФии супурду эътиқод бар асбоб зоҳир кард ки ҳар солӣ мукаррар шавад , аммо он ки ба зарурати вақт қаноат кард . Аз таоми чандон ки сайр шавад ва аз ҷомаи чандон ки пӯшида монад , вай ба таваккул вафо кард . Аммо агар адхор кунад қадари чиҳил рӯзро равост , хавос мегуяд ки таваккули бад-ӣн ботил нашавад магар ки зиёдат шавад . Ва саҳл тстрӣ мегуяд адхори таваккулро ботил кунад . Абӯтолиб ?маккей мегуяд ки агар чиҳил зиёдат шавад таваккул ботил нашавад , чун эътимод бар адхор накунаду ҳусайни мғозлӣ аз мурӣдони башар буд . Гуфт , « як рӯзи мардии кҳл дар пеш башар омад . Башари як кафи сим ба ман дод ва гуфт бад-ӣни таоми хар ҳар чаҳ хуштар ва некӯтар » . Ва ҳаргизи ин сухан аз вай ншиндаҳ будам . Бирафтам ва таом биоварадам то вай бихӯрад . Ва ҳаргиз надида будам ки бо касе чизеи хӯрда буд . Чун бихӯрад бисёре таом бимонад . Он марди кҳли ҳама фароҳам гирифту бардошту бабрад . Ва маро аҷаб омад ки бедастурӣ чунин кард . Башар гуфт : туро аҷаб омад ? гуфтам : оре ? гуфт : ин фатҳи Мӯсилӣ буд , имрӯз аз Мӯсил ба зиёрати мо омадааст . Таом барграфт то моро биомузад ки чун таваккул дуруст шуд адхор зиён надорад » .

بدان که هر که یک ساله کفایت خویش بنهاد از توکل بیفتاد که اسباب خفی سپرد و اعتقاد بر اسباب ظاهر کرد که هر سالی مکرر شود، اما آن که به ضرورت وقت قناعت کرد. از طعام چندان که سیر شود و از جامه چندان که پوشیده ماند، وی به توکل وفا کرد. اما اگر ادخار کند قدر چهل روز را رواست، خواص می گوید که توکل بدین باطل نشود مگر که زیادت شود. و سهل تستری می گوید ادخار توکل را باطل کند. ابوطالب مکی می گوید که اگر چهل زیادت شود توکل باطل نشود، چون اعتماد بر ادخار نکند و حسین مغازلی از مریدان بشر بود. گفت، «یک روز مردی کهل در پیش بشر آمد. بشر یک کف سیم به من داد و گفت بدین طعام خر هر چه خوشتر و نیکوتر». و هرگز این سخن از وی نشینده بودم. برفتم و طعام بیاوردم تا وی بخورد. و هرگز ندیده بودم که با کسی چیزی خورده بود. چون بخورد بسیاری طعام بماند. آن مرد کهل همه فراهم گرفت و برداشت و ببرد. و مرا عجب آمد که بی دستوری چنین کرد. بشر گفت: تو را عجب آمد؟ گفتم: آری؟ گفت: این فتح موصلی بود، امروز از موصل به زیارت ما آمده است. طعام برگرفت تا ما را بیاموزد که چون توکل درست شد ادخار زیان ندارد».

Пас ҳақиқат онаст ки асли таваккул кӯтоҳасту ҳукми ин онаст ки адхор накунад . Пас агар кунаду мол дар дасти хеши ҳам чунон донад ки дар хазонаи худои таъолӣ ва бидон эътимод накунад таваккул ботил нашавад . Ва ин ки гуфтам ҳукм мард танҳост , аммо мъил бидон ки як солаи бунаади таваккули вай ботил нашавад , магар ки зиёдат кунад .

پس حقیقت آن است که اصل توکل کوتاه است و حکم این آن است که ادخار نکند. پس اگر کند و مال در دست خویش هم چنان داند که در خزانه خدای تعالی و بدان اعتماد نکند توکل باطل نشود. و این که گفتم حکم مرد تنهاست، اما معیل بدان که یک ساله بنهد توکل وی باطل نشود، مگر که زیادت کند.

Ва расӯл ( с ) барои аёлу заъфи дили эшон як сол биниҳодӣ ва барои хеш аз бомдод то шабонгоҳ нигоҳ надоштӣ ва агар нигоҳ доштӣ таваккули вайро зиён надоштӣ ки бӯдан он дар дасти вай ва дар дасти дигари наздики вай ҳар ду яке будӣ , локини халқро биёмухт бар дараҷаи заъфи эшон .

و رسول(ص) برای عیال و ضعف دل ایشان یک سال بنهادی و برای خویش از بامداد تا شبانگاه نگاه نداشتی و اگر نگاه داشتی توکل وی را زیان نداشتی که بودن آن در دست وی و در دست دیگر نزدیک وی هر دو یکی بودی، لکن خلق را بیاموخت بر درجه ضعف ایشان.

Ва дар хабараст ки яке аз саҳобаи сафа фармон ёфт . Дар миёни ҷома ӯ ду динор ёфтанд . Расӯл ( с ) гуфт , « ду доғ буд » . Ва ин ду ваҷҳро мутаҳаммиласт : яке он ки хештанро ба муҷаррадӣ Фронмўдаҳ бошад ба талбис . Ин ду доғ буд аз оташ бар сиблати азоб . Дигари он ки талбис накарда бошад , влкни ин адхори вайро нуқсон дараҷа оварад дар он ҷаҳон , чунон ки нишони ду доғ бар рӯй аз ҷамол нуқсон кунад . Чунон ки дар ҳақи дарвеш дигар гуфт чун фармон ёфт ки дар қиёмат ҳаме ояд рӯй вай чун моҳи шаби чаҳордаҳ . Ва агар як хислат набӯдӣ чун офтоб будӣ , он ки ҷомаи зимистонии зимистони дигарро биниҳодӣу тобистонии тобистони дигарро . Ва гуфт ки шуморо ҳеҷ чизи камтар аз яқин ва сабр надодаанд . Яъне ки нигоҳи доштани ҷома аз нуқсон яқин бошад . Аммо ҳеҷ хилоф нест ки дар кӯзау суфрау мутаҳҳарау ончӣ бар давом кор ояд , адхори раво буд ки суннати худоӣ таъолӣ бидон рафтааст ки ҳар солии нону ҷома падед ояд аз ваҷҳеи дигар , аммо ҳар соъатии ин хнўрҳои тоза падедор наёяд . Ва суннати худои таъолии хилоф кардан раво набӯд , аммо ҷомаи тобистон дар зимистону зимистону тобистон ба кор наёяд , нигоҳдоштан дар ин вақт аз заъф яқин бошад .

و در خبر است که یکی از صحابه صفه فرمان یافت. در میان جامه او دو دینار یافتند. رسول(ص) گفت، «دو داغ بود». و این دو وجه را متحمل است: یکی آن که خویشتن را به مجردی فرانموده باشد به تلبیس. این دو داغ بود از آتش بر سبیل عذاب. دیگر آن که تلبیس نکرده باشد، ولکن این ادخار وی را نقصان درجه آورد در آن جهان، چنان که نشان دو داغ بر روی از جمال نقصان کند. چنان که در حق درویش دیگر گفت چون فرمان یافت که در قیامت همی آید روی وی چون ماه شب چهارده. و اگر یک خصلت نبودی چون آفتاب بودی، آن که جامه زمستانی زمستان دیگر را بنهادی و تابستانی تابستان دیگر را. و گفت که شما را هیچ چیز کمتر از یقین و صبر نداده اند. یعنی که نگاه داشتن جامه از نقصان یقین باشد. اما هیچ خلاف نیست که در کوزه و سفره و مطهره و آنچه بر دوام کار آید، ادخار روا بود که سنت خدای تعالی بدان رفته است که هر سالی نان و جامه پدید آید از وجهی دیگر، اما هر ساعتی این خنورهای تازه پدیدار نیاید. و سنت خدای تعالی خلاف کردن روا نبود، اما جامه تابستان در زمستان و زمستان و تابستان به کار نیاید، نگاهداشتن در این وقت از ضعف یقین باشد.