Гумон мабар ки равзани дил ба малакӯт бехоб ва бемарг кушода нагардад ки ин чунин нест , балки агар дар бедорӣ касе хештанро риёзат кунаду дилро аз дасти ғазабу шаҳвату ахлоқи бад ва боист ин ҷаҳон берун кунаду ҷой холӣ биншинаду чашм фароз кунаду ҳавосро мтл кунаду дилро бо олами малакӯт муносибат диҳад , бидон ки аллоҳи аллоҳ бар давом мегуяд , ба дил на ба забон , то чунон шавад ки аз хештан бехабар шавад ва аз ҳамаи олам бехабар шавад ва аз ҳеҷ чиз хабар надорад , магар аз худои ъзўҷл чун чунин шавад , агар чаҳ бедор буд , он равзан кушода шаваду ончӣ дар хоби бенанди дигарон , вай дар бедорӣ бинаду арвоҳи Фариштагон дар сӯратҳои некӯи вайро падедор ояду паямбаронро дидан гирад ва аз эшон фоида ҳо ёбад ва мададҳо гираду малакӯти замину осмон ба ваии намоянд .
گمان مبر که روزن دل به ملکوت بی خواب و بی مرگ گشاده نگردد که این چنین نیست، بلکه اگر در بیداری کسی خویشتن را ریاضت کند و دل را از دست غضب و شهوت و اخلاق بد و بایست این جهان بیرون کند و جای خالی بنشیند و چشم فراز کند و حواس را مطل کند و دل را با عالم ملکوت مناسبت دهد، بدان که الله الله بر دوام می گوید، به دل نه به زبان، تا چنان شود که از خویشتن بی خبر شود و از همه عالم بی خبر شود و از هیچ چیز خبر ندارد، مگر از خدای عزوجل چون چنین شود، اگر چه بیدار بود، آن روزن گشاده شود و آنچه در خواب بینند دیگران، وی در بیداری بیند و ارواح فرشتگان در صورتهای نیکو وی را پدیدار آید و پیمبران را دیدن گیرد و از ایشان فایده ها یابد و مددها گیرد و ملکوت زمین و آسمان به وی نمایند.
Ва касеро ки ин роҳ кушода шавад , корӣ азим бинад ки дар ҳад васф наёяд ва он ки расӯл ( с ) гуфт : « зуят лии аларзи Форити мшорқҳоу мғорбҳо » ва он ки ҳақ таъолӣ гуфт : « ва кзлк нарай иброҳӣми малакӯти алсмўоту аларзу ликўни ман алмўқнин » ҳам дар ин ҳол бӯдааст , балки улӯми ҳамаи анбиё аз ин роҳ буд на аз роҳи ҳавосу тааллуму бдоити ҳама муҷоҳида бӯдааст , чунонкии ҳақи субҳона ва таъолӣ гуфт : «у азкри исми рбку тбтли илайҳи тбтило » яъне аз ҳамаи чизҳо пок гардаду гусастау ҳамагии худ ба ваии даҳ ва ба тадбири дунёи машғӯли магарад ки ӯ худ кори ту рост кунад , « раби алмшрқу алмғрби лои илоҳи алои ҳўи Фотхзаҳи вкило » ва чун вайро вакил кардӣ , то фориғ гардад ва бо халқи мёмиз ва дар эшон мёмиз , « восбри алии мо иқўлўни воҳҷрҳми ҳҷрои ҷмило » .
و کسی را که این راه گشاده شود، کاری عظیم بیند که در حد وصف نیاید و آن که رسول (ص) گفت: «زویت لی الارض فاریت مشارقها و مغاربها» و آن که حق تعالی گفت: «و کذلک نری ابراهیم ملکوت السموات و الارض و لیکون من الموقنین» هم در این حال بوده است، بلکه علوم همه انبیا از این راه بود نه از راه حواس و تعلم و بدایت همه مجاهده بوده است، چنانکه حق سبحانه و تعالی گفت: «و اذکر اسم ربک و تبتل الیه تبتیلا» یعنی از همه چیزها پاک گردد و گسسته و همگی خود به وی ده و به تدبیر دنیا مشغول مگرد که او خود کار تو راست کند، «رب المشرق و المغرب لا اله الا هو فاتخذه وکیلا» و چون وی را وکیل کردی، تا فارغ گردد و با خلق میامیز و در ایشان میامیز، «واصبر علی ما یقولون واهجرهم هجرا جمیلا».
Ин ҳамаи таълими риёзат ва муҷоҳид туаст то дил софӣ шавад аз адовати халқ ва аз шаҳвати дунё ва аз машғалаи маҳсусоту роҳи суфиён инаст ва ин роҳ набувватаст аммо илми ҳосил кардан ба тариқи тааллум , роҳ уламост ва ин низ бузургаст , лекин мухтасараст ба азоФт бо роҳи набуввату илми анбиёу авлиё ки бе воситаи таълими одамиён аз ҳазрати ҳақ бар дилҳои эшон май резаду дурустии ин роҳи ҳам ба тҷрбти маълум шудаасту халқ бисёрро ва ҳам ба бурҳони ақлӣ , агар туро ба завқи ин ҳосил нашудааст ва ба таълим низ ҳосил нашудааст ва ба бурҳони ақлӣ маълум нагаштааст бории камтар аз он набӯд ки ба дайни имони дорӣ ва тасдиқ кунӣ то аз ҳар се дараҷа маҳрӯм набошӣ ва кофар нагардӣ ва ин аз аҷоиби аломатҳои диласт ва ба дайни шарафи дили одамӣ маълум шавад .
این همه تعلیم ریاضت و مجاهد توست تا دل صافی شود از عداوت خلق و از شهوت دنیا و از مشغله محسوسات و راه صوفیان این است و این راه نبوت است اما علم حاصل کردن به طریق تعلم، راه علماست و این نیز بزرگ است، لیکن مختصر است به اضافت با راه نبوت و علم انبیا و اولیا که بی واسطه تعلیم آدمیان از حضرت حق بر دلهای ایشان می ریزد و درستی این راه هم به تجربت معلوم شده است و خلق بسیار را و هم به برهان عقلی، اگر تو را به ذوق این حاصل نشده است و به تعلیم نیز حاصل نشده است و به برهان عقلی معلوم نگشته است باری کمتر از آن نبود که به دین ایمان داری و تصدیق کنی تا از هر سه درجه محروم نباشی و کافر نگردی و این از عجایب علامتهای دل است و به دین شرف دل آدمی معلوم شود.