Нмўдгорӣ аз шарафи гавҳари одамӣ ки онро дил гӯйанд , дар роҳ маърифат бишнохтӣ акнӯн бидон ки аз рӯй қудрати вайро низ шарафӣаст ки он ҳам аз хосият млоикаҳасту ҳайвоноти дигарро он набошад ва он онаст ки ҳамчунон ки олами аҷсом мусаххараст млоикаҳро то ба дастурии эзади таъолӣ , чун савоби бенанд ,у халқро бидон муҳтоҷи бенанд , борон оваранд ва ба вақти баҳор ва бод ангезанду ҳайвонотро дар раҳму наботро дар замин сӯрат кунанду бёроинд ва ба ҳар ҷинсӣ аз ин корҳо , гуруҳе аз млоикаҳ муваккиланд дили одамӣ низ ки аз ҷинси гавҳар млоикаҳаст , вайро низ қудратӣ додаанд то баъзе аз аҷсоми олами мусаххар вайанд .

نمودگاری از شرف گوهر آدمی که آن را دل گویند، در راه معرفت بشناختی اکنون بدان که از روی قدرت وی را نیز شرفی است که آن هم از خاصیت ملایکه است و حیوانات دیگر را آن نباشد و آن آن است که همچنان که عالم اجسام مسخر است ملایکه را تا به دستوری ایزد تعالی، چون صواب بینند، و خلق را بدان محتاج بینند، باران آورند و به وقت بهار و باد انگیزند و حیوانات را در رحم و نبات را در زمین صورت کنند و بیارایند و به هر جنسی از این کارها، گروهی از ملایکه موکل اند دل آدمی نیز که از جنس گوهر ملایکه است، وی را نیز قدرتی داده اند تا بعضی از اجسام عالم مسخر وی اند.

Ва олами хос ҳар касе тан вайасту тани мусаххар диласт ки маълумаст ки дил дар ангушт несту илм иродат нест ва чун дил бифармоед ангушт биҷунбад ва чун дар дили сӯрати хашм падед ояд , арақ аз ҳафт андом кушода шавад ва ин чун боронаст ва чун сӯрати шаҳват дар дил падед ояд , бодӣ падед ояд ва ба ҷониби олат шаҳват шавад ва чун андешаи таом хӯрдан кунад , он қӯтӣ ки дар зер забонаст ба хизмат бархезаду об рехтан гирад то таомро тар кунад , чунон ки битавон хӯрд .

و عالم خاص هر کسی تن وی است و تن مسخر دل است که معلوم است که دل در انگشت نیست و علم ارادت نیست و چون دل بفرماید انگشت بجنبد و چون در دل صورت خشم پدید آید، عرق از هفت اندام گشاده شود و این چون باران است و چون صورت شهوت در دل پدید آید، بادی پدید آید و به جانب آلت شهوت شود و چون اندیشه طعام خوردن کند، آن قوتی که در زیر زبان است به خدمت برخیزد و آب ریختن گیرد تا طعام را تر کند، چنان که بتوان خورد.

Ва ин пӯшида нест ки тасарруфи дил дар тан равонасту тани мусаххар диласт ,у локин бибояд донист ки раво буд ки баъзе аз дилҳо шарифтар ва қавӣтар буд ва ба ҷавоҳири млоикаҳ монандаитар буд ки аҷсоми дигар , беруни тани ваии мутӣъ вай гирданд то ҳайбати ваии Маслан бар ширӣ уфтад , шери мутӣъ ва забун гардаду ҳиммат дар бемории бандад беҳтар шавад ва ҳам бар тани дурустии афканд бемор шавад ,у андеша дар касе афканд то ба наздик вай ояд , ҳаракатӣ дар ботини он кас падедор ояду ҳиммат дар он бандад ки борон ояд , бияёд ин ҳама мумкинаст ба бурҳони ақлӣ ва маълумаст ба тҷрбт ва он ки ӯро чашм задагӣ гӯйанд ва саҳар гӯйанд , ҳам аз ин бобаст , ва аз ҷумлаи таъсии нафас одамӣаст дар аҷсоми дигар то нафасӣ ки ҳасуд хабис бошад Маслан сутурӣ некӯ бибинад , ба чашми ҳасад дар он сутур нигараду ҳалоки вай таваҳҳум кунад , он сутур дар вақт ҳалок шавад , чунон ки дар хабараст : « алъайни тдхли алрҷли алқбру алҷмли алқдр » .

و این پوشیده نیست که تصرف دل در تن روان است و تن مسخر دل است، و لکن بباید دانست که روا بود که بعضی از دلها شریفتر و قویتر بود و به جواهر ملایکه ماننده تر بود که اجسام دیگر، بیرون تن وی مطیع وی گردند تا هیبت وی مثلا بر شیری افتد، شیر مطیع و زبون گردد و همت در بیماری بندد بهتر شود و هم بر تن درستی افکند بیمار شود، و اندیشه در کسی افکند تا به نزدیک وی آید، حرکتی در باطن آن کس پدیدار آید و همت در آن بندد که باران آید، بیاید این همه ممکن است به برهان عقلی و معلوم است به تجربت و آن که او را چشم زدگی گویند و سحر گویند، هم از این باب است، و از جمله تاثیر نفس آدمی است در اجسام دیگر تا نفسی که حسود خبیث باشد مثلا ستوری نیکو ببیند، به چشم حسد در آن ستور نگرد و هلاک وی توهم کند، آن ستور در وقت هلاک شود، چنان که در خبر است: «العین تدخل الرجل القبر و الجمل القدر».

Пас ин низ аз аҷоиби қудрат диласт ва ин чунин хосият чун касеро падед ояд , агар доъӣ халқ бошад муъҷиза гӯйанд ва агар доъӣ набошад каромот гӯйанд агар дар кор хайр бошад , он касро набӣ гӯйанд ё вале ва агар дар кор шар бошад он касро соҳир гӯйанду саҳару каромоту мӯъҷизот аз хавоси қудрати дил одамӣаст , агар чаҳ миёни эшон фарқҳои бисёраст , ки ин китоби баёни он эҳтимол накунад .

پس این نیز از عجایب قدرت دل است و این چنین خاصیت چون کسی را پدید آید، اگر داعی خلق باشد معجزه گویند و اگر داعی نباشد کرامات گویند اگر در کار خیر باشد، آن کس را نبی گویند یا ولی و اگر در کار شر باشد آن کس را ساحر گویند و سحر و کرامات و معجزات از خواص قدرت دل آدمی است، اگر چه میان ایشان فرقهای بسیار است، که این کتاب بیان آن احتمال نکند.