Аз ин ҷумла ки рафт шарафи гавҳари дили одамӣ маълум шуду роҳи суфиёни маълуми гашт ки чист ва ҳамоно ки шунида бошӣ аз суфиён ки гӯйанд : « илм ҳиҷобаст аз ин роҳ » ва инкор карда бошӣ ин суханро инкор макун ки ин ҳақаст , чаҳ маҳсусот ва ҳар илм ки аз роҳи маҳсусот ҳосил шавад , чун бидон машғӯл ва мустағриқ бошӣ , аз ин маҳҷӯб бошӣ .

از این جمله که رفت شرف گوهر دل آدمی معلوم شد و راه صوفیان معلوم گشت که چیست و همانا که شنیده باشی از صوفیان که گویند: «علم حجاب است از این راه» و انکار کرده باشی این سخن را انکار مکن که این حق است، چه محسوسات و هر علم که از راه محسوسات حاصل شود، چون بدان مشغول و مستغرق باشی، از این محجوب باشی.

Ва мисли дил чун ҳавзӣаст ва мисли ҳавос чун панҷ ҷӯйаст ки об аз вай ба ҳавз ояд аз берун агар хоҳӣ ки оби софӣ аз қаър ҳавз барояд , тадбир онаст ки ин оби ҷумла аз вай берун кунӣу гули сиёҳ ки аз асари ин обаст ҳам берун кунӣу роҳи ҳама ҷӯйҳо бабандӣ то низ об наёяду қаъри ҳавз ҳаме кунӣ то оби софӣ аз даруни ҳавз падедор ояд ва то ҳавз бидон об ки аз берун дар омадааст машғӯл бошад , мумкин нашавад аз даруни вай об барояд ҳамчунин ин илм ки аз даруни дил берун ояд , ҳосил наёяд то аз ҳарчӣ аз берун дар омадааст холӣ нашавад .

و مثل دل چون حوضی است و مثل حواس چون پنج جوی است که آب از وی به حوض آید از بیرون اگر خواهی که آب صافی از قعر حوض برآید، تدبیر آن است که این آب جمله از وی بیرون کنی و گل سیاه که از اثر این آب است هم بیرون کنی و راه همه جویها ببندی تا نیز آب نیاید و قعر حوض همی کنی تا آب صافی از درون حوض پدیدار آید و تا حوض بدان آب که از بیرون در آمده است مشغول باشد، ممکن نشود از درون وی آب برآید همچنین این علم که از درون دل بیرون آید، حاصل نیاید تا از هرچه از بیرون در آمده است خالی نشود.

Аммо олам агар хештанро холӣ кунад аз илм омӯхта ва дил бидон машғӯл надорад , он илми гузаштаи вайро ҳиҷоб набошаду мумкин буд ки ин фатҳи вайро барояд , ҳамчунон ки чун дил аз хаёлоту маҳсусот холӣ кунад , хаёлоти гузаштаи вайро ҳиҷоб накунад .

اما عالم اگر خویشتن را خالی کند از علم آموخته و دل بدان مشغول ندارد، آن علم گذشته وی را حجاب نباشد و ممکن بود که این فتح وی را برآید، همچنان که چون دل از خیالات و محسوسات خالی کند، خیالات گذشته وی را حجاب نکند.

Ва сабаби ҳиҷоб онаст ки чун касе эътиқоди аҳл суннат биёмухт ва далелҳои вайро чунон ки андари ҷадал ва мунозира гӯйанд , биёмухту ҳамагӣ хеш бидон дод ва эътиқод кард ки варои ин худ ҳеҷ илм нест ва агар чизеи дигар дар дил вай ояд , гуяд : « ин хилоф онаст ки ман шунидаам , ва ҳар чаҳ хилоф онаст ботил бошад » мумкин нашавад ки ин касро ҳаргизи ҳақиқати корҳо маълум шавад ки : он эътиқод ки авоми халқро биомузанд , қолаби ҳақиқат буд на айни ҳақиқат . Маърифати тамом буд ки он ҳақоиқ аз он ғолиб макшуф шавад , чунонкии мағз аз пӯст .

و سبب حجاب آن است که چون کسی اعتقاد اهل سنت بیاموخت و دلیلهای وی را چنان که اندر جدل و مناظره گویند، بیاموخت و همگی خویش بدان داد و اعتقاد کرد که ورای این خود هیچ علم نیست و اگر چیزی دیگر در دل وی آید، گوید: «این خلاف آن است که من شنیده ام، و هر چه خلاف آن است باطل باشد» ممکن نشود که این کس را هرگز حقیقت کارها معلوم شود که: آن اعتقاد که عوام خلق را بیاموزند، قالب حقیقت بود نه عین حقیقت. معرفت تمام بود که آن حقایق از آن غالب مکشوف شود، چنانکه مغز از پوست.

Ва бидон ки касе ки тариқи ҷадал дар нусрати он эътиқоди биомузад , вайро ҳақиқатии макшуф нашуда бошад чун пиндоради ҳама онаст ки вай дорад , ин пиндори ҳиҷоб вай гардад ва ба ҳукми он пиндор ғолиб шавад , бар касе ки чизе омӯхта бошад , ғолиби он буд ки ин қавм маҳҷӯб бошанд аз ин дараҷа ва ин ҳол ҷадалёнаст пас агар касе аз ин пиндор берун ояд , илми ҳиҷоб ӯ набошад ва он гоҳ чун ин фатҳи вайро барояд , дараҷаи вай ба ғоят камол расаду роҳи ваии эминтар буду дурусттар буд ки касе ки қадами вай дар илми росих нашуда бошад бештар он бошад ки муддатии дароз дар банди хаёлӣ ботил бимонаду андакии мояи шбҳтии вайро ҳиҷоб кунаду олам аз чунин хатар эмин бошад пас маънии ин ки « илм ҳиҷобаст » бояд ки бадоне ва инкор накунӣ чун аз касе шунида бошӣ ки вай ба дараҷаи мкошФт расида бошад .

و بدان که کسی که طریق جدل در نصرت آن اعتقاد بیاموزد، وی را حقیقتی مکشوف نشده باشد چون پندارد همه آن است که وی دارد، این پندار حجاب وی گردد و به حکم آن پندار غالب شود، بر کسی که چیزی آموخته باشد، غالب آن بود که این قوم محجوب باشند از این درجه و این حال جدلیان است پس اگر کسی از این پندار بیرون آید، علم حجاب او نباشد و آن گاه چون این فتح وی را برآید، درجه وی به غایت کمال رسد و راه وی ایمن تر بود و درست تر بود که کسی که قدم وی در علم راسخ نشده باشد بیشتر آن باشد که مدتی دراز در بند خیالی باطل بماند و اندکی مایه شبهتی وی را حجاب کند و عالم از چنین خطر ایمن باشد پس معنی این که «علم حجاب است» باید که بدانی و انکار نکنی چون از کسی شنیده باشی که وی به درجه مکاشفت رسیده باشد.

Аммо ин абоҳтён ва ин мтбўқон беҳосил ки дар ин рӯзгори падед омадаанд ,у ҳаргизи эшонро худ ин ҳол набӯдаасту лекини иборат чанд мзбқ аз томот суфиён бигрифтаанд шуғли эшон он бошад ки хештанро ҳама рӯз мешӯйанд ва ба Фўтаҳу мураққаъ ва саҷҷода меоройанд ва он гоҳи илмроу уламоро мазаммат мекунанд , эшон куштанӣанду шайтон халқанду душмани худоӣ ва расӯланд ки худоу расӯл , илмроу уламоро мадҳ гуфтаанду ҳамаи оламро ба илм даъват кардаанд ин мудаббири мтўқи або ҳатто , чун соҳиб ҳолатӣ набошаду илм ҳосил накарда бошад , вайро ин сухан кӣ раво бошад ? ва мисли вай чун касе бошад ки шунида бошад ки кимиё аз зари беҳтар буд ки аз ваии зар байнҳоят ояд , чун ганҷҳои зари пеш вай ниҳанд , даст ба ваии набард ва гуяд : « зар ба чаҳ кор ояду вайро чиқадр бошад кимиё бояд ки асл онаст » зари Фронстонду кимиёи худ ҳаргиз надониста буд , мудаббиру муфлис ва гурусна бимонад ва аз шодии ин сухан ки « ман худ бигуфтам ки кимиё аз зари беҳтар буд » тараб мекунад ва лоф мезанад .

اما این اباحتیان و این مطبوقان بی حاصل که در این روزگار پدید آمده اند، و هرگز ایشان را خود این حال نبوده است و لیکن عبارت چند مزبق از طامات صوفیان بگرفته اند شغل ایشان آن باشد که خویشتن را همه روز می شویند و به فوطه و مرقع و سجاده می آرایند و آن گاه علم را و علما را مذمت می کنند، ایشان کشتنی اند و شیطان خلق اند و دشمن خدای و رسول اند که خدا و رسول، علم را و علما را مدح گفته اند و همه عالم را به علم دعوت کرده اند این مدبر مطوق ابا حتی، چون صاحب حالتی نباشد و علم حاصل نکرده باشد، وی را این سخن کی روا باشد؟ و مثل وی چون کسی باشد که شنیده باشد که کیمیا از زر بهتر بود که از وی زر بینهایت آید، چون گنجهای زر پیش وی نهند، دست به وی نبرد و گوید: «زر به چه کار آید و وی را چقدر باشد کیمیا باید که اصل آن است» زر فرانستاند و کیمیا خود هرگز ندانسته بود، مدبر و مفلس و گرسنه بماند و از شادی این سخن که «من خود بگفتم که کیمیا از زر بهتر بود» طرب می کند و لاف میزند.

Пас мисоли кашфи анбиёу авлиё чун кимиёсту мисоли илми уламо чун зарасту соҳиби кимиёро бар ин соҳиб фазласт бар ҷумла .

پس مثال کشف انبیا و اولیا چون کیمیاست و مثال علم علما چون زر است و صاحب کیمیا را بر این صاحب فضل است بر جمله.

Ва локини ӣнҷои як дақиқа дигараст ки агар касе чандон кимиё дорад ки аз ваии сад динор беш ҳосил наёяд , вайро фазл набошад бар касе ки ваии ҳазор динор зар дорад , чунонкии кутуби кимиёу ҳадиси ону толиби он бисёрасту ҳақиқати он дар рӯзгори дароз ба даст ҳар касе наёяду бештари касоне ки ба талаб он бархезанд ҳосили эшон қуллобӣ буд кори суфиён низ ҳамчунин бошаду азиз буду ончӣ буд андак буду нодир буд ки ба камол расад пас бояд ки бад-ӣн бишносӣ ки ҳар касро ки аз ҳолати суфиёни чизе падед меояд андак , вайро бар ҳамаи олам фазл набошад ки бештари эшон он бошад ки аз авоили кор бар эшон чизе пайдо ояд ва он гоҳ аз он биафтад ва тамом нашавад ва баъзе бошад ки савдоеу хаёлии барояшон ғолиб шавад ва он роҳқиқтӣ набошад ва эшон пиндоранд ки он корӣаст воздаҳ , на чунин бошад ва чунон ки дар хоб ҳақиқатасту азғос аҳломаст , дар он ҳол ҳамчунин бошад , балки фазли сари уламо касеро буд ки дар андари он ҳоли чунон комил шуда бошад ки ҳар илм ки бад-ӣн таъаллуқ дорад , ки дигаронро ба тааллум буд , ваии худ бе тааллуми бидонад ва ин сахти нодир буд .

و لکن اینجا یک دقیقه دیگر است که اگر کسی چندان کیمیا دارد که از وی صد دینار بیش حاصل نیاید، وی را فضل نباشد بر کسی که وی هزار دینار زر دارد، چنانکه کتب کیمیا و حدیث آن و طالب آن بسیار است و حقیقت آن در روزگار دراز به دست هر کسی نیاید و بیشتر کسانی که به طلب آن برخیزند حاصل ایشان قلابی بود کار صوفیان نیز همچنین باشد و عزیز بود و آنچه بود اندک بود و نادر بود که به کمال رسد پس باید که بدین بشناسی که هر کس را که از حالت صوفیان چیزی پدید می آید اندک، وی را بر همه عالم فضل نباشد که بیشتر ایشان آن باشد که از اوایل کار بر ایشان چیزی پیدا آید و آن گاه از آن بیفتد و تمام نشود و بعضی باشد که سودایی و خیالی برایشان غالب شود و آن راحقیقتی نباشد و ایشان پندارند که آن کاری است وازده، نه چنین باشد و چنان که در خواب حقیقت است و اضغاث احلام است، در آن حال همچنین باشد، بلکه فضل سر علما کسی را بود که در اندر آن حال چنان کامل شده باشد که هر علم که بدین تعلق دارد، که دیگران را به تعلم بود، وی خود بی تعلم بداند و این سخت نادر بود.

Пас бояд ки ба асли роҳи тасаввуф ва ба фазли эшон имони дорӣ ва ба сабаби ин мтўқони рӯзгор , эътиқод дар эшон табоҳ накунӣ ва ҳар ки аз эшон дар илму уламо таън кунад , бадоне ки аз беҳосилӣ кунад .

پس باید که به اصل راه تصوف و به فضل ایشان ایمان داری و به سبب این مطوقان روزگار، اعتقاد در ایشان تباه نکنی و هر که از ایشان در علم و علما طعن کند، بدانی که از بی حاصلی کند.