Ҳамоно гӯйем ба чаҳ маълум шавад ки саодати одамӣ дар маърифати худоӣ таъолӣаст ? бидон ки ин бидон маълум шавад ки бадоне ки саодат ҳар чизе дар онаст ки лиззату роҳати вай дар он буду лиззат ҳар чизе дар онаст ки муқтазии табъи вай буду муқтазии табъ ҳар чизе онаст ки вайро барои он офарӣдаанд , чунонкии лиззати шаҳват дар онаст ки ба орзӯӣ хеш расаду лиззати ғазаб дар онаст ки интиқом кашад аз душману лиззати чашм дар сӯрат ҳои некӯасту лиззати гӯш дар овозҳоу алҳон хушаст ҳамчунин лиззати дил дар онаст ки хосият вайасту вайро барои он офарӣдаанд ва он маърифати ҳақиқати корҳост ки хосияти дил одамӣаст аммо шаҳвату ғазаб ва дарёфтани маҳсусот ба панҷ ҳавос , ин худ бҳоем рост .

همانا گوییم به چه معلوم شود که سعادت آدمی در معرفت خدای تعالی است؟ بدان که این بدان معلوم شود که بدانی که سعادت هر چیزی در آن است که لذت و راحت وی در آن بود و لذت هر چیزی در آن است که مقتضی طبع وی بود و مقتضی طبع هر چیزی آن است که وی را برای آن آفریده اند، چنانکه لذت شهوت در آن است که به آرزوی خویش رسد و لذت غضب در آن است که انتقام کشد از دشمن و لذت چشم در صورت های نیکوست و لذت گوش در آوازها و الحان خوش است همچنین لذت دل در آن است که خاصیت وی است و وی را برای آن آفریده اند و آن معرفت حقیقت کارهاست که خاصیت دل آدمی است اما شهوت و غضب و دریافتن محسوسات به پنج حواس، این خود بهایم راست.

Ва барои инаст ки одамӣ ҳар чаҳ надонад , дар табъи ваии тақозоу таҷассуси он буд то бидонад ва ҳар чаҳро донад , бидон шод бошад ва тбҷҳ кунад , ва бидон фахр оварад , ва агар дар чизеи хасис буд , чун шатранҷи Маслан , агар касеро ки донад , гӯйанд ки таълим макун , сабр душвор тавонад кардан ва аз шодии он ки бозӣ ғариб бидонаст , хоҳад ки он фахр изҳор кунад .

و برای این است که آدمی هر چه نداند، در طبع وی تقاضا و تجسس آن بود تا بداند و هر چه را داند، بدان شاد باشد و تبجح کند، و بدان فخر آورد، و اگر در چیزی خسیس بود، چون شطرنج مثلا، اگر کسی را که داند، گویند که تعلیم مکن، صبر دشوار تواند کردن و از شادی آن که بازی غریب بدانست، خواهد که آن فخر اظهار کند.

Ва чун бдонстӣ ки лиззати дил дар маърифати корҳост , доне ки маърифат ҳар чанд ба чизеи бузургтар ва шарифтар буд , лиззати бештар буд ки касе ки вай аз асрори вазир хабар дорад , бидон шод буд ва агар аз асрори малик хабар дораду андешаи вай дар тадбири мамлакати бидонад , бидон шодтар буд ва он кас ки ба илми ҳандаса , шаклу миқдори осмонҳо бидонад , бидон шодтар буд аз он ки илм шатранҷ донад ва он кас ки донад ки шатранҷ чун бояд ниҳод ва биниҳод , лиззати бештар аз он ёфт ки он кас ки донад ки чун бояд бозед ва ҳамчунин ҳар чанд маълуми шарифтар илми он шарифтару лиззати ваии бештар .

و چون بدانستی که لذت دل در معرفت کارهاست، دانی که معرفت هر چند به چیزی بزرگتر و شریفتر بود، لذت بیشتر بود که کسی که وی از اسرار وزیر خبر دارد، بدان شاد بود و اگر از اسرار ملک خبر دارد و اندیشه وی در تدبیر مملکت بداند، بدان شادتر بود و آن کس که به علم هندسه، شکل و مقدار آسمانها بداند، بدان شادتر بود از آن که علم شطرنج داند و آن کس که داند که شطرنج چون باید نهاد و بنهاد، لذت بیشتر از آن یافت که آن کس که داند که چون باید بازید و همچنین هر چند معلوم شریفتر علم آن شریفتر و لذت وی بیشتر.

Ва ҳеҷ мавҷӯди шарифтар аз он нест ки шарафи ҳамаи мавҷӯдот ба вайасту подшоҳу молики ҳама олам ӯсту ҳамаи аҷоиби олами осори сунъ вайаст , пас ҳеҷ маърифат аз ин маърифати шарифтар ва лазизтар нест ва ҳеҷ назораи хуштар аз назораи ҳазрат рубубият набошаду муқтазии табъ онаст , барои он ки муқтазии табъ ҳар чизи хосияти вай буд ки вайро барои он офарӣдаанд агар дилӣ бошад ки дар ваии тақозои ин маърифати ботил шуда бошад , ҳамчун танӣ бошад бемор ки дар ваии тақозои ғизои ботил шуда бошад ва бошад ки гул дӯсттар дорад аз нон ва агар вайро алоҷ накунанд то шаҳвати табиии бози ҷой хеш ояд ва ин шаҳвати фосид аз ваии бишавад , бадбахти ин ҷаҳон бошад ва ҳалок шавад . Ва он кас ки шаҳвати дигари чизҳо бар ваии ғолибтар аз хоҳиши маърифати ҳазрати илоҳят шудааст , бемораст агар алоҷ накунад бадбахти он ҷаҳон буд ва ҳалок шавад .

و هیچ موجود شریفتر از آن نیست که شرف همه موجودات به وی است و پادشاه و مالک همه عالم اوست و همه عجایب عالم آثار صنع وی است، پس هیچ معرفت از این معرفت شریفتر و لذیذتر نیست و هیچ نظاره خوشتر از نظاره حضرت ربوبیت نباشد و مقتضی طبع آن است، برای آن که مقتضی طبع هر چیز خاصیت وی بود که وی را برای آن آفریده اند اگر دلی باشد که در وی تقاضای این معرفت باطل شده باشد، همچون تنی باشد بیمار که در وی تقاضای غذا باطل شده باشد و باشد که گل دوستتر دارد از نان و اگر وی را علاج نکنند تا شهوت طبیعی باز جای خویش آید و این شهوت فاسد از وی بشود، بدبخت این جهان باشد و هلاک شود. و آن کس که شهوت دیگر چیزها بر وی غالب تر از خواهش معرفت حضرت الهیت شده است، بیمار است اگر علاج نکند بدبخت آن جهان بود و هلاک شود.

Ва ҳамаи шаҳватҳо ва лиззатҳо маҳсусот ки ба тан банӣ одам таъаллуқ дорад , лоҷарам ба марг ботил шаваду ранҷӣ ки дар он барда бошад ботил шавад ба маргу лиззати маърифат ки ба дил таъаллуқ дорад ба марги азъоФ он шавад , балки равшан тар шаваду лиззати азъоФ он шавад ки заҳмати дигар шаҳватҳо бархезад ,у шарҳи он ба тамомӣ дар асли муҳаббат , дар охири китоб пайдо карда шавад аншоءи аллоҳи таъолӣ .

و همه شهوتها و لذتها محسوسات که به تن بنی آدم تعلق دارد، لاجرم به مرگ باطل شود و رنجی که در آن برده باشد باطل شود به مرگ و لذت معرفت که به دل تعلق دارد به مرگ اضعاف آن شود، بلکه روشن تر شود و لذت اضعاف آن شود که زحمت دیگر شهوتها برخیزد، و شرح آن به تمامی در اصل محبت، در آخر کتاب پیدا کرده شود انشاء الله تعالی.