Ва чун бдонстӣ ки дар ботини ин чаҳор қаҳрамону кор фармойаст , муроқиб бош ҳаракоту саканоти хешро то аз ин чаҳор андарин ҷаҳон дар тоъати кадомӣ ва ба ҳақиқат бишнос ки аз ҳар ҳаракатӣ ки бикунӣ , сифатӣ дар дили ту ҳосил шавад ки он дар ту бимонад ва дар суҳбат ту бидон ҷаҳон ояд ва он сифотро ахлоқ гӯйанду ҳамаи ахлоқ аз ин чаҳор қаҳрамони шикофад .

و چون بدانستی که در باطن این چهار قهرمان و کار فرمای است، مراقب باش حرکات و سکنات خویش را تا از این چهار اندرین جهان در طاعت کدامی و به حقیقت بشناس که از هر حرکتی که بکنی، صفتی در دل تو حاصل شود که آن در تو بماند و در صحبت تو بدان جهان آید و آن صفات را اخلاق گویند و همه اخلاق از این چهار قهرمان شکافد.

Агар тоъати хнзири шаҳвати дорӣ , дар ту сифати палидӣ ва бешармӣу ҳарисӣу чоплусӣу мунофиқӣу хасисӣу ҳасаду шамотату ғайри он падед ояд ва агар вайро мақҳур кунӣ ва ба адабу зери дасти ақлу шаръи дорӣ , дар ту сифати қаноату хўиштндорӣу шарму орому зарифӣу порсоеу кӯтоҳи дастӣ ва бетамаъӣ падед ояд .

اگر طاعت خنزیر شهوت داری، در تو صفت پلیدی و بی شرمی و حریصی و چاپلوسی و منافقی و خسیسی و حسد و شماتت و غیر آن پدید آید و اگر وی را مقهور کنی و به ادب و زیر دست عقل و شرع داری، در تو صفت قناعت و خویشتنداری و شرم و آرام و ظریفی و پارسایی و کوتاه دستی و بی طمعی پدید آید.

Ва агар клби ғазабро тоъати дорӣ , дар ту кибру таҳаввуру нопокӣу лоф задану борномаҳ кардан ва кедоварӣу бузурги хештанӣу афсӯс кардану истихфоф кардану хори доштан ва дар халқи афтодан падед ояд ва агар ин сагро ба адаби дорӣ , дар ту сабру бурдборӣу афву саботу шуҷоату сокинӣу шаҳомату карам падед ояд .

و اگر کلب غضب را طاعت داری، در تو کبر و تهور و ناپاکی و لاف زدن و بارنامه کردن و کید آوری و بزرگ خویشتنی و افسوس کردن و استخفاف کردن و خوار داشتن و در خلق افتادن پدید آید و اگر این سگ را به ادب داری، در تو صبر و بردباری و عفو و ثبات و شجاعت و ساکنی و شهامت و کرم پدید آید.

Ва агар шайтонро ки кори вай онаст ки ин сагу хӯкро аз ҷой бар май ангезад ва эшонро далер ҳаме кунаду ҳиялат ва макр меомӯзад , тоъати дорӣ , дар ту сифати грбзӣу хиёнату тхлиту бддрўнӣ ва фирефтану талбис падед ояд ва агар вайро мақҳури дорӣ ва ба талбиси вай фирефта нашӯйу лашкари ақлро нусрат кунӣ , дар ту зиракӣу маърифату илму салоҳ ҷустани халқу бузургӣу раёсат падед ояд ва ин ахлоқи некӯ ки бо ту бимонад , аз ҷумлаи боқӣот солеҳот бошаду тухми саодат ту бошад .

و اگر شیطان را که کار وی آن است که این سگ و خوک را از جای بر می انگیزد و ایشان را دلیر همی کند و حیلت و مکر می آموزد، طاعت داری، در تو صفت گربزی و خیانت و تخلیط و بددرونی و فریفتن و تلبیس پدید آید و اگر وی را مقهور داری و به تلبیس وی فریفته نشوی و لشکر عقل را نصرت کنی، در تو زیرکی و معرفت و علم و صلاح جستن خلق و بزرگی و ریاست پدید آید و این اخلاق نیکو که با تو بماند، از جمله باقیات صالحات باشد و تخم سعادت تو باشد.

Ва ин афъол ки аз ваии бад падедор ояд , вайро маъсият гӯйанд ва он ки ахлоқи некӯ аз вай падед ояд , онро тоъат гӯйанду ҳаракоту саканоти одамӣ аз ин ду холӣ набӯд .

و این افعال که از وی بد پدیدار آید، وی را معصیت گویند و آن که اخلاق نیکو از وی پدید آید، آن را طاعت گویند و حرکات و سکنات آدمی از این دو خالی نبود.

Ва дил ҳамчун ойӣна равшанаст ва ин хилофи зишт чун дӯдӣ ва зулматӣаст ки ба вай ҳаме расаду вайро торик ҳаме гирданд то Фророаҳи ҳазрат илоҳят набинад ва маҳҷӯб шавад ва ин ахлоқи некӯ нурӣаст ки ба дил мерасаду вайро аз зулмат маъсият мезадойад ва аз барои ин гуфт расӯл ( с ) « атбъи алсиӣаҳи алҳасанаи тмҳҳо » , аз пай ҳар зиштӣ никўӣӣ бикун то онро маҳв кунад . Ва дар қиёмат дил бошад ки ба саҳро ояд , аммо равшан ва аммо торик : « Флои инҷўои алои ман ?утии аллоҳи бқлби салим » .

و دل همچون آیینه روشن است و این خلاف زشت چون دودی و ظلمتی است که به وی همی رسد و وی را تاریک همی گرداند تا فراراه حضرت الهیت نبیند و محجوب شود و این اخلاق نیکو نوری است که به دل می رسد و وی را از ظلمت معصیت می زداید و از برای این گفت رسول (ص) «اتبع السیئه الحسنه تمحها»، از پی هر زشتی نیکوئی بکن تا آن را محو کند. و در قیامت دل باشد که به صحرا آید، اما روشن و اما تاریک: «فلا ینجوا الا من اتی الله بقلب سلیم».

Дили одамӣ , дар ибтидои офариниш чун оҳанаст ки аз ваии ойӣна равшан бияёд ки ҳамаи олам дар вай бияёд , агар вайро чунон ки бояд нигоҳ доранд , вагарнаи ҷумла зангор бихӯрад ва чунон шавад ки низ аз вай ойӣна наёяд , чунон ки ҳақ таъолӣ гуфт : « куллан бали рони алии қлўбҳми мо конўои иксбўн » .

دل آدمی، در ابتدای آفرینش چون آهن است که از وی آیینه روشن بیاید که همه عالم در وی بیاید، اگر وی را چنان که باید نگاه دارند، وگرنه جمله زنگار بخورد و چنان شود که نیز از وی آیینه نیاید، چنان که حق تعالی گفت: «کلا بل ران علی قلوبهم ما کانوا یکسبون».